Bu Bir Aşk Hikâyesi Mi, Yoksa…
Çingene, yüzeyde bir aşk hikâyesi gibi görünse de asıl derdini klasik bir yasak aşk ya da zengin–fakir çatışmasından ziyade, toplumun “öteki” olarak gördüğü bir kimlik üzerinden kuruyor. Hikâye, Kağıthane tasvirleriyle açılıyor; hatta bu giriş biraz uzun tutulmuş, bir noktada “ne zaman asıl meseleye girecek?” diye bekliyorsunuz. Sayfa sayısı kısa olmasına rağmen bu yavaş giriş, romanın başında ritmi düşürüyor. Ardından Şems Hikmet Bey ile Çingene Ziba arasındaki ilişki devreye giriyor ve roman, aşkı bireysel bir mesele olmaktan çıkarıp toplumsal bir tartışma alanına taşıyor.
Ahmet Mithat’ın en ilginç taraflarından biri, anlatı sırasında sık sık okurla konuşması. Bunu okurken aklıma ister istemez Deadpool’un dönüp seyirciye göz kırptığı anlar geldi; yer yer de Funny Games’te olduğu gibi, okuru hikâyenin pasif izleyicisi olmaktan çıkarıp rahatsız etmeyi amaçlayan bilinçli bir anlatıcı tavrını hatırlattı. Bu tercih yer yer dikkat çekici ve taze hissettiriyor; ancak bazı okurlar için hikâyenin içine tam olarak girmeyi zorlaştırabilir. Zaten roman boyunca karakterlerin çoğu derinleşmekten çok, bir fikri taşımak için var gibiler. Özellikle Ziba, bir karakterden çok bir fikrin taşıyıcısı gibi duruyor. Yazarın asıl önemsediği şey karakterlerin iç dünyası değil, savunduğu düşüncenin kendisi.
Şems Hikmet Bey’in Ziba’ya duyduğu aşk bana oldukça doğal geldi. Aşk zaten her zaman tehlikelidir; din, dil, ırk ayırt etmez. Onun verdiği mücadele de bu yüzden kıymetli. Ancak çevresindekilerin onu vazgeçirmeye çalışması bütünüyle kötü niyetli değil. O dönemin şartlarında, farklı bir kültürden gelen biriyle evlilik fikrinin yaratacağı uyumsuzluk endişesi anlaşılır. Buradaki asıl soru şu: Uyarı ile baskı arasındaki çizgi nerede başlıyor? Hikmet Bey’in her şeyin eğitimle ve iyi niyetle çözülebileceğine olan inancı umut verici ama bir o kadar da romantik; çünkü hayat her zaman kitaplarda olduğu gibi ilerlemiyor ve bu çabanın sonuçsuz kalma ihtimali de hiç az değil.
Romanı bitirdiğimde bende kalan his şuydu: Çingene, bir hikâye anlatmaktan çok bir fikri ortaya koymak isteyen, okuması rahat ama duygusal olarak mesafeli bir metin. Bugünden bakınca bazı yaklaşımları naif, hatta sorunlu görünebilir; yine de dönemi için cesur bir soru sorduğu çok açık.
En acı tarafı ise şu düşünce oldu: İnsanlar aşk adına sana karşı çıkabilir, seni “korumak” isteyebilir; ama günün birinde aynı şeyi yaşasalar bile seni yine anlamayacaklardır.
·
693 Gösterim
4 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Hocam eline emeğine sağlık yine harika bir yorum gerçekten artık yasak aşklar sınıf çatışmalar zengin fakir ilişkileri değil insan farklı bir şey görmek hayata farklı bir açıdan bakabilmek istiyor ve anlaşılan tam da böyle bir kitap 
Kesinlikle hocam. Yazarlarımızın o yıllarda farklı bakış açılarıyla kaleme aldıkları romanların farklı bir tadı oluyor.
Kitabı okumadım ve açıkçası konusundan çok anlatım tarzı, üslubu dikkatimi çekti 🤍
Evet hocam benim de ilgimi çekti. Çok fazla olmasa da ara ara olduğunu söyleyebilirim.
Hocam uyarı ile baskı arasında ne kadar ince bir çizgi var değil mi ?Çok ince bir ayrıntı gibi gözükse de hayati bir mesele bence...
Kesinlikle, bıçak sırtı bir durum diyebilirim hocam. İnsanın hem kendini bilmesi, hem de karşıdakini iyi tanıması gerekir. Bilinçsizce yapılan her öğüt geri dönüşü olmayan sonuçlara gebe olacaktır.
Her şey zehirdir ve zararsız hiçbir şey yoktur, bir şeyin zehir olmadığına yalnızca dozu karar verir. Paracelsus
