Sanat Nedir?

Lev Tolstoy
Çevirmen:
Mazlum Beyhan

Yorumlar ve İncelemeler

Tolstoy’un Sanatı.
Puan vermedi·377 syf.·
2025 59. kitabı
Lev Tolstoy Romanlar, denemeler, mektuplar, öyküler yazarak ve kuramlar geliştirerek edebiyat verdiği eserlerle üç defa Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterilmiş fakat kazanamamış bir yazar bu durum tartışılan bir konu, tartışılması da verdiği eserleri okudukça normal geliyor. Sanat Nedir? kitabındaki kuramsal, eleştirel yaklaşımıyla sanatı anlatmasıyla neden kazanamadığını, sanat nedir?kitabında bir nebze anlaşılıyor. Tolstoy’u edebiyatın güneşi olarak sunulan bir dahi yazar. Bir gün Vladimir Nabokov sınıfını karanlığa gömüyor. Öğrencilerine Işıkları teker teker yakarken söyle diyor: “Bu Puşkin! Bu Gogol! Bu Çehov! ” Sonra odanın arka tarafını dolaşarak panjurları açıyor, güneş içeri doluyor: işte bu da Tolstoy! böyle anılan birisinden sanata dair fikirler okumak keyifli ve katılmadığınız noktaları değerlendirme açısından sanata bakışını genişletecektir… Sanat nedir? İlk yayınlandığı zaman Rusya’da sansürlü olarak basılan bir eser, Tolstoy bu durumu fikirlerinin özünü kaybetmeden bir şekilde okuyucu ulaşmasını istiyor fakat umduğu gibi gelişmiyor. Rusya’da sansürün baskısı artınca bu durumu aşmak için eseri İngiltere’de basılıyor. Sanata bakışını genel olarak orijinallik üzerinden işliyor. Detaylara iniyor. Avrupa’daki sanatsal akımları ve sanatın halka dokunma sürecinde harcanan zamanı, parayı kamu kaynaklarından sanat için ayrılan fonları halkın sanatla buluşması için gerekli olan sanatsal bir yaklaşımı anlatıyor. Tolstoy’a göre sanatsal yozlaşma(dekadan) neticesinde toplumların geride kalmışlığına çanak tuttuğunu belirtiyor. Bunu bizim milletimize Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK. çok net bir şekilde belirtiyor. Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir." Kitapta birçok konuya vakıf olurken katılmadığınız yerlerde
Düşünce
Sanat Nedir?Lev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20191,595 okunma
“Sanat Nedir?” Deneme Kitabını Okumak İstemiyorsanız Özeti
Puan vermedi·377 syf.··
2024 19. kitabı
·
4 günde okudu
·
Okunma: 30 Ocak 2024 21:56
İncelememe başlamadan önce kesin söylemem gerekir ki, eğer Lev Tolstoy anlamak istiyorsak kesinlikle bu kitabı okumalıyız. Sanat Nedir? kitabı bir denemedir, eleştiri kitabıdır. Roman diye alıp okumaya başlamayın… 1- Sanat Nedir? Lev Tolstoy en uzun süren kitabıdır. Kendisi de açıklamalarda belirtiyor. Yazımı uzun sürmemiş, yazmaya ara vermiş. Yaklaşıl 15 yıl sonunda yayınlanmış. 2- Lev Tolstoy Kitabın başında “Sanat” adı altında zorla ve ağır işlerde çalıştırılan işçilerin hakkını aradığını okuyoruz. 3- Lev Tolstoy “Sanat” adı altında neredeyse çıplak gibi giyinen kadınları eleştirdiğini ve kendilerini cinsel obje olarak göstermelerini eleştirdiğini okuyoruz. Zaten günümüzde “Giyinmiş Çıplak” değilde direk çıplaklar… 4- Lev Tolstoy Sanat’ın şimdiye kadar düzgün bir tanımının yapılmamasını eleştirmiş. Sanat ile ilgili fikir ortaya atan kişileri eleştirmiş ve yanlış gördüğü kısımları söylemiştir. 