Sanat Nedir?Edebiyat
Tolstoy; sanatın değerini içerik, biçim ve içtenlik koşullarıyla belirler. Bu üç koşuldan herhangi birinin eksikliğinde gerçek sanattan söz edilemeyeceğini belirtir. Böyle bir durumda sanat denilen kavram, gerçeklikten çıkıp ancak ödünçleme, yansıtma gibi adlarla tanımlanabilir. Tolstoy’a göre taklitler her zaman göz alıcı, gösterişli; gerçek sanat ise alçakgönüllü, gösterişsiz ve yalındır. (s. 166) Onun, iyi sanatı kötü sanattan ayıran “evrensellik” ölçütü ile “sanatın doğallığı” teorisi bu noktada örtüşür. Gerçek sanat sade, anlaşılır ve doğal olmalıdır. Haz ve eğlence aracı olarak görülen, anlaşılmazlık ve karmaşıklıkla dolu bir eserin halk tabakasında karşılık görmemesi Tolstoy’un sıklıkla üzerinde durduğu hususlardan bir diğeridir. “Sanat ne kadar özelleşirse o kadar anlaşılmaz olur…” (s. 109) diyerek bu konudaki tavrını net bir şekilde ortaya koyar. Beethoven’in Dokuzuncu Senfonisi bile sırf bu sebepten, Tolstoy’un eleştirilerinden nasibini almıştır.
Tolstoy’un Sanat Nedir? adlı eseri, halk ve aristokrasi arasındaki makasın bir hayli açık olması nedeniyle ortaya konulan sanat eserinin anlaşılmazlığını merkeze alarak ve harcanan emeğe, iş gücüne, gelir dağılımındaki adaletsizliğe dikkat çekerek “doğru” sanatın ortaya çıkarılabilmesi için hazırlanan bir manifesto gibidir. 19. yy. Rusya'sında kaleme alınan ve sansürsüz ilk baskısı Londra’da yapılan eserin, sanatta geri kalmış birçok toplumun sorunlarını ihtiva ettiğini düşünüyorum. Eserin, gerçek sanat eserlerinin hasıraltı edildiği; içi boş, duygusuz, hissiz birtakım pespayeliğin görsel medya aracılığıyla önümüze servis edildiği günümüz Türkiyesi için de bazı ipuçları barındırdığına inanıyorum.
Tolstoy, eserini kaleme alırken sade bir üslup kullanmıştır. Yayınevi veya çevirmenin öz Türkçe (!) kaygısı zaman zaman okuma akışına sekte vursa da eser, çok zorlanmadan okunabilecek yapıdadır. Kendisine sanatçı diyenlerin, sanatçı olma yolunda ilerleyenlerin ancak daha da önemlisi, kavram karmaşası içinde boğuşan gençlerin bu eseri bir rehber olarak görmelerinde fayda vardır.
·
23 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.