"Biz, sürüden dışlanmış martılarız."Felsefe
Bu kitap benim için sadece bir martının hikayesi değil; resmen hepimizin içindeki o "başka bir şeyler yapmalıyım" diyen sesin dışa vurumu oldu. Richard Bach, bir fabl yazmış gibi görünüyor ama aslında hepimize, özellikle de toplumun dayattığı o "normal" kalıplara sağlam bir ayna tutuyor.
Kitabı okurken şunu düşündüm: Kaçımız sadece karnımızı doyurmak, faturaları ödemek veya günü kurtarmak için yaşıyoruz? Jonathan’ın sürüsü tam olarak buydu. Onlar için uçmak, bir lokma balığa ulaşma aracıydı. Ama Jonathan farklıydı; o uçmanın kendisine aşıktı. Kanatlarının sınırlarını zorlamak, daha hızlı gitmek, o rüzgarı yüzünde hissetmek... Kim ne derse desin, kendi tutkusunun peşinden gitmesi bana çok tanıdık geldi. Hepimiz hayatımızın bir döneminde o "sürü" tarafından "Neden bizim gibi değilsin?" bakışlarına maruz kalmıyor muyuz?
Beni en çok etkileyen kısmı da şuydu: Jonathan kendini geliştirmek için çabaladıkça, en yakınları bile onu anlamak yerine dışlamayı seçti. "Sıradan ol, rahat et" mantığına karşı çıkmanın bedeli yalnızlıktır ya, Jonathan o yalnızlığı göze aldı. Ama sonunda ulaştığı o özgürlük hissi, bence ödenen her bedele değerdi.
Kitabın sonlarına doğru Richard Bach çok ince bir yere parmak basıyor. Jonathan’ın öğretileri zamanla nasıl bir ritüele, bir tabuya dönüşüyor... İnsanların (ya da martıların) bir fikri gerçekten anlamak yerine, o fikri getireni kutsallaştırıp işin içinden çıkması ne kadar da tanıdık bir sosyolojik eleştiri, değil mi? Gerçek özgürlüğün birine tapmakta değil, kendi potansiyelini keşfetmekte olduğunu bir kez daha anlıyorsunuz.
Kısacık bir kitap ama etkisi günlerce sürüyor. Eğer siz de şu sıralar "Ben ne yapıyorum bu hayatta?" diye sorguluyorsanız, Jonathan size çok iyi bir yol arkadaşı olabilir. Sürüden ayrılmaktan korkmayın; çünkü gerçek hayat, o güvenli kıyıların çok daha ötesinde başlıyor.
Herkese bol kitaplı günler ve keyifli okumalar diliyorum.
··
2.046 Gösterim
2 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Özdemir Asaf şu sözüyle, “Çoğunluk diye bir şey yoktur. İnce eleyip sık dokursak, kaba ölçülerin aceleci sonuçlarındaki yalanı ortaya çıkarırız.” der.
Bu açıdan baktığımızda, toplulukları oluşturan sebeplerin aslında bireysel nedenler olduğu daha açık görünebilir.
Her insan Özdemir Asaf'ın dediği gibi içinde derin bir anlam barındırmaktadır; fakat bunu farklı sebeplerden — bazen korkudan, bazen de bu anlamı fark edememesinden — kavrayamaz.
Dostoyevski de benzer bir görüşe sahiptir. Fakat bu görüşü daha objektif ve derinlemesine anlatmaya çalışır. Mesela Suç ve Ceza romanında, bu insanların yani çoğunluğun düzen yanlısı olduklarını belirtir.
Ve onlara hak vermekten de geri durmaz; çünkü doğaları gereği bu hakkı onlardan esirgemez.
Dostoyevski’nin burada “doğaları gereği” dediği şey, aslında onların kaosa olan dirençleridir.
Fakat az da olsa topluma aykırı, sınır tanımayan insanlar veya kişiler idealleri doğrultusunda eninde sonunda bu kaosu oluşturur.
İşte bu insanlara Dostoyevski “ikinci tür insanlar”, yani aykırılar olarak bahseder. Birinci türü ise "düzenciler ya da çoğunluk" olarak ele alır .
Bu insanlar yani aykırılar hedefleri doğrultusunda kan dökmekten çekinmez.
Hatta öyle bir seviyeye ulaşırlar ki masum, suçsuz insanları bile katletmekten geri durmazlar.
Bu açıdan baktığımızda Dostoyevski, özgürlüğün biraz da karanlık tarafını ele alır.
Ama gerçeklerin karanlık yollardan geçtiği de şüphesiz başka bir gerçektir.
Sizin okuduğunuz eser Martı Jonathan Livingston biraz daha iyimser görünüyor.
Fakat tarih boyunca, emin olabilirsiniz ki toplumu ya da düzeni yenmenin tek gerçek yolu Martı Jonathan eserindeki gibi iyimser değildir . Dostoyevski bize toplumu yenmenin karanlık idealler doğrultusunda, her şeyin mübah sayıldığı ve korkusuzca bu idealleri savunan insanlar tarafından da gerçekleşecebileceğini savunur.
Ben sadece Martı Jonathan romanındaki çoğunluğun haklı sebeplerinin de olabileceğini dostoyevski'nin suç ve ceza'sı üzerinden anlatmak istedim. Yani farklı bir bakış açısı sunmak istedim . Burada çoğunluğu destekleyen Sartre, Descartes, Aristoteles den de bahsedebilirdim ama o zaman baya uzun bir yazı olacaktı.
Yorumunuzu baştan sona dikkatle ve keyifle okudum. Sizin de belirttiğiniz birçok hususa kesinlikle katılıyorum. Tarihte de bunun birçok örneği mevcut zaten. Katkınız için çok teşekkür ediyorum🙏🏼