5- Avrupa’daki yazarların, açık bir şekilde cinselliğin ortada olarak yazdıkları romanları eleştirmiş. Lev Tolstoy cinselliği kullanarak insanları etkileyen romanları sevmediğini söylemiş. 6- Lev Tolstoy şiir ve romanlarıyla ün kazanmış bazı şair ve yazarları eleştiriyor. Eleştirdiği kısımlar; yazdıklarının anlaşılır olmaması, anlatım bozuklukları vs. “Cımbızla alır gibi cümle seçiyorsun” demelerine sebep olmasın diye Lev Tolstoy yazalar tarafından eleştirilmemek için örnek olarak aldığı cümleler hep 28. sayfa olmuş. 7- Lev Tolstoy bir eserin, bir sanatın anlaşılır olmasını istiyor. Güzel olarak anlatılan, inanılan bir eserin anlamı olmamasını “Tıpkı tadı çok güzel ama insanlar tarafından yenilmeyecek bir yiyecek” ile aynı görüyor. 112. Sayfanın son paragrafından bir alıntı olarak “ Günümüzün sanatçılarının yinelemeyi pek sevdikleri bir söz var: “İyi sanat geniş halk yığınlarınca anlaşılmaz.” KESİNLİKLE DOĞRU DEĞİL BU
Edebiyat-Düşünce
Sanat Nedir?Lev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20191,595 okunma
10/10
·377 syf.··
Beğendi
·
2023 296. kitabı
·
36 günde okudu
·
Okunma: 08 Aralık 2023 00:00
Sanat Nedir?, Lev Tolstoy’un kuramsal yapıtları arasında dikkati çekici bir yere sahiptir. İlk kez 1897’de yayımlandı. Rusya’da hep sansüre uğradı. Sansürsüz ilk baskısı 1898 yılında Londra’da, İngilizce olarak yapıldı; Tolstoy da bu baskıya bir önsöz yazdı. On beş yıllık yoğun bir çalışmanın ürünü olan Sanat Üzerine yazarın üzerinde en fazla uğraştığı yapıtıdır. Tolstoy’un estetik ve sanata dair bu incelemesi ufkunuzu genişletecek, sanatı irdelemenize sebep olacak. Sanat nedir, sanat ne işe yarar, sanatın niteliği ve niceliği ne olmalıdır sorularıyla kapsamlı bir bilgiye ulaşabilen bu eserle kadim sorularınıza bir parantez açacaksınız.
Edebiyat
Sanat Nedir?Lev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20191,595 okunma
“Gerçek sanat, insanları birleştirir.”
9/10
·377 syf.··
Beğendi
·
2025 68. kitabı
·
15 günde okudu
·
Okunma: 06 Kasım 2025 10:54
Tolstoy’un Sanat Nedir? adlı eseri, sadece bir sanat kuramı kitabı değil, insanın ruhuna yönelmiş derin bir sorgudur. Kitabı okurken, sanatın anlamı üzerine düşünmekle kalmadım; aslında insanın yaşamla, duygularla ve diğer insanlarla kurduğu bağın ne kadar önemli olduğunu da fark ettim. Tolstoy, sanatı bir “güzellik arayışı” olmaktan çıkarıp, bir insanlık meselesi hâline getiriyor. Ona göre sanat, insanın iç dünyasındaki duyguları diğer insanlara aktarabilmesidir. Bu aktarımda ne kadar samimiyet varsa, o kadar gerçek sanat vardır. Tolstoy, “sanat için sanat” anlayışını reddeder. Çünkü ona göre bu anlayış, sanatı toplumdan koparır, onu yalnızca bir kesimin zevkine hizmet eden bir süs hâline getirir. Oysa gerçek sanat, herkesin anlayabileceği, hissedebileceği kadar insana