Hakikatin camdan köşküDüşünce
Puan vermedi·141 syf.·
2025 191. kitabı
”Sakın tepenize bir sırça köşk kurmayınız. Ama günün birinde nasılsa böyle bir sırça köşk kurulursa, onun yıkılmaz, devrilmez bir şey olduğunu sanmayın. En heybetlisini tuzla buz etmek için üç beş kelle fırlatmak yeter.”
Sabahattin Ali yıllarca siyasi baskılara uğramış, kaleme aldıkları yüzünden takip edilmiş, hapse atılmış, gazetesinin kapatılmasıyla susturulmak istenmiş bir yazar. Eleştiriye tahammülsüz iktidarlara ayna tutan her söze refleksle saldıran bir zihniyetin en bariz örneklerinden birini hicvettiği 
Sırça Köşk öyküsünü, Sabahattin Ali (1907-1948) katledilmeden kısa süre önce, 1947’de yayımlıyor.
Kitabında ismini veren Sırça Köşk masalıyla, alegorik semboller üzerinden bürokrasiyi, çıkar çevrelerini ve iktidarın kırılganlığını hicvediyor. alegorik masalın yanında, kitapta yer alan diğer öykülerde de aynı eleştirel damarı, bu kez gündelik hayatın içinden sahnelerle okuruna sunuyor.
Diğer öykülerinden en beğendiklerimden, “Portakal”da bir vapur seferi boyunca portakal ticaretine sıkışan hırs ve açgözlülük; “Beyaz Bir Gemi”de bir ressamın beyaz bir gemi karşısındaki hayalleri; hapishane avlusundan taşra kasabasına uzanan “Katil Osman”da ise toplumun dışına itilmiş, sevgisiz büyümüş, yönlendirilmemiş ve korunmamış insanların suçlu doğmadığı, fakat toplumsal koşullar, yoksulluk ve çaresizlikle suça sürüklendiği anlatılıyor. Öyküleri, sıradan insanların gündelik hayatını izleyen, ayrıntılarda derinleşen sahnelerle ilerliyor. Kurduğu bu gerçekçi ve toplumsal zemin kitabın ikinci bölümündeki masallarda bu defa daha açık bir alegoriye dönüşüyor.
Masallar bölümündeki anlatımı daha belirgin bir alegorik dile yöneliyor. —-Bir Aşk Masalı, Koyun Masalı, Devlerin Ölümü ve sonunda kitaba adını veren Sırça Köşk__ düz ve tek çizgili bir olay örgüsünden ziyade, okurun zihninde çağrışımlar uyandırarak metni kendi yaşantısı ve dönemindeki siyasal havasıyla birlikte yeniden düşünmesine imkan veriyor.
Düşüncenin özgürce paylaşıldığı iklimlere uyandığımız günler için, Sırça Köşk bize bir gerçeği hatırlatıyor. Hakikatin camdan köşkü vardır, kırılgan görünür ama hiçbir iktidarın karanlığı onu bütünüyle yıkamaz. Hakikatin susturulması mümkün olsa da yok edilmesi imkansız. Bugün kitaplarının hâlâ sevilerek okunuyor olması, sözünü yükselten bir yazarın sesini karanlığın bile bastıramadığının en somut kanıtı. Sabahattin Ali’yi katledenler çoktan unutuldu, ama yazdıklarıyla hakikati dile getiren Sabahattin Ali ölümsüz olacaktır.
Herkese keyifli okumalar…
Sabahattin Ali yıllarca siyasi baskılara uğramış, kaleme aldıkları yüzünden takip edilmiş, hapse atılmış, gazetesinin kapatılmasıyla susturulmak istenmiş bir yazar. Eleştiriye tahammülsüz iktidarlara ayna tutan her söze refleksle saldıran bir zihniyetin en bariz örneklerinden birini hicvettiği Sırça Köşk öyküsünü, Sabahattin Ali (1907-1948) katledilmeden kısa süre önce, 1947’de yayımlıyor.
Kitabında ismini veren Sırça Köşk masalıyla, alegorik semboller üzerinden bürokrasiyi, çıkar çevrelerini ve iktidarın kırılganlığını hicvediyor. alegorik masalın yanında, kitapta yer alan diğer öykülerde de aynı eleştirel damarı, bu kez gündelik hayatın içinden sahnelerle okuruna sunuyor.
Diğer öykülerinden en beğendiklerimden, “Portakal”da bir vapur seferi boyunca portakal ticaretine sıkışan hırs ve açgözlülük; “Beyaz Bir Gemi”de bir ressamın beyaz bir gemi karşısındaki hayalleri; hapishane avlusundan taşra kasabasına uzanan “Katil Osman”da ise toplumun dışına itilmiş, sevgisiz büyümüş, yönlendirilmemiş ve korunmamış insanların suçlu doğmadığı, fakat toplumsal koşullar, yoksulluk ve çaresizlikle suça sürüklendiği anlatılıyor. Öyküleri, sıradan insanların gündelik hayatını izleyen, ayrıntılarda derinleşen sahnelerle ilerliyor. Kurduğu bu gerçekçi ve toplumsal zemin kitabın ikinci bölümündeki masallarda bu defa daha açık bir alegoriye dönüşüyor.
Masallar bölümündeki anlatımı daha belirgin bir alegorik dile yöneliyor. —-Bir Aşk Masalı, Koyun Masalı, Devlerin Ölümü ve sonunda kitaba adını veren Sırça Köşk__ düz ve tek çizgili bir olay örgüsünden ziyade, okurun zihninde çağrışımlar uyandırarak metni kendi yaşantısı ve dönemindeki siyasal havasıyla birlikte yeniden düşünmesine imkan veriyor.
Düşüncenin özgürce paylaşıldığı iklimlere uyandığımız günler için, Sırça Köşk bize bir gerçeği hatırlatıyor. Hakikatin camdan köşkü vardır, kırılgan görünür ama hiçbir iktidarın karanlığı onu bütünüyle yıkamaz. Hakikatin susturulması mümkün olsa da yok edilmesi imkansız. Bugün kitaplarının hâlâ sevilerek okunuyor olması, sözünü yükselten bir yazarın sesini karanlığın bile bastıramadığının en somut kanıtı. Sabahattin Ali’yi katledenler çoktan unutuldu, ama yazdıklarıyla hakikati dile getiren Sabahattin Ali ölümsüz olacaktır.
Herkese keyifli okumalar…·
908 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.