İsimler, sadece isim değilmiş.İnsan ve Toplum
Yeter artık, çözül dedirtmesi gayet doğal ve semiyolojinin atası gibi bir atlastı çıkarımlar. Okurken “Bu tartışmanın bana ne faydası var?” diye hissedebilecek okurlar için dilsel analizin faydası somutlaşmayabilir ancak beni yeterince tatmin etti. Sokratik yöntem iyi hoş da kıvılcımlı bir tartışma yoktu ortada, eleştirel düşünmeden çok dayanak sunmak amacıyla karşı tarafın yanıtını bilen sorular hakimdi diyaloglarda. Modern dil felsefesi (örneğin Wittgenstein, Saussure, Derrida) adların “doğal anlamı” fikrine ciddi itirazlar getirir. Platon’un yaklaşımı çağdaş düşüncede bazı bakımlardan aşınmış sayılabilir yine de mitlerden yola çıkarak başlangıcı verdiğine bakılırsa adlar konusunda gerçekliği sorgulatan Sokrates sayesinde hâlâ diri kalmıştır. Kratylos'ta üç karakter görülür:
1. Hermogenes: İsimler tamamen keyfîdir, tarzında yaklaşır.
2. Kratylos: İsimler doğal bağlantılar taşır; doğru adlandırma mümkündür, diye bakar.
3. Sokrates: Her iki tarafın da haklı olduğu noktalar var, ama mesele daha karmaşık, olduğunu sonlara doğru yüzünüze çarpar.
Hermogenes “öznel ve uzlaşımsal”, Kratylos “doğal ve zorunlu”, Sokrates “karmaşık ve ihtiyatlı” yaklaşıyor.
Kitabı okuyup dil hakkındaki kendi düşüncelerime geleyim. Tamamen toplumsal ve bazen oldukça incelikli (küçük bir örnek: Çeşm farsça göz demek, çeşme ile oldukça bağlantılı) ancak doğru adlandırmadan bahsedilemez, yalnızca doğru tanımlamadan söz edilebilir zira adlandırmalara doğru ya da yanlış gibi yargılar atfetmek doğasına aykırıdır çünkü her adlandırma birer nesnenin özünü zorunlu şekilde yansıtmak için değil, insan topluluğunun iletişim ihtiyacını karşılamak için vardır. Bu yüzden adlar doğrusal değil, işlevseldir. Dolayısıyla bir ada ‘yanlış’ demek, o topluluğun duyumsama ve kavrama biçimine yanlış demektir ki bu, adlandırmanın doğasına terstir.
·
55 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
