Buzdolabı Vatandaşları, sebzelerin diliyle anlatılan bir hikâye gibi başlasa da, ilerledikçe insanın doğayla, emekle ve yaşamla kurduğu ilişkiye dair rahatsız edici sorular bırakan bir metne dönüşüyor. Masalsı bir anlatımı var ama anlattığı şey masal değil.
Domatesin parlak bir umutla buzdolabına girişi, kapı kapandığında bekleyişe ve yalnızlığa dönüşüyor. Birlikte durmak var ama birbirini gerçekten görememek de var.
Aynı kaderi paylaşanların bile zamanla yabancılaşması… Fazla almanın, farkında olmadan yok etmeye dönüşmesi… Kitapta beni en çok yakalayan da bu küçük ayrıntılar oldu. Çürüyenler değil, unutulanlar… Kenarda bekleyenler… Romanın asıl yükünü bence bu sessiz sahneler taşıyor.
*“Sen mi topraktan geliyorsun?* Toprağa laf etmene gerek yok”***
cümlesiyle toprak, yalnızca bir üretim alanı olmaktan çıkıyor kökene, ortak bir kadere işaret ediyor. İnsanla doğa arasındaki mesafenin ne zaman ve nasıl açıldığını düşündürüyor.
Finale gelindiğinde kitap cevap vermekten çok soru soruyor:
*Asıl vahşi olan kim?*
*Bilmemek mi daha tehlikeli, yoksa bilmekten kaçmak mı?*
*Karanlık gerçekten dışarıdan mı geliyor, yoksa biz onu içeride mi büyütüyoruz?'
Sebzelerin gözünden bakıldığında insan artık merkezde değil;
gözlenen, yargılanan, anlaşılmaya çalışılan bir varlık.
Ölüm var ama itiraz yok. Yok oluş var ama ses yok.
Tıpkı insan hayatında olduğu gibi: Sonunu bildiğimiz hâlde yaşamaya devam edişimiz.
Kitap bittikten sonra bende kalan asıl etki çok gündelik bir yerde ortaya çıktı. Bir buzdolabının kapağını açtığımda… Elime bir domates, bir zencefil ya da bir elma aldığımda… Artık onlara eskisi gibi bakamayacağımı hissettim. Bu belki herkes için böyle olmayacak ama bende böyle bir iz bıraktı.
Buzdolabı Vatandaşları, yalnızca israfı anlatan bir kitap değil bakmayı, görmeyi ve vicdanla düşünmeyi zorlayan bir metin.
Güzel bir okumaydı.
Yazara, bu farklı ve cesur anlatı için teşekkür ederim.
··
317 Gösterim
1 Yorum
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.