·413 syf.····Okunma: 06 Aralık 2025 21:44 Cengiz Aytmatov’un Gün Olur Asra Bedel kitabında o zamanların Sarı-Özek’ine gidiyoruz. Birden çok hikaye görüyor gerektiğinde geçmişten kesitler ile bunları pekiştiriyoruz. Hikayemiz Yedigey’in sıkı dostu Kazangap’ın ölümü ile vuku buluyor. Yıllardan beri istasyonda çalışmış Kazangap -bizler ne kadar fark etmesek de- olayların üzerine kurulduğu bir taban niteliği taşıyor.
Kitap içerisinde Ana Beyit Mezarlığı, Raymalı Aga, Sarı-Özek, iki devletin ortak bir şekilde kurduğu gizli üs, güçlü deve Karanar ve Abutalip ile ailesine sıkça değiniliyor. Ana Beyit Mezarlığı Sarı-Özek ve çevresindeki halkların kutsal mezarlığı sayılıyor.
Geçmişte etkin olarak rol oynayan Juan-Juan’ların mankurt yaptığı bir adamın hikayesi ile Ana Beyit ortaya çıkıyor. O zamanlar savaş esnasında esir düşen yiğitin annesi, oğlunun cesedini bile bulamadığı için çok hüzün içerisinde idi. Bu sebeple oğlunun öldüğünü bir türlü kabullenemiyor kendi dünyası içerisinde yaşadığını savunuyordu. Günlerden bir gün, birkaç adam mankurt edilen birini gördüklerini ve onunla konuştuklarından bahsetti. Anne bunun üzerine içine düşen kuşkuyu durduramayarak, bu mankurtun oğlu olabileceğini düşünerek çöle gitti ve mankurtu aramaya başladı. Hakikaten bu mankurt üzgün annenin oğlu çıktı. Bu anne, oğlunu bu halde görünce türküler yaktı, ağıtlar söyledi. Ortaya çıkan bu ağıt ve türküler halk arasında dilden dile konuşuluyor lakin ne yazık ki annenin sonu iyi bitmiyor. Mankurt oğlunun yaptığı kötülük yüzünden Ana Beyit Mezarlığı var oluyor.
Bunların yanı sıra sevdiğine kavuşamayan ünlü ozan Raymalı Aga’nın da hikayesi yer buluyor. Yaşının geçmişliğine aldırmadan gerçek aşkını bulan Raymalı Aga’yı, çok yakın bir akrabası engelliyor. Bunun sonucunda bir aşk soluyor.
Üçüncü olarak, iki devletin birlikte kurduğu gizli üs hakkında bilgiler veriliyor. Bu üsten iki astronotun bulduğu ve kimsenin düşünemeyeceği bir olay vuku buluyor.
Son olarak bir savaş esnasında esir düşen öğretmen Abutalip’in, yaşadıkları konu alınıyor. Savaştan sonra af çıkarılan Abutalip, öğretmenlik hayatına devam ediyor. Bir gün sınıfta söylediği sözler yüzünden mesleğine son veriliyor. Yine aynı şekilde öğretmen olan karısı Zarife ile Sarı-Özek bozkırına Kazangap sayesinde yolları düşüyor. Lakin ilerleyen vakitlerde bir müfettiş yüzünden her şey mahvoluyor ve Zarife ile çocukları Sarı-Özek’ten gidiyor. Yedigey, Abutalip’e yapılan adaletsiz iftiranın aklanması için ilerleyen vakitlerde dostu Yelizarov (Afanasi İvanoviç), ile yetkililere gidip durumu anlatıyor. Fakat ne kadar aklanma kararı çıkarsa çıksın işin işten geçtiği herkesçe biliniyor.
Son olarak kendi yorumuma gelirsek içerisinde bulunan güzel alıntılar olduğunu söylemek isterim. Tüm olaylar neredeyse sanki bir gün içerisinde yaşanılmış gibi anlatılıyor. Bu durum bizlerin kitabı okumasını ve içine dahil olmasını kolaylaştırıyor. İncelememi okuduğun için teşekkür ediyorum. Sonraki incelememde görüşmek üzere...