yakın olmalıdır. Tolstoy’un bu düşüncesi bugün bana fazlasıyla anlamlı geliyor. Zaman zaman sanatın biçime, tekniğe, gösterişe boğulduğu bir çağda yaşıyoruz. Sinema, müzik, resim ya da edebiyat çoğu kez insanın içtenliğinden uzaklaşıyor. Tolstoy’un dediği gibi, sanatın asıl amacı insanları birleştirmek olmalı; duvarlar örmek, sınıflar yaratmak değil. Oysa çağımızda sanat, kimi zaman tam tersine, bir ayrışma aracı gibi kullanılıyor. Tolstoy’un en etkileyici yönü, sanatı ahlaki bir zemine oturtmasıdır. Onun için sanat, yalnızca duyuları değil, vicdanı da ilgilendirir. Bir sanat eseri, bizi iyiye, doğruya ve sevgiye yaklaştırabiliyorsa değerlidir. Aksi hâlde, ne kadar mükemmel olursa olsun, ruhsuz bir süs olmaktan öteye geçemez. Bu fikir, beni derinden etkiledi. Çünkü Tolstoy, sanatın merkezine insanı koyuyor — duygularını, acılarını, sevgisini, umutlarını… Kitabı okurken, “Benim için sanat nedir?” sorusunu da kendime sordum. Bir melodideki hüzün, bir resimdeki sessizlik, bir hikâyedeki umut… Tüm bunlar,
Sanat Nedir?Lev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20191,595 okunma
8/10
·377 syf.··
2024 53. kitabı
·
11 günde okudu
·
Okunma: 17 Eylül 2024 10:38
Sanat; duygularımızı ve düşüncelerimizi anlaşılır bir şekilde karşı tarafa aktarabilmemiz veya bir yazıya dökebilmemizdir. Bizi hayvanlardan ayıran temel şeylerin başında kendimizi anlaşılır bir şekilde ifade etmemiz geliyor. Kitap biraz da eleştiri üzerine dönüyor. Tolstoyun değindiği yerlerden biri de, bir şiir veya roman yazan biri anlaşılması zor bir şekilde yazmışsa, o sanat yapamamıştır. Kendini doğru bir şekilde ifade edebilen her insan, sanat yapabilme becerisine sahiptir. Bir dansçının dansı veya bir müzisyenin şarkısı ne kadar toplum tarafından anlaşılabilir şekilde basitleştirilmişse, o kişi sanatçıdır. Anlaşılır olabilen şeylerdir sanat.
Sanat Nedir?Lev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20191,595 okunma
Puan vermedi·377 syf.··
2020 1. kitabı
Tolstoy’un kendi dönemindeki sanat anlayışını ele alıyor. Kendince yaptığı yorumlar, beğenileri... uzun bir sürede yazmış olması bana göre dezavantajı olmuş kendi ile çelişmesine sebep olmuş. Tek değişmez fikri dini fikirleri, ilahi görüşü. Sanatı dinle örtüştüren bir kitap. Kimseyi beğenmiyor oluşu o dönemki minimalist görüşten kaynaklanır diye düşünüyorum. Okuyan varsa üstünde tartışabiliriz ;)
Kültür-Sanat
Sanat Nedir?Lev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20191,595 okunma
Puan vermedi·377 syf.··
Beğendi
·
2020 11. kitabı
Tolstoy’un “sanat toplum içindir” yaklaşımıyla yazdığı ve birçok insan için basit karşılanan “güzellik, Estetik” gibi kavramların aslında o kadar da basit değil aksine üzerine kafa yorulan ve birçok felsefeci ve kuramcı tarafından bu terimler için ciltlerce kitabın yazıldığını öğretiyor. Okurken birçok felsefecinin bir sanat terimine olan farklı yorumları okuyucuya kafa patlatma imkanı veriyor. KESİNLİKLE OKUNMALI.
