Hukuk öğrencisi Raskolnikov, parası için tefeci bir yaşlı kadını öldürür.
Kitap boyunca sayıklar gibi düşüncelere dalan, yer yer hezeyan ederek sokaklarda dolaşan Raskolnikov; çelişkilerle dolu bir gençtir. Hem hukuk öğrencisidir hem de suç işlemiştir. Hem iki kadının katilidir hem de yangındaki bir çocuğun kurtarıcısıdır. Hem Napolyon olmak istemekte hem de olamayacağını en başından beri bilmektedir. Hem ailesini çok sevmekte hem de onlardan nefret etmektedir.
Raskolnikov'un üniversiteye devam edebilmesi ve kirasını ödeyebilmesi için parası yoktur. Üstelik kız kardeşi ona daha fazla para gönderebilmek için bir evlilik yapmak üzeredir ve anneleri buna göz yummakta, Raskolnikov için Dunya’yı feda etmektedir. Raskolnikov bunu gururuna yediremez. Bu güç arzusu onun cinayet işlemesine zemin hazırlar.
Baltayı kaldırması için gereken gücün son damlasını, bir grup gencin tefeci kocakarıyı öldürmek hakkında öylesine konuşmasından alır. Bu ona sadece tesadüf gibi gelmez, sanki bir işarettir. Raskolnikov bunun mantığa aykırı olduğunu bilse de sezgilerine kapılır.
Raskolnikov “olağanüstü” insanlardan olduğunu, kocakarıyı öldürerek ispatlayacağı yanılgısına kapılır. Olağanüstü olmamasının üzüntüsünü duyar, vicdan azabı değil. Kitabın sonlarında kız kardeşine şunları söyler:
-Suç mu? diye bağırdı Raskolnikov; bir anda öfkeden deliye dönmüştü.- Ne suçu? Öldürenin kırk günahından arınacağı aşağılık bir tefeciyi, hiç kimseye hiçbir yararı olmayan, yoksulların kanını emen zararlı bir biti öldürmek mi suç! Bu suç benim umurumda bile değil ve onu temizlemeyi de düşünmüyorum. Nedir bu böyle: Dört yandan herkes, "cinayet! cinayet!" diye bağırıp duruyor! Korkaklığımın ne kadar saçma olduğunu bütün açıklığıyla ancak șimdi, böylesine gereksiz bir utancı çekmeye karar verdiğim şu anda anlayabiliyorum! Teslim olmam düpedüz alçaklığımdan ve yeteneksizliğimden.. bir de belki şu. Porfirinin önerdiği indirimden....
Rasklnikov’un bendeki yeri ayrı. Kitabı 2.5 kez okudum, canlandırıp tanıttım, Ivan Karamazov’la karşılaştığı bir kurgu yazdım. Beni etkileyen bir kitaptı, öneririm.
Suç ve CezaFyodor Dostoyevski