İnsan İnsan
Kitap bize başlangıçta temel olarak kişinin ideallerini hep yukarıya taşıdığında ulaştığı yerin sağladığı hazzın ilk olarak kendisini tatmin etmesinin öncelikli olduğunu söylemektedir. Ve bu sürecin başlangıcı hep dışardan bir etkidir, insan kendisi bunu düşünmez. Ardından kendisi için sağladığı içsel hazzın yanında ikincil olarak komşusuna ve çevresine de bir fayda sağlıyorsa buna iyilik denebilir elbette. Ancak zihin her zaman kişinin kendini, kendi hazzını önceler. Kitabın buraya kadar olan kısmı gayet akla yatkın duruyor ve üstüne düşünüldüğünde aynı fikre bile sahip olunabiliyor.
Ancak İçgüdü ve düşünce bölümünde yer alan argümanlar bana oldukça safsata gibi göründü. Gerçekten bilimsel bir temele dayandırılması gereken ifadelerin genel geçer bir yargı gibi ve sadece gözlemleme ile elde edilebileceği savunulmuş. Oldukça genellemeci bir yol izlenmiş. Örneğin kitaptaki yaşlı adam karakteri genel hatları ile hakikati anlatan bir konumda yer alıyor. Verdiği bir örnekte at, martı, fil gibi hayvanların Edison'un yapmış olduğu şeyleri ve onun vardığı sonuçlara aynen varabileceğini iddia ediyor. Düşünsel boyutta insan ile hayvanın bu eşitliği konusunda çeşitli akıl yürütmelerle bunu kanıtlıyor gibi duruyor ancak deneysel bir kanıt sunulmuyor elbette. Yazıldığı dönem bakımından bu da anlaşılabilir belki. Elbette hayvanların eylemlerinin sebeplerini araştırdığımızda çok akıllıca duran yanları var ancak düşünsel bir eylemi gerçekleştirip aynı sonuca varabilmek pek mümkün görünmüyor yıl olmuş 2026 ve hala öyle. Zira Twain bi de yapay zeka olayına şahit olsaydı kitap bu bölümde neler içerirdi merak ediyorum.
Kısaca kesinlikle kitap için hayatımı değiştirdi bakış açıma yön verdi kısmı bu düşünceler olamaz yaşlı adam karakteri öylece söylenip duran biri haline dönüşüyor bu noktada.
Kitabın orijinal ismi de 'what is man?' Yaani oraya artık bi şey diyemiyorum 1800ler olduğu için.
Ancak yine de çıkarım yapılacak ve yer yer aydınlanma yaratacak fikirler de yer alıyor kitapta. Örneğin; "insanın doğruyu yanlıştan ayırabilmesi diğer varlıklara olan düşünsel üstünlüğünü kanıtlar; buna rağmen yine de yanlış yapabilmesi, yanlış yapamayan varlıkların ahlaken aşağısında olduğunu kanıtlar" alıntısına katılmamak asla elde değil.
·
34 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.