Kuyucaklı Yusuf
Sabahattin Ali’nin Kuyucaklı Yusuf romanı, 1937 yılında yazdığı ilk romanıdır. Yazar, 1931 yılında cezaevinde tanıştığı Yusuf isimli bir mahkûmun hayatından esinlenerek bu eseri kaleme almıştır. Ömrü yetseydi kitabın aslında üç cilt olması planlanıyordu. Romanın sonunun sanki devam edecekmiş gibi bitmesinin sebebi de budur.
Kitap, Yusuf’un anne ve babasının öldürülmesiyle başlar. Bu giriş, okuyucunun dikkatini daha ilk sayfalardan çeker. Yusuf’un anne ve babasının ölümü karşısındaki psikolojisi ise şu sözlerle anlatılır:
“Bir felakete sükûnet ve itidalle tahammül edenlerin manzarası, o felaket için ağlayıp çırpınanların manzarasından çok daha korkunç ve ezicidir.”
Yusuf, küçük yaşta olgunlaşmış; hatta kaymakamın evine taşındıktan sonra adeta bir baba rolüne bürünmüştür. Kuyucak’tan Edremit’e taşındıktan sonra kendini oraya ait hissetmeyen Yusuf, serbest ve istediği gibi büyür. Kaymakamın küçük kızı Muazzez ile kaderleri kesişir ve ikisinin de karakter gelişimi bu noktadan sonra başlar.
Olay akışı akıcı ve hızlı ilerler. Ana karakterler kadar yan karakterler de roman için büyük önem taşır; her birinin olay örgüsündeki rolü belirgindir. Yusuf ise bir türlü kendi kimliğini bulamaz, duygularını rahatça dışa vuramaz. Toplum içinde kendini var edemez ve hayattaki amacını anlamaya çalışır. Aslında kitap boyunca, sınanan bir gencin yaşadığı olaylara verdiği tepkilerle benliğini adım adım inşa edişini görürüz.
Romanın geneline bakıldığında yazar; güçlü kesim tarafından suçların örtbas edilmesini, zayıfın sesini çıkaramamasını, cinayetlerin ve tecavüz olaylarının gizlenişini yalın, sade ama ustalıkla ifade etmiştir. Bir çocuğun hayatı ve yaşadığı dönemin gerçekliği, Sabahattin Ali’nin edebi kişiliğiyle birleştiğinde okuyucu, birinin hayatını film şeridi gibi izliyormuş hissine kapılır.
Evlilik konusuna da değinen yazar, küçük Anadolu şehirlerinde insanların karşılarına çıkan ilk kişiyle evlenmelerini bir tür hastalık olarak görür. Bu tür evliliklerin yürümediğini ve insanı bedbaht ettiğini, kaymakam ve eşi üzerinden gösterir. Yusuf adalet, vicdan ve doğruluk kavramlarını temsil ederken, Muazzez saflığı simgeler.
Ölümle başlayıp ölümle son bulan roman, yolda biter. Kitabın sonundaki ters köşe okuyucuyu hem şaşırtır hem de üzer. Yusuf’un yarım kalmış ya da hiç başlayamamış aşkını da bu noktada görürüz. Bu bitiş, aslında Yusuf’un hayatındaki ikinci dönüm noktasıdır. Bundan sonra tamamen tek başınadır ve güçlü durmaya zorlanır. Arkasında geçmişi, önünde ise başlamak zorunda olduğu yeni bir hayat vardır. Yusuf, atını dağlara sürerek geleceğe adım adım yaklaşır.
Bu son, okuyucuda büyük bir merak uyandırır. Sabahattin Ali’nin kitaplarında genellikle yarım kalmış bir son hissi vardır. Bu durum, bir yandan hayal gücümüze alan açarken, diğer yandan okuyucu bir süre sonra gerçek sonu da görmek ister.
19 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.