Hangi BatıDüşünce
Puan vermedi·323 syf.·
2025 186. kitabı
“Türkiye’nin sorunu batılılaşma değil, çağdaşlaşma; çağdaş kişiliğini bulma sorunudur.” (s.208)
Şairliğiyle tanınan, ama toplumcu bakışı ve denemeleriyle çağdaş Türk düşüncesinde ayrı bir hat açan 
Attila İlhan yazdıklarıyla şiirin ritmini düşüncenin sertliğiyle buluşturuyor. Kalemindeki estetik yapıyı ideolojik bir direniş alanına taşıyor. Bunu yaparken didaktik olmadan, sürekli sorgulayan tavrıyla harmanlayarak sunuyor. Bu çizginin tipik örneği olan 
Hangi Batı deneme-inceleme türü kitapta, akademik ve soğuk bir makale dili kullanmadan düşüncelerini kişisel gözlem, anı ve zaman zaman iğneleyici eleştirel bir tonda anlatıyor.
İlhan, Hangi Batı ismiyle daha ilk bakışta bir sorgulamanın adını koyuyor Batı derken kastedilen nedir soruyla Türkiye’nin yüzyıllardır süren yönelişini mercek altına alıyor. Yazara göre Tanzimat’tan itibaren süren batılılaşma gayreti aslında kendi özünden kopuk bir taklit hareketine dönüşen bir yozlaştırmaya giden ilerlemek fikrinin ne denli tehlikeli olduğunu tartışıyor.
Türkiye batılı, fakat Türk bir toplum olacaktır, çünkü Türk ulusu özgürdür ve bağımsızdır; bu işi o da batılıların yaptığı gibi akıl ve bilim yoluyla yapacak, fakat onlara öykünmeyecektir. Çünkü Türk ulusu, kendi ne benzer.
Sadece batılılaşmayı tartışmıyor, Türk aydınını da Mustafa Kemal Atatürk’ün çizdiği çağdaşlaşma hedefinden nasıl saptığı açısından da değerlendiriyor. İlhan’a göre Atatürk’ün amacı Batı’yı taklit etmek değil, Batı’nın ulaştığı muasır medeniyet seviyesini kendi kültürel temellerimiz üzerinde yakalamak olduğunu vurguluyor.
Her bölümü bağımsız okunacak eserinde hem bir düşünce yolculuğu hem de bir kimlik sorgusu bulunuyor. Batı’nın salonlarından Anadolu köylerine uzanan bir bilinç haritasında okuruna sunuyor. Bu yolculukla Türk milletinin kendi köklerini tanımaya çağırıyor. Batı’dan alınan fikirlerin yerli kültürle nasıl birleşmediğini ve yüzeyde kaldığını anlatıyor.
Kitap bittiğinde zihinde şu farkındalığı bırakıyor, Gerçek çağdaşlık, başkasına benzeyerek değil, kendi kültüründen beslenerek, ona dayanarak bir medeniyet kurmakla mümkün. Diğer __Hangi… kitaplarını da okuyacağım. Attila İlhan’ın fikirlerinden beslenmek herkesin değerlendirmesi gerekir.
Herkese keyifli okumalar.
Attila İlhan yazdıklarıyla şiirin ritmini düşüncenin sertliğiyle buluşturuyor. Kalemindeki estetik yapıyı ideolojik bir direniş alanına taşıyor. Bunu yaparken didaktik olmadan, sürekli sorgulayan tavrıyla harmanlayarak sunuyor. Bu çizginin tipik örneği olan Hangi Batı deneme-inceleme türü kitapta, akademik ve soğuk bir makale dili kullanmadan düşüncelerini kişisel gözlem, anı ve zaman zaman iğneleyici eleştirel bir tonda anlatıyor.
İlhan, Hangi Batı ismiyle daha ilk bakışta bir sorgulamanın adını koyuyor Batı derken kastedilen nedir soruyla Türkiye’nin yüzyıllardır süren yönelişini mercek altına alıyor. Yazara göre Tanzimat’tan itibaren süren batılılaşma gayreti aslında kendi özünden kopuk bir taklit hareketine dönüşen bir yozlaştırmaya giden ilerlemek fikrinin ne denli tehlikeli olduğunu tartışıyor.
Türkiye batılı, fakat Türk bir toplum olacaktır, çünkü Türk ulusu özgürdür ve bağımsızdır; bu işi o da batılıların yaptığı gibi akıl ve bilim yoluyla yapacak, fakat onlara öykünmeyecektir. Çünkü Türk ulusu, kendi ne benzer.
Sadece batılılaşmayı tartışmıyor, Türk aydınını da Mustafa Kemal Atatürk’ün çizdiği çağdaşlaşma hedefinden nasıl saptığı açısından da değerlendiriyor. İlhan’a göre Atatürk’ün amacı Batı’yı taklit etmek değil, Batı’nın ulaştığı muasır medeniyet seviyesini kendi kültürel temellerimiz üzerinde yakalamak olduğunu vurguluyor.
Her bölümü bağımsız okunacak eserinde hem bir düşünce yolculuğu hem de bir kimlik sorgusu bulunuyor. Batı’nın salonlarından Anadolu köylerine uzanan bir bilinç haritasında okuruna sunuyor. Bu yolculukla Türk milletinin kendi köklerini tanımaya çağırıyor. Batı’dan alınan fikirlerin yerli kültürle nasıl birleşmediğini ve yüzeyde kaldığını anlatıyor.
Kitap bittiğinde zihinde şu farkındalığı bırakıyor, Gerçek çağdaşlık, başkasına benzeyerek değil, kendi kültüründen beslenerek, ona dayanarak bir medeniyet kurmakla mümkün. Diğer __Hangi… kitaplarını da okuyacağım. Attila İlhan’ın fikirlerinden beslenmek herkesin değerlendirmesi gerekir.
Herkese keyifli okumalar.·
761 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Çok keyifli ve aydınlatıcı bir değerlendirme olmuş, kaleminize sağlık. Kitaplığımda Hangi Sol ve Hangi Edebiyat uzun süredir okunmayı bekliyor. Yazınızdan sonra Hangi Batı’yı da mutlaka diğer ikisinin ardından okumak istiyorum. Daha çok şair yönüyle tanıdığım İlhan’ın düşünce dünyasını yazar kimliğiyle birlikte keşfetmek güzel olacaktir diye düşünüyorum.