Sanat Nedir?Lev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20191,595 okunma
Puan vermedi·377 syf.··
2020 28. kitabı
·
8 günde okudu
·
Okunma: 25 Mart 2020 16:23
Sanat kitabından çok dinsizliği kınayan bir kitap okudum sanki. Sanat eseri bir yönüyle dine değinmiyorsa sanat eseri olmuyor ama değinirse sanat eseri oluyor olarak lanse etmiş çoğu yerde. Burada değinilmesini istediği din de sadece Hristiyanlık. Eğer Hristiyanlıktan bahsediliyorsa, harika bir sanat eseri olmuş oluyor. Bunun dışında, Tolstoy sanatı tek tip şekilde kısıtlamak istemiş. Sanatın sadece doğal olması gerektiğini yani olabildiğine basite indirgememiz gerektiğini savunmuş. Rönesans eserlerine bile oldukça tepkilidir.Ona göre Rönesans, sanat eserlerinin içeriğini, dinsizleştirmiş, sapkınlaştırmış, yapaylaştırmış ve karmaşıklaştırmıştır. Tolstoy’un çok fazla eleştirisi var sanata ve sanatçıya karşı. Ama bence bu eleştirilerini hep yanlış yere yöneltiyor. Halkın yeterince sanatla buluşamamasından dolayı sanatçıyı suçluyor. Oysa belki de suçlaması gereken en son kişidir sanatçı. Kısacası, kitabı okurken sürekli Tolstoy sanki sanat dünyasındaki dinsizliğe sinirlenmiş de sinirine böyle bir yolla kılıf uydurmaya çalışıyormuş hissine kapıldım.
Edebiyat
Sanat Nedir?Lev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20191,595 okunma
Puan vermedi·377 syf.··
2021 33. kitabı
·
13 günde okudu
·
Okunma: 07 Nisan 2021 11:29
Bence kitabın adı “Sanat ne değildir” olmalıydı. Çünkü Tolstoy, yaşadığı dönem ve öncesinde var olan sanat ve dallarını tek tek eleştirip, olması gerektiğine inandığı noktaya çekmeye çalışıyor. Sanatı dini değerler ile açıklaması, inancı olan biri için kabul edilebilir estetiklikte. Burada yanlı bir tutum sergilemesini doğal karşılıyorum. İnandığı, değer verdiği şeyler bazında bir bakış açısı sunuyor. Bana hitap etmese de inancın yarattığı büyük etkiyi görüp, sanatın bununla var olmasını isteme özverisini anlayabiliyorum. O kadar komplike bir öfkesi var ki ilerledikçe eleştirileri arasında tutarsızlık oluşuyor ama “sanat” denen bir olguyu merkezine alıp onun etrafında dolanması bana oldukça keyif verdi. Doğruluğu veya yanlışlığını tartmadan oldukça keyif alarak okuduğum bir kitap oldu, tavsiye ederim.
Sanat Nedir?Lev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20191,595 okunma
Puan vermedi·377 syf.·
2018 8. kitabı
Tolstoy bu eseri kendi dinsel bakış açılarını dikkate alarak (önemseyerek) yazmış olsa da nihai sonucunu sosyal unsurlar ve emekçi taraftarı olduğunu hissetirerek bağlıyor. Kitap geleceğe yönelik yani günümüz sanat anlayışına yönelik doğru öndeyilerde bulunmuş. Profesyonel, emekçiden uzak, kapitalist, baskı altında yapılan, özgürlükçü sözlerden uzak, maddi kaygılarla... yapılan bir sanat anlayışının gelebileceğini ve bu sanat anlayışının sanattan uzaklaşacağı (tam anlamıyla böyle cümleler kurmasa da) tahmininde bulunmuş veya gelecekle ilgili bu korkusunu dile getirmiştir. Bu kitabın incelemesini yapmaktan çok size bende