Yazar:
Fyodor Dostoyevski
Çevirmen:
Ergin Altay
Tahmini Okuma Süresi:
14 sa. 3 dk.
Sayfa Sayısı:
496
Basım Tarihi:
Nisan 2015
İlk Yayın Tarihi:
2009
Yayınevi:
İletişim Yayınları
Orijinal Adı:
Рассказы: 1847-1877
ISBN:
9789750517327
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Dostoyevski'yi Bir de Böyle Okuyun!
Dostoyevski’nin birbirinden değerli on dört öyküsünden oluşan kitap Ergin Altay çevirisiyle sunulmuştur. Dürüst olmak gerekirse ben çevirmen konusunu bir takıntı haline dönüştürdüğüm için kimi öyküleri Nihal Yalaza Taluy çevirisinden okuyabilme arzusuyla farklı yayınevlerine yöneldim.
Kitabın, ‘Ön Söz’ kısmında Gary Saul Morson’un “Çelişkili Dostoyevski” başlıklı yazısı yer alıyor ki ilgiyle okuduğum bir bölümdü. Dostoyevski’nin çelişkiye olan merakından, kendine özgü mizah anlayışından, olasılıklardan, paradokslardan bahseder. Ve bütün bunlara yazarın eserlerinden çeşitli örnekler verir. Farklı bir bakış açısı kazandırabilecek faydalı bir inceleme olmuş. Kesinlikle okunmaya değer. Ardından David Magarshack “Dostoyevski” başlıklı yazısıyla karşılıyor bizi. Dostoyevski’nin doğumu, hayatı, mahkumiyeti, dergileri ve eserleri hakkında bilgi veren faydalı bir incelemeydi.
Öykülerin içeriğine geçmeden önce okumanızı gönül rahatlığıyla tavsiye edebileceğim bir kitap olduğunu söylemeliyim. Dostoyevski farkını koymuş ortaya diye düşünüyorum.
İğrenç Bir Olay (1862):
1862’de Dostoyevski ile kardeşinin dergisi Vremya’da yayımlanan bu öyküyü Nihal Yalaza Taluy çevirisinden okuduğumu söylemeliyim. Söz konusu Rus edebiyatı olduğunda çeviri için her zaman ilk tercihimdir kendisi.
En kaba tabiriyle “Hayaller ve hayatlar” dediğimiz şeye güzel bir örnek olarak görebiliriz belki de bu eseri. İyi niyetle, asil duygularla hayaller kurup bunların gerçekleşmesini bütün ruhumuzla arzulayabiliriz. Hatta bu hayallerimizin ateşli savunucuları olup insanların bizim asil hayallerimizin üzerine düşürdüğü gölgeyi bir el fiskesiyle savuşturmayı deneyebiliriz. Belki bu konuda başarılı olabiliriz de. Lakin hayat denilen o gerçek, işlerin hiç de öyle yürümediğini ve ne yazık ki bu son
Büyük yapıtlara kısa yolculuklar: Hâlâ geçilemeyenEdebiyat
Nietzsche'nin bir şeyler öğrenebildiği tek psikolog, yarattığı karakterle dolu kurgularıyla bir paradoks ve çelişkiler prensi: Dostoyevski. Kabul etmeli ki, romanları hâlâ geçilemedi yazın dünyasında. Öyküleriyse, onlara çıkılan bu yolda bir basamak gibi. Belki de, kısa romanlarından önce bu öykülerle okunmaya başlamalı bu büyük yazar.
Kitapta toplanan 14 hikayesinden; #yeraltındannotlar 'a benzer ve yaptığı Londra gezisinde Hayymarket'te anneleri tarafından satılmaya getirilen küçük kızlardan birini taşıdığı #tuhafbiradamınrüyası, #suçveceza klasiğinin yolunu açan ve paradoks yüklü #dürüsthırsız, para ve servet meraklısı toplum eleştirisi #noelağacıvebirevlenme, insanların birbirine karşı acımasızlığını ve kadın-erkek ilişkilerini sorguladığı #uysalbirkız, gerçek ile düşün karışıp ölülerin konuştuğu ve çelişkilerin orada da sürdüğü #bobok, Rus toplumunu ve sanatçıları derin hicivle yerden yere vurduğu mizahi #timsah , öne çıkanlar.
Onun hikayelerinde; kendisinin de sorguladığı gibi, gerçekleri görecek bir göz, anlatımında çelişkiler üzerinden varılabilen kimi düşsel kimi somut görünümler, olaylara yaklaşımında sürekli ilerleyen bir adım ve yetenek var. Yoksa yazılabilir miydi; en sahici sistem sorgusuyla dolu Suç ve Ceza, Karamazov'un kalbi Büyük Engisizyoncu efsanesi (dünya edebiyatının en büyük sözlü çelişkisi): Hâlâ geçilemeyen...
(Yazar hakkında okuduğum en güzel denemelerden ikisini başında ve Bobok hikayesi temelli denemeyi sonunda oldukça sevdim. Çevirisi güzel, yazarın döneminde geniş hayatının kronolojisi ile hikayelerinden esinlenen fotoları da. Eser için bu yayınevini tercih edin)
Geniş İncelemeEdebiyat
Dostoyevski'nin tüm öykülerinin derlendiği bir kitap. Önsözü biraz uzun tutulmuş: 70 sayfa ve önsözde çoğunlukla karamazov kardeşler kitabından örnekler verilmiş. Ama yine de Dostoyevski hakkında önemli bilgilere sahip oluyorsunuz.
