Merhaba sevgili Opiaalar okuyucuları ve imgenin gücüne inananlar,
Tarih boyunca dil gelişimini sürdürürken, bizim de kullandığımız dilsel göndermeler ve metaforlar değişime uğruyor mu? Kültürel yaklaşımlar, farklı dillerin yapısı ve milletlerin gelenekleri metaforları etkilemeye devam ediyor.
İncelemesini yapmak istediğim kitap, İthaki Yayınları’ndan çıkan Metaforlar: Hayat, Anlam, Dil isimli eser. Bu kitap, metafor kavramına akademik bir bakış sunarken dilin düşünceyle kurduğu ilişkiyi de derinlemesine inceliyor. Kitapta sıkça vurgulanan yaklaşım, morfolojik gelişimdir. Anlama dair farkındalığımızı, milletlerin deneyimleri şekillendirir. Zamanla bazı anlamların içinin boşaldığını ya da evrildiğini görürüz.
Yazar, üst-alt ilişkisini örneklerle açıklıyor:
Olumlu kavramları genellikle “yüksek”, olumsuz kavramları ise “aşağıda” konumlandırırız.
Örneğin; modum düştü, alt tabaka, geçmişte kaldı gibi ifadeler olumsuzluğu ve aşağıda kalma hissini barındırır.
Buna karşılık güneş gibi açtı, üst mevkilerde çalışıyorum gibi ifadeler ise olumlu ve güçlü çağrışımlar taşır.
Bu durum, dilin yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda deneyim ve psikolojik algının bir yansıması olduğunu gösterir.
Kitapta dikkat çeken örneklerden biri de “aşk” ve “savaş” metaforlarıdır.
Aşk bir savaştır, aşkta savaş olmaz, savaş aşktır, aşk ve savaşta kazanan olmaz…
Her biri aynı kelimeleri içerir ama farklı bir gönderim, farklı bir duygu dünyası yaratır. Peki, aynı kelimeler her zaman aynı anlamı mı taşır?
Bir de kültürel farklara bakalım:
Bizim kültürümüzde mavi, umut ve huzurun rengidir. Oysa bazı toplumlarda mavi, hüzün ya da hastalıkla ilişkilendirilir. Burada dilin çağrışım gücü kadar toplumun ortak deneyimi de belirleyicidir.
Kitap, metaforların yalnızca yazarlar, şairler ya da sanatçılar tarafından kullanılmadığını söyler.
Metafor, toplumun her kesiminde, gündelik dilin içinde yaşar.
Basit bir örnekle açıklayalım:
İki arkadaşsınız; herkesin “kafe” dediği bir mekâna siz, geçmiş bir olaydan dolayı “beyaz arabanın orası” diyorsunuz. Artık aranızda yeni bir anlam doğmuştur. Bu da sizin kendi metaforunuzdur.
Anlam, kelimelerden cümlelere, cümlelerden hayata taşınır.
Kitap, akademik bir dil kullanmasına rağmen çevirisinin akıcılığı sayesinde rahat okunur.
Verilen örneklerin çeşitliliği, konuyu farklı açılardan anlamamıza da yardımcı olur.
Sonuç olarak, Metaforlar: Hayat, Anlam, Dil sadece akademik ilgisi olanlara değil, dili ve düşünmeyi hayatın içinden okumak isteyen herkese hitap eden bir eser.
Peki siz, sevgili Opiaalar… sizin metaforlarınız neler?
Bir kelimenin sizdeki çağrışımını paylaşmak ister misiniz?
·
63 Gösterim
1 Yorum
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.