uyandıran duyguları ve bazı anılarımı hatırlattığı için şu anki mevcut duygu ve düşüncelerimi aktarmak istiyorum. Ben yıllar önce altı yıl kadar bir süre müzik ile uğraştım. Aslında altı yıl aktif bir şekilde sahne aldım. Bu sebeple edebiyat sanatını çok iyi bilmesem de müziği iyi bilirim, en azından deneyimsel olarak iyi bildiğimi sanıyorum. Sahne aldığım yıllarda beni söylerken, dinlerken, çalarken...bana en çok keyif veren türkülerin özgürlük istencinde bulunan, halktan ya da haktan(adalet teması işleyen) yana olanların (dinleyiciler için de bu geçerli) diğer türkülere, şarkılara oranla daha çok etkilediğini gördüm. Aşk temalı olanlar da harika. Melodisi de sözleri de kalp acıtan türdendir. Müziğin içindeki insan ve enstrüman sesleri keyif verirken içindeki sözler ya duygulandırır ya da düşündürür. Özellikle toplumsallığı dikkate alan ama siyaset yapmayan(Partizanlık), ötekileştirmeyen, evrensel, herkesi kucaklayan; Neşet Ertaş, Selda Bağcan, Muhlis Akarsu, Aşık Veysel ve anadilim olan Kürtçe diliyle söylenen o güzel türküler. Diğer tarafta ise Sezen Aksu, Moğullar, Erkin Koray, Cem Karaca, Bulutsuzluk Özlemi, Yaşar Kurt, Barış Manço, Edip
Siyaset
Sanat Nedir?Lev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20191,595 okunma
Reklam

Yazar Hakkında

Lev TolstoyYazar · 205 kitap
Lev Tolstoy 28 Ağustos 1828 tarihinde Moskova'da doğdu. Babası Kont Nikolay İlyiç Tolstoy, 1812 Napolyon Savaşlarına katılmış emekli bir yarbaydı. Tolstoy romanlarında, insanoğlunun ne kadar değişik karakterli olduğunu vurgular. ''Savaş ve Barış'', ''Anna Karanina'' insan tahlileri ve canlı tasvirler bakımından birer baş eserdir. Lev Tolstoy'un kendini arayış serüveni ölünceye kadar sürdü. Karısı bile onu anlamadı. Tolstoy, bir çocuk gibi hayata küstü ve kaçtı. Seksen iki yaşındaki karanlık ve yağışlı bir Ekim gecesinde köyünden ayrıldı. Yolda hastalandı 7 Kasım 1910'da küçük bir tren istasyonunda hayata veda etti. Lev Tolstoy zengin bir ailenin çocuğu olarak Rusya'nın Tula şehrindeki Yasnaya Polyana adlı konakta doğdu. Çok küçük yaşlarında önce annesini, sonra babasını kaybetti, yakınlarının elinde büyüdü. Çocukluğundan beri gerçekleri incelemeye karşı büyük bir ilgisi vardı. Öğrenimini tamamlamak için Moskova'ya gitti. Çalışkan zeki bir öğrenci olarak başarı ve sevgi kazandı. Fransızcasını ilerletmiş, Voltaire'i ve J. J. Rousseau'yu okumuş, bu iki yazarın kuvvetli etkisinde kalmıştı. Yasnaya-Polyana'ya döndü, yoksul köylüler arasına katıldı. İlk eseri olan "Çocukluk"u bu sıralarda yazdı. Lev Tolstoy Bir süre sonra orduya girdi; Kafkasya'ya gitti. Kafkas halkının yoksulluk dolu yaşayışlarını ele aldığı izlenimlerle ilk gerçekçi hikâyelerini yazdı. 