Önsözde şöyle bir bilgi vardı: Dostoyevski hep mutsuz insanları anlatır bize. İşte ilk öykü 'iğrenç bir olay' da bize umudu yüzünden büyük hayal kırıklığı dolayısıyla mutsuzluk yaşayan yüksek konumdaki bir subayı anlatıyor. Baş karakterimiz Rusya'daki ast üst ilişkisindeki katılıktan memnun değil. O kelimenin her iki anlamıyla da hümanist. Üstlerin altlarını sadece yapılan iş olarak değil 'insan' olarak da 'alt' görmesini doıru bulmuyor. Ve bunu değiştirmek toplumda birlik olmasını arzuluyor. Böylece tüm Rus vakandaşları birlik olarak ülkelerini daha müferreh yapabilecekler. Ne var ki kahramanımız bir yandan bunları düşünürken bir yandanda şöyle düşünüyor:" benim gibi rütbeli birinin astının düğününe gitmesi astım için büyük bir onur olacaktır. Herkes onun düğününe gittiğim için astımın düğününü çok özel bulacak ve astım ilerde bunu büyük bir gururla çocuklarına anlatacak." İşte bir çelişki görüyoruz burada iş yaşamı dışınra herkesin insanı olarak eşit, ast ve üst arasında sosyal olarak eşitlik olması gerektiğini savunan kühramanımız çelişkiye düşüyor ve astına karşı büyükleniyor. Ne var ki o belkide kibrin verdiği uyuşmayla bu çelişkisini fark etmiyip. Kafasında egoist düşünceler kalbinde humanizm zırhına bürünmüş kibirle düğüne gidiyor. Hal böyle olunca hiçbir şey kafasında kurduğu gibi şekillenmiyor. Gittiği düğün adeta onun iyi vakit geçirmesi için kurulmuş gibi bütün eğlenceler onun için hazırlanmış gibi oluyor. En panalı şarap ona ikram ediliyor. Gelin mecburen onun yanınra damat onunla durmak konuşmak zorunda oluyor. Damat kendi
Dostoyevski'nin öyküleri romanlarının gölgesinde kalmış gözüksede her biri romanlarındaki gibi derin anlam içermektedir. Açıkçası alırken tereddütte kaldım ama her zamanki gibi yine beni eli boş göndermedi..
İntiharın eşiğine gelen buhran içindeki genç kızı anlatan " Uysal bir kız"dan nişanlı bir gencin yok olma konusunu işleyen" Bir yufka yürek"e sırlarla dolu yoksul adamı resmeden "Bay Proharçin" e kadar toplam 14 öykünün yazıldığı kitapta insan psikolojisini ve ruhunu esrarengiz bir biçimde önümüze seriyor.
"Dostoyevski, kendisinden bir şey öğrendiğim tek psikologdur." ~Frıedrıch Nıetzsche
Dostoyevski'nin öyküleri romanlarının gölgesinde kalmış gözüksede her biri romanlarındaki gibi derin anlam içermektedir. Açıkçası alırken tereddütte kaldım ama her zamanki gibi yine beni eli boş göndermedi.. İntiharın eşiğine gelen buhran içindeki genç kızı anlatan " Uysal bir kız"dan nişanlı bir gencin yok olma konusunu işleyen" Bir yufka yürek"e sırlarla dolu yoksul adamı resmeden "Bay Proharçin" e kadar toplam 14 öykünün yazıldığı kitapta insan psikolojisini ve ruhunu esrarengiz bir biçimde önümüze seriyor. "Dostoyevski, kendisinden bir şey öğrendiğim tek psikologdur." ~Frıedrıch Nıetzsche
14 öyküden oluşan bir kitap. Öykülerin çoğu Dostoyevski’nin henüz büyük yazar olma yolundayken yazdıklarından oluşuyor. İçlerinden Uysal Kız öyküsünü daha önce okumuş ve çok beğenmiştim. Dostoyevski yine bildiğimiz gibi kendi evreninden bize bakıyor, bizi anlatıyor; hoş, derinlikli, insan davranışlarına ve ruhuna ışık tutan öyküler. Gogol’a nazire yapan mizahi anlayışını da bazı öykülere yansıtmış. Ama ben Dostoyevski’nin depresif halini yansıttığı romanlarını daha çok seviyorum. Çatı katında, küçük bir odada kendini ve hayatı sorgulayan, kendini toplumdan soyutlayan, yabancılık hisseden, aç biilaç karakterlerin olduğu romanlarını.
10/10
2022 8. kitabı
İletişim yayınlarından, çevirmen Ergin Altay. İçinde 14 hikaye var .Aslında 13, diğeri iki sayfalık bir haber yazısı.
Kitabın değerine değer katan 2 tane önsöz ve bir tane sonsözünün olması. Bunlar kıymetli edebiyat eleştirmenlerinin incelemeleri ; detaylı ve kapsamlılar.
İlk hikaye " iğrenç bir olay " . Daha önce " Tatsız bir olay " adı ile münferit uzun bir novella olarak okumuştum. O zamanlarda bende derin izler bırakmıştı aynı şimdi olduğu gibi. Yazılış tarihi önemli 1862. Hemen önünde kölelik kaldırılmıştı ! Rusya da. Ama kastlar arası eşitlik denge sağlanabilmiş miydