Yakın zamanda çok mükemmel bir okuma grubuyla "Tarihsel Sosyoloji" okumaları yapmaya başladım. Amerika'dan Japonya'ya kadar dünyaya yayılmış akademisyen arkadaşlarlar uluslararası ilişkiler, tarih, sosyoloji, ekonomi ve politika üzerine konuşuyoruz. İlk kitabımız 
Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri oldu. Birçoğumuz bu eseri çok önceleri okumuştuk. Ama bu sefer başka bir bakış açısıyla okuduk.
Batı'da yaşanmış İngiliz, Fransız ve Amerikan devrimlerinin hazırlanış sürecini anlamak önemli. Batı'nın zenginliğini ve medeniyetini sömürgecilik ve emperyalizm ile açıklamak her zaman kolaya kaçmak olmuştur. Bu ülkelerin kendi iç savaşlarını ve sınıfsal mücadelelerini anlamak gerekiyor. İç savaş, monarşi ve aristokrasinin ilişkisi, köylünün mülkiyet hakları, dini reformlar, endüstriyel devrim bu ülkelerin parlamenter rejime geçişlerini daha yumuşak bir zemine oturtmuştur. Doğu'daki gibi tepeden inme olmamıştır. En nihayetinde bugün kurumlarının sağlam ve sürdülebilir olması geçmişte yaşanan "Yıkıcı yaratım" faaliyetlerinin sonucudur.
Doğu'ya bakacak olursak kitapta Çin, Japonya ve Hindistan inceleniyor. Ben buna Osmanlı Devleti'ni de eklemek istiyorum. Coğrafi Keşiflere kadar dünyanın zenginliği ve gücü nispeten Doğu'nun elindeydi. Peki ne oldu da terazinin ağırlığı Batı'nın lehine değişti? Hindistan ve Çin gibi kalabalık, köklü medeniyetler emperyalizme ve sömürgeciliğe boyun eğdi. Japonya yüzlerce yıl kapılarını dış dünyaya kapadı. Osmanlı Devleti burnunun dibinde reform hareketlerini, endüstriyel devrimi ıskaladı. Kitabın ikinci bölümünde bunları okuyoruz.
• Halk ilerlemeden yana mıdır? Çünkü ilerleme her zaman acı, kan, göz yaşıyla gelir.
• İngiltere’deki çitleme olayının önemi endüstriyel devrime geçişi nasıl etkiledi?
• İngiltere’deki devrimin özelliği toprak sahibi soylular tahta bağımlı değildi. Fransa’daki devrimde ise soylular krala bağlıydı. Fransa’da soylular kralın otoritesini kabul edip, vergi ve asker vermeyi kabul etti. Bunun karşılığında kral’da onlara bazı ayrıcalıklar tanıdı. Kilisede yüksek mevkiler ve yeni gelir kaynakları sağladı.
• Rusya ve Çin'de ise monarşiler geniş toprakları yönetti. Gücünü soylularla paylaşmadı. Buna Osmanlı da dahildir. Geleneksel yönetim ve savaş yöntemlerinden vazgeçmediler. Batı'yı küçümsediler. Olayın vehametinin farkına vardıklarında ise çok geç kalmışlardı. Belki Batı'ya karşı en iyi reaksiyonu veren Japonlar oldu. Osmanlı ile beraber aynı zamanda reformlar yapmasına rağmen Osmanlı başarısız olurken; Japonlar neden başarılı oldu? Bu kitap bu argümanı tartışmıyor ama öğrenmek isteyenler 
Türkiye'nin Düzeni kitabından ilgili bölümü okuyabilir.
İlk defa okuyacak olanlar için kısa bir özet geçeyim: Barrington Moore modern dünyada üç farklı siyasal sonucun nasıl ortaya çıktığını açıklıyor: Liberal demokrasi (İngiltere, Fransa, ABD), faşizm (Almanya ve Japonya) ve komünizm (Rusya ve Çin).
Ayrıca kitapta özellikle köylüler ile burjuvazinin ulus devlete geçişteki konumlarını değerlendiriyor. "Toprak sahipleri, köylüler ve yükselen burjuvazi arasındaki güç dengesi farklı ülkelerde neden farklı rejimlere yol açtı" diye soruyor.
Yeni dünya düzeninin oluşumu sadece savaşlar ve ideolojiler tarafından değil; toprak mülkiyetinin yapısı ve burjuvazinin gücüyle de şekillenmiştir. Batı'daki çitleme hareketleri köylüleri şehirlere göç etmeye zorlamış ve onları mülksüzleştirmiştir. Diğer yandan Fransa'da daha özgür bir köylü sınıfı oluşmuş. Coğrafi Keşifler sonrası Batı'da Burjuva sınıfı sermaye olarak güçlenmiştir. Diğer yanda Doğu'da köylüler köle olarak görülüyordu. Örneğin Rusya'da köylü göç edemiyordu, hareket etmesi yasaktı. Çin'de ve Japonya'da köylüler Batı'ya göre nispeten daha itaatkar ve geleneklerine bağlıydı. Doğu'da mülk devlete ait olduğu için bir burjuva sınıfı da yoktu. İşte bu küçük nüanslar Batı ile Doğu arasındaki demokratik ve ekonomik farklılıkları açıklıyor.
Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri oldu. Birçoğumuz bu eseri çok önceleri okumuştuk. Ama bu sefer başka bir bakış açısıyla okuduk.
Batı'da yaşanmış İngiliz, Fransız ve Amerikan devrimlerinin hazırlanış sürecini anlamak önemli. Batı'nın zenginliğini ve medeniyetini sömürgecilik ve emperyalizm ile açıklamak her zaman kolaya kaçmak olmuştur. Bu ülkelerin kendi iç savaşlarını ve sınıfsal mücadelelerini anlamak gerekiyor. İç savaş, monarşi ve aristokrasinin ilişkisi, köylünün mülkiyet hakları, dini reformlar, endüstriyel devrim bu ülkelerin parlamenter rejime geçişlerini daha yumuşak bir zemine oturtmuştur. Doğu'daki gibi tepeden inme olmamıştır. En nihayetinde bugün kurumlarının sağlam ve sürdülebilir olması geçmişte yaşanan "Yıkıcı yaratım" faaliyetlerinin sonucudur.
Doğu'ya bakacak olursak kitapta Çin, Japonya ve Hindistan inceleniyor. Ben buna Osmanlı Devleti'ni de eklemek istiyorum. Coğrafi Keşiflere kadar dünyanın zenginliği ve gücü nispeten Doğu'nun elindeydi. Peki ne oldu da terazinin ağırlığı Batı'nın lehine değişti? Hindistan ve Çin gibi kalabalık, köklü medeniyetler emperyalizme ve sömürgeciliğe boyun eğdi. Japonya yüzlerce yıl kapılarını dış dünyaya kapadı. Osmanlı Devleti burnunun dibinde reform hareketlerini, endüstriyel devrimi ıskaladı. Kitabın ikinci bölümünde bunları okuyoruz.
• Halk ilerlemeden yana mıdır? Çünkü ilerleme her zaman acı, kan, göz yaşıyla gelir.
• İngiltere’deki çitleme olayının önemi endüstriyel devrime geçişi nasıl etkiledi?
• İngiltere’deki devrimin özelliği toprak sahibi soylular tahta bağımlı değildi. Fransa’daki devrimde ise soylular krala bağlıydı. Fransa’da soylular kralın otoritesini kabul edip, vergi ve asker vermeyi kabul etti. Bunun karşılığında kral’da onlara bazı ayrıcalıklar tanıdı. Kilisede yüksek mevkiler ve yeni gelir kaynakları sağladı.
• Rusya ve Çin'de ise monarşiler geniş toprakları yönetti. Gücünü soylularla paylaşmadı. Buna Osmanlı da dahildir. Geleneksel yönetim ve savaş yöntemlerinden vazgeçmediler. Batı'yı küçümsediler. Olayın vehametinin farkına vardıklarında ise çok geç kalmışlardı. Belki Batı'ya karşı en iyi reaksiyonu veren Japonlar oldu. Osmanlı ile beraber aynı zamanda reformlar yapmasına rağmen Osmanlı başarısız olurken; Japonlar neden başarılı oldu? Bu kitap bu argümanı tartışmıyor ama öğrenmek isteyenler Türkiye'nin Düzeni kitabından ilgili bölümü okuyabilir.
İlk defa okuyacak olanlar için kısa bir özet geçeyim: Barrington Moore modern dünyada üç farklı siyasal sonucun nasıl ortaya çıktığını açıklıyor: Liberal demokrasi (İngiltere, Fransa, ABD), faşizm (Almanya ve Japonya) ve komünizm (Rusya ve Çin).
Ayrıca kitapta özellikle köylüler ile burjuvazinin ulus devlete geçişteki konumlarını değerlendiriyor. "Toprak sahipleri, köylüler ve yükselen burjuvazi arasındaki güç dengesi farklı ülkelerde neden farklı rejimlere yol açtı" diye soruyor.
Yeni dünya düzeninin oluşumu sadece savaşlar ve ideolojiler tarafından değil; toprak mülkiyetinin yapısı ve burjuvazinin gücüyle de şekillenmiştir. Batı'daki çitleme hareketleri köylüleri şehirlere göç etmeye zorlamış ve onları mülksüzleştirmiştir. Diğer yandan Fransa'da daha özgür bir köylü sınıfı oluşmuş. Coğrafi Keşifler sonrası Batı'da Burjuva sınıfı sermaye olarak güçlenmiştir. Diğer yanda Doğu'da köylüler köle olarak görülüyordu. Örneğin Rusya'da köylü göç edemiyordu, hareket etmesi yasaktı. Çin'de ve Japonya'da köylüler Batı'ya göre nispeten daha itaatkar ve geleneklerine bağlıydı. Doğu'da mülk devlete ait olduğu için bir burjuva sınıfı da yoktu. İşte bu küçük nüanslar Batı ile Doğu arasındaki demokratik ve ekonomik farklılıkları açıklıyor.
·
1 +1'leme
·105 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.