"BİR GÜN MUTLAKA"
"Susar ve martıları düşünür
Gecenin bir kesiminde insan
icinde beyaz bir kalabalık
Ve aşk zaten gürültüdür
Benim korkum ve umutsuzluğum
Artık ölmüş bir adam gibidir
Kendini hiç hatırlamayan"
Ceyhun Atıf Kansu’nun 1977’de yazdığı o çarpıcı ifadeyle başlamalı: “Akan taze bir içtenlik kanı!” İşte Ataol Behramoğlu şiirinin, belki de tüm 60’lar ve 70’ler kuşağının damarında dolaşan kanın şiirsel karşılığı bu. Kansu’nun dikkat çektiği gibi, Behramoğlu’nun dizelerini yokladığımızda, sadece bir fikrin veya ideolojinin değil, canlı, sıcak, “akan” bir duyarlılığın nabzını tutarız.
Behramoğlu’nun şiirinde düşünce ile duygu, anı ile umut, bireyin iç hezeyanı ile toplumun dış sesi birbirine karışır; tıpkı zihnimizin doğal işleyişi gibi. Bu teknik, o “akan içtenlik kanı”nın form bulmuş halidir. Şair, didaktik olmadan öğretir, slogan atmadan isyan eder, iç dökerken evrenselleşir.
Bugünün dünyası bize sıklıkla yalnızlığı, kaygıyı ve tükenmişliği dayatıyor. "Bir Gün Mutlaka" ise bu noktada bir panzehir gibi geliyor. Çünkü bu kitap, "biz" olmanın, kolektif bir umudu paylaşmanın ve dünyayı değiştirme sorumluluğunu taşımanın ne kadar insani ve güzel bir şey olduğunu hatırlatıyor.
Şiirlerdeki o "değişim" özlemi, sadece siyasi bir sistem değişikliği değil; insanın kendisiyle, sevdikleriyle ve yaşadığı toplumla daha adil, daha güzel bir ilişki kurma arzusudur. Bu arzu, her çağda geçerlidir.
Ataol Behramoğlu'nun şiirlerinde kendini bulan her okur, onun dizelerinde bir parçasını görür aslında. O, sadece bir şair değil, bir dönemin yürek atışı, bir kuşağın sesidir. Fakat tam da bu nedenle, onun eserleriyle kurduğumuz ilişki zaman zaman sorgulanmayı gerektirir. Çünkü Behramoğlu, 60'lı yılların o fırtınalı atmosferini soluyarak yazdı. Toplumsal olaylar, siyasi dalgalanmalar ve ideolojik kamplaşmalar onun şiirinin zeminini oluşturdu. Peki, bu durum şiirini gölgeliyor mu?
Evet, kimi zaman o çok aradığımız saf duygusal izler, içinden çıktığı tarihsel bağlamın ve şairin dahil ya da karşıt olduğu ideolojilerin gölgesinde kalabiliyor. Dizeler, bireyin iç dünyasından çıkıp kolektif bir sese, bir manifestoya dönüşme eğiliminde. Bu, onu "eleştirilerin yönlendirilmesi gereken bir isim" yapıyor. Çünkü şiirin lirizmi ile toplumsal söylemin dili arasındaki gerilim, okuru bazen ideolojik bir okumaya, bazen de duygusal bir sığınak arayışına itebiliyor.
Behramoğlu’nun şiirini bugün okumak, bize ne söyler? Belki de bize, tüm yalınlığı ve dolayısıyla gücüyle, inancın ve direncin nasıl incelikli, insani ve lirik bir tınıya sahip olabileceğini hatırlatır. O şiirlerde, bir darağacının gölgesiyle, bir sevgilinin yüzü aynı dizede yan yana durabilir. İşte bu, hayatın ta kendisidir. Korkunun ve cesaretin, kaybın ve umudun, bireyin ve kitlenin iç içe geçtiği…
Bu inanç, bu mısraların ritmi, bu içtenliğin gücü, şiiri zamana dirençli kılıyor. Behramoğlu, bize sadece bir dönemin şairi olarak değil, yüreğini her daim “akan bir kan” gibi kelimelere taşıyabilen, hakiki bir ozan olarak sesleniyor.
Onun şiiri, yalnızca geçmişin bir yansıması veya tarihsel bir belge değildir. İçimizdeki “değiştirilebilir” dünya özleminin, o “sabırsızlık” halinin, dilde ve duyguda nasıl saf bir karşılık bulduğunun kanıtıdır. Okuduğumuzda, damarımızda o “taze kan”ın bir kez daha aktığını hissetmemiz bundandır.
Benim için "Bir Gün Mutlaka", bir raf kitabı değil, başucu kitabı. Yorgun düştüğümde, umutsuzluğa kapıldığımda ya da dünyanın ağırlığı omuzlarımda hissettiğimde açıp rastgele bir sayfasını okuduğum bir kaynak. Bana, direncin şiirle, incelikle ve büyük bir içtenlikle ifade edilebileceğini hatırlatıyor. Behramoğlu'nun o yalın, saf, "akan bir içtenlik kanı" gibi dili, tüm süslü laflardan daha güçlü geliyor kulağa.
Eğer siz de şiirin, sadece kelime oyunları değil, aynı zamanda bir yürek atışı, bir haykırış ve bir sığınak olabileceğine inanıyorsanız; eğer "umut" kelimesinin anlamını yitirdiğini düşündüğünüz anlar oluyorsa, bu kitabı mutlaka okuyun.
Çünkü bazen, bir dize, bir soluklanma aralığı yaratır hayatın koşuşturmasında. "Bir Gün Mutlaka", işte o soluklanma aralığıdır. Ve bize her şeye rağmen, nefes almaya, umut etmeye ve "bir gün" için çalışmaya devam etmemiz gerektiğini fısıldar.
“Bir gün mutlaka, bir gün mutlaka
Yeryüzü yeryüzüne dönecek mutlaka…”
Kitapla Kalın.
·
47 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.