Bilgi ucu dibi olmayan bir denizdir..
Kutadgu Bilig'i büyük bir merak ve saygıyla okumaya başladım. Sonuçta hem Türk düşünce tarihinin hem de siyaset anlayışının en önemli metinlerinden biri olarak kabul ediliyor. Okurken gerçekten de düzen, adalet, erdem ve iyi yönetim üzerine kurduğu sistemli düşünceyi görmek etkileyiciydi. Ancak metinle kurduğum ilişki sadece hayranlık olmadı, zaman zaman ciddi bir mesafe ve rahatsızlık da hissettim.
En çok zorlandığım noktalardan biri kadınlara dair bazı ifadeler oldu. Kadınların tehlikeli, akılca zayıf ya da denetlenmesi gereken varlıklar gibi genellenmesi beni rahatsız etti. Elbette metnin yazıldığı dönemin toplumsal anlayışıyla bağlantılı olduğunu biliyorum. Yine de cinsiyet üzerinden bu kadar keskin genellemeler görmek okuma deneyimimi gölgeledi. Tarihsel bağlamı anlamaya çalışsam da, bugünün okuru olarak bu dili içselleştirmem mümkün olmadı.
Bunun dışında metnin nasihat ve öğüt yönü oldukça güçlü ama benim için yer yer fazla tekrar eden bir yapıya dönüştü. 15 gün boyunca yavaş yavaş, sindire sindire okumaya çalıştım. Buna rağmen bazı bölümlerde aynı düşüncelerin farklı biçimlerde yeniden dile getirilmesi beni yordu. 
Yusuf Has Hacip'in öğretici olma amacı çok belirgin ama bu yoğun tekrar duygusu zaman zaman okuma akışını ağırlaştırdı ve açıkçası bazı anlarda sıkıldığımı fark ettim.
Metnin bir diğer yönü ise idealize edilmiş dünyasıydı. Anlatılan düzen, insan tipi ve yönetim anlayışı o kadar kusursuz tasarlanmış ki gerçek hayattan biraz uzaklaşmış gibi hissettirdi. Bu da metni düşünsel olarak ilginç kılarken, duygusal olarak mesafeli okumama neden oldu. Yine de tüm bu eleştirilere rağmen eserin tarihsel ve düşünsel değerini inkâr etmek mümkün değil. Bir dönemin zihniyetini, devlet anlayışını ve ahlak idealini bu kadar sistemli şekilde ortaya koyması gerçekten önemli. Ama benim için bu kitap, hayranlıkla birlikte sorgulama ve eleştiri duygusunu da güçlü biçimde tetikleyen bir okuma deneyimi oldu..Felsefe-Düşünce
Kutadgu Bilig'i büyük bir merak ve saygıyla okumaya başladım. Sonuçta hem Türk düşünce tarihinin hem de siyaset anlayışının en önemli metinlerinden biri olarak kabul ediliyor. Okurken gerçekten de düzen, adalet, erdem ve iyi yönetim üzerine kurduğu sistemli düşünceyi görmek etkileyiciydi. Ancak metinle kurduğum ilişki sadece hayranlık olmadı, zaman zaman ciddi bir mesafe ve rahatsızlık da hissettim.
En çok zorlandığım noktalardan biri kadınlara dair bazı ifadeler oldu. Kadınların tehlikeli, akılca zayıf ya da denetlenmesi gereken varlıklar gibi genellenmesi beni rahatsız etti. Elbette metnin yazıldığı dönemin toplumsal anlayışıyla bağlantılı olduğunu biliyorum. Yine de cinsiyet üzerinden bu kadar keskin genellemeler görmek okuma deneyimimi gölgeledi. Tarihsel bağlamı anlamaya çalışsam da, bugünün okuru olarak bu dili içselleştirmem mümkün olmadı.
Bunun dışında metnin nasihat ve öğüt yönü oldukça güçlü ama benim için yer yer fazla tekrar eden bir yapıya dönüştü. 15 gün boyunca yavaş yavaş, sindire sindire okumaya çalıştım. Buna rağmen bazı bölümlerde aynı düşüncelerin farklı biçimlerde yeniden dile getirilmesi beni yordu. Yusuf Has Hacip'in öğretici olma amacı çok belirgin ama bu yoğun tekrar duygusu zaman zaman okuma akışını ağırlaştırdı ve açıkçası bazı anlarda sıkıldığımı fark ettim.
Metnin bir diğer yönü ise idealize edilmiş dünyasıydı. Anlatılan düzen, insan tipi ve yönetim anlayışı o kadar kusursuz tasarlanmış ki gerçek hayattan biraz uzaklaşmış gibi hissettirdi. Bu da metni düşünsel olarak ilginç kılarken, duygusal olarak mesafeli okumama neden oldu. Yine de tüm bu eleştirilere rağmen eserin tarihsel ve düşünsel değerini inkâr etmek mümkün değil. Bir dönemin zihniyetini, devlet anlayışını ve ahlak idealini bu kadar sistemli şekilde ortaya koyması gerçekten önemli. Ama benim için bu kitap, hayranlıkla birlikte sorgulama ve eleştiri duygusunu da güçlü biçimde tetikleyen bir okuma deneyimi oldu..··
55 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.