Kitaplar ucuzdur sigarlardan
George Orwell & Kitaplar ve Sigaralar
Bir yazarın yaşadığı hayat onun yazılarına muhakkak yansır. Bu bazen sessiz ve derinden bazen bağıra çağıra olur. George Orwell yaşadığı hayat çerçevesinde, çevresini çok iyi gözlemlemiş ve bu birikimi yazdıklarına yansıtmış bir kalem olarak karşımıza çıkıyor. Yirminci yüzyılın başlarında İngiltere'de katı bir eğitim süreci, İngiliz sömürgesi altındaki Burma'da yaşadığı çalışma hayatı, emperyalizme karşı geliştirdiği öfke (Bunu Hayvan Çiftliği romanında görürüz), İspanya iç savaşında gönüllü askerlik devresi derken yazarın kalemi nasibini almış bu çalkantılı hayattan. Kitaba gelecek olursak yedi bölümden oluşuyor deneme tarzı diye kayıtlara geçmiş lakin daha cok hayatından kesitler sunduğu bir anı kitabı gibi. Kapakta yazan isim "Kitaplar ve Sigaralar" kitabın ilk makalesi olarak yerini alıyor. Bu kısa makalede kitaplara harcanan paraları hesaplamış; kitap okumanın ve satın almanın çok pahalıya mal olan şeyler olduğu düşüncesini çürütmeye çalışmış. Sigaraya harcadığı paranın kitaba harcadığından daha fazla olduğu neticesini gözler önüne sererken aslında kitap okumanın ucuz bir eğlence çesidi olduğunuda sayısal verilerle ispat ediyor
Kitapçı Anıları bölümünde yaşadığı tecrübeler üzerinden kitapçılara gelen, oralarda takılan, hatta kitabı almayıp sadece sipariş edip ugramayanlardan bahsediyor. Kitapçıda çalışırken de kitaplara bakışının değiştiği ortaya çıkıyor. Şöyleki para vererek temin ettiği kitapların değerli kitaplar olması hususunda dikkat etmeye başlıyor. Bu kısımda kendimi buldum diyebilirim. Bir zamanlar elime geçen herseyi okurdum ve belirli bir zevkim, fikrim, ideolojim yoktu. Lakin cok boş kitaplar okuduğumu yıllar geçtikçe anladım ve artık bir kitaba para vereceksem ona gerçekten değecek bir çalışma olması gerektigine karar verdim. Bunun bana kazancı ise maddiyattan çok daha öte, nitelikli bir okuyucu olmamı ve elbette en kıymet verdiğim şeylerden biri olan zamanımı boşa harcamamamı sağladı.
Kitap eleştirmenliği üzerine yazdığı kısımda ise bu eleştirmenlere ciddi bir yergi var. Eleştirmenlerin bir çoğunun sipariş üzerine bu tarz yazıları yazdıklarına ve bu sebepten bahsettikleri kitap hakkında eksik ve yanıltıcı bilgiler verdiklerine dikkat çekiyor. Her kitabın eleştiri yazısı yazılmayı hakedecek bir kitap olmadığını da vurguluyor.
"Yazının korunması" burada devlet eliyle uygulanan otosansür sisteminin zararlarını ele alıyor. Yazarların coşkulu ve yalın bir dille fikirlerini beyan edebilmelerinin ancak korkusuzca düşünmekten geçtiğini ifade ediyor. Totaliter rejimlerin altını çizdiği bu kısımlarda basına uygulanan sansür ve fikir özgürlüğünün kısıtlanmasından mütevellit can sıkıntısını dile getiriyor.
Orwell'in bu yazısını okurken şunu düşündüm yazılan yazılar, romanlar, deneme ve anı kitapları yazıldığı dönemden bağımsız okunmamalı. O dönemdeki çatışmalar, fikri alt yapı, fikir hürriyetinin ne düzeyde olduğu cok önemli hususlar. Siyasetin yazılara yansıyan yüzü gözardı edilmemeli. Genelde kitapları yazardan bağımsız okumaya gayret ederim, yazarın hayatı, düşünüş tarzı beni etkilemesin, önyargı oluşmasın diyedir bu tercihim. Lakin kitabın bu kısmını okurken bir yazarın ve onun yaşadığı dönemin konjonktürünü bilmeden kitabını okumanın deyim yerindeyse boş bir okumaya dönebileceğini farkettim. Orwell'e bu aydınlanma icin teşekkürler
"Ülkem Sağ mı Sol mu?" Kısmını es geçiyorum üzerine cok düşünemedim
"Yoksulların Ölümü" başlığı altında 1929'da Pariste ismini vermedigi bir hastanede yaşadıklarını, gözlemlediklerini aktarıyor. Burası gercekten içler acısı, öyleki bir kaç hafta zor dayanıyor sonra bu hastaneden kaçıyor. Parası olmayanların hastane köşesinde tedavi dahi edilmeden ölüme terk edilişleri acı bir sekilde yazarın kaleminden dökülüyor.
Kitabın son ve en uzun bölümü "Ne Günlerdi!" 8 yaşında yatılı okula gönderilmiş bir çocuğun anılarını okuyorsunuz. Evet o Orwell'in ta kendisi. Aradan geçen yıllara rağmen anlatısı cok taze belli ki yatılı okul hayatı onun ruhunda derin yaralar açmıs. Zira okurken çok üzülüyor insan. O dönem için (!) Zenginliğin insan itibarını belirleyen bir ölçüt olması ve yoksulların her bakımdan hor görülmesini cok güzel anlatmış. Daha doğrusu yaşamıs, bu yüzden de hissiyatı çok derinlerde duyumsuyorsunuz.
Yazacaklarım bu kadar, selametle
Berceste alıntım
*** İnsanın tekrar tekrar okuduğu, aklının demirbasları arasında yerini alan ve
hayata bakışını değiştiren kitaplar da vardır; göz atıp asla baştan sona okumadığı, bir oturuşta okuyup bir hafta sonra unuttuğu kitaplar da. ***
Kitaplar ve Sigaralar 
George Orwell
Kitaplar ve Sigaralar George Orwell·
29 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.