Ahlak Mektupları Bitti. Seneca nın Felsefi düşüncesini anlatan bir kitap. Ağır ama anlaşılır ve akıcı okuyucuyu yormuyor bıktırmıyor. Okurken zaman zaman Seneca'yla tartıştım, ona cevap verdim. onunla hem onun çağını hem yaşadığım şu berbat kendi zamanımı karşılaştırdım. bence Senaca bizden 2bin yıl önce yaşamasına rağmen bizim çok ilerimizde...
Kitap Seneca'nın arkadaşı Lucilius'a yazdığı tam 124 mektuptan oluşuyor. Bu mektuplarda Seneca Ahlakı yani (felsefi düşüncesini) her yönüyle ele almıştır. Onun ahlaki anlayışında, oturmanın, kalkmanın, yemenin, içmenin, fakirliğin, zenginliğin, paranın, konuşmanın, siyasetin, seksin, aşkın, yaşamın, ölümün her şeyin bir ahlakı olduğunu bunun tabiatın kanunu, yaratıcının emri ve kuralı olduğu anlatıyor.
Seneca iyi'nin ahlaktan geçtiğini, Onurlu ve mutlu bir yaşamın ölümsüzlüğe, Tanrı'ya, erdem, iyilik, bilgelik ve özgürlükle ulaşacağını ve bunun da doğaya tabiata ve bilime saygı ve itaatten geçtiğini anlatıyor. Ve onurlu bir ölümün onursuz bir yaşamdan daha değerli olduğunu savunuyor.
Seneca felsefenin ahlaklı ve acı çekmiş ağır bedeller ödemiş ve canlarını vermiş filozoflarından Mucius, Regulus, Sokrates,Rutilius, ve katodan övgü ve saygıyla söz ediyor. Ve sık sık şair Vergiliustan alıntılar ve şiirler paylaşıyor...
Seneca yaşadığı çağın Romasın da insanların azgınlıklarını, ahlaksızlıklarını Romalı yöneticileri şatafat ve israflarını sapıklıklarını azgın şehvetlerini, paraya ve zenginliğe tapmalarını eleştiriyor. ve Etna yanardağından söz ediyor. Tanrısal bir felaketten gazap gelebileceği konusunda uyarıyor. benim düşüncem, (tamamıyla benim düşüncem okurken hissettiğim) (Pompei olayı MS79- Seneca MÖ4-MS65) yani Tanrının insanları azgınlıklarıyla cezalandırdığı Pompei olayı Seneca'nın uyarısından sadece 14 yıl sonra patlak veriyor. buda benim yorumum hissi düşüncemdir.)
kısacası bu kitabın incelemesi anlatmak için bir kitap daha yazılır..
Ahlak Mektupları veda ederken kendimce tüm kitabı kapsayan anafikir alıntıyı paylaşıyorum..
"Hiçbir erdem gizli kalmaz gizli kalmaktan da zarar görmez. Gün gelir gömülmüş ve çağın kötü niyeti yüzünden ezilmiş erdem tanıtır kendini dünyaya. pek az kişi kendi çağının halkını düşünen insanı anlar. Bizden sonra binlerce yıl binlerce ulus gelip geçecek; onlara çevir gözlerini. Soluk yüzlü haset, senin çağında yaşayanlara seni unutmalarını buyursa bile, seni hırpalamadan, kayırmadan yargılayan çağlarda gelecektir. Ün salma bir şey kazandırırsa erdeme, bu değer de ortadan kalkmaz. gelecek kuşakların sözleri bize kadar ulaşmaz ama biz hissetmesek de bize saygı gösterecek olanlar sıralanıp duracak."
Ahlak Mektupları, Seneca, sayfa 291 Jaguar yayınları.....
saygılarımla..