1854'te Kırım savaşı'na subay olarak katıldı. Sonra askerlikten ayrılıp Petersburg'a gitti. Bir kısım eserlerini oldukça sakin geçirdiği o yıllarda yazdı. Gene de içinde, aradığını bulamayan bir ruh çalkalanıyordu. Batı Avrupa ülkelerinde uzun bir gezintiye çıktı. Almanya, Fransa, İsviçre'de dolaştı. Yurduna dönüşünde gene Yasnaya-Polyana'ya yerleşti. Asalet ünvanlarından, lüksten sıkılıyordu. Köyünde bir okul kurdu. Bu okul, öğrenim, eğitim bakımından yepyeni bir kurumdu. Huzura kavuştuğuna kanaat getirdikten sonra, 1862'de evlendi. Lev Tolstoy evlendiğinde karısı Sophie Behrs kendisinden 16 yaş küçük olup henüz 18 yaşındaydı. Bu evlilik onun düzenli bir hayat özlemini giderecekti. Bu evlilikten 13 çocukları oldu; bu çocukların 3'ü bebek iken, biri 5 diğeri de henüz 7 yaşında iken öldü. Eserlerinden en kuvvetli olan iki romanı "Savaş ve Barış" ile "Anna Karenina'yı" bu dönemde yazdı. Karısı, eserlerini yazmasında en büyük yardımcısıydı. Hatta "Savaş ve Barış"ın düzeltmelerini 12 kez yapıp yazmıştır. Aradan bir süre geçince yeniden, bu sefer eskilerden daha şiddetli bir moral çöküntüsüne uğradı. Geniş halk yığınlarının, özelikle Rus köylüsünün yoksul, perişan durumu onu çok üzüyordu. Bütün servetini köylülere dağıttı, her haliyle onlar gibi yaşamaya başladı. Kaba saba giyiniyor, giydiği her elbiseyi kendisi dikiyordu. Değişmeyen tek tarafı bıkıp usanmadan yazmasıydı. "Kroyçer Sonat", "Efendi ile Uşak", "Karanlıkların Gücü", "İman nedir", "İnciler", "Kilise ve Devlet", "İtiraflarım" hep bu yılların ürünleridir. Lev Tolstoy Eserlerinde insanlığın çeşitli meselelerine değinen Tolstoy'un dünya ölçüsünde bir sanat ve fikir değeri vardır. Kendi ülkesinin toplumsal siyasal çalkantılarını, halkının yaradılışını, yaşayışını büyük bir ustalıkla yansıtmıştır. Gerçekçi edebiyatın en büyük temsilcilerinden olduğu kadar, bir filozof ve bir eğitimci olarak da ün kazanmıştı. Yukarıda sayılanların dışında "Diriliş", "Gençliğim", "Çocukluk", "Hacı Murat", "Ayaklanış", "Sergi Baba", "Tanrı Bizim İçimizdedir", "Kazaklar", "Tesadüf", "İki Süvari" gibi eserleri vardır. Lev Tolstoy 82 yaşındayken, 1910 yılında öldü. Kış ortasında evini terk ettiğinde hasta düştükten sonra, Astapovo'da tren istasyonunda zatürre'den öldü. Polis, cenazesine katılmak isteyenlere ulaşımı sınırlandırmak için çalıştı, ama binlerce köylü cenazesinde sokakları doldurdular. 82 yaşında vefat eden Lev Tolstoy birçok kez büyük sıkıntılar yaşamıştır. Marksizm'den etkilenerek oluşturduğu mülkiyet konusundaki radikal fikirleri nedeniyle bütün servetini köylülere dağıttı, her haliyle onlar gibi yaşamaya başladı. Bu sebeple ailesiyle arası açıldı. Hıristiyan anarşizmini geliştirmeye çalıştığı kitabı "tanrının egemenliği içimizdedir" kitabıyla yeni bir hristiyanlık akımı tanımlaması, Ortodoks Kilisesi tarafından aforoz edilmesine sebep oldu. Tolstoy, ömrünün son yıllarını büsbütün derbeder bir şekilde geçirdikten sonra, bir küskünlük sonucunda, evini bırakıp yollara düştü. Astapovo tren istasyonunda ölü olarak bulundu. Ölümüne zatürrenin sebep olduğu bilinmektedir. Hayatı boyunca yaşamın nasıl bir şey olduğunu anlamaya çalıştı. Eserlerinde bunu eksiksiz olarak yansıtmayı hedef edinmiş en büyük Rus yazarlarından birisi olarak edebiyat ve dünya tarihindeki yerini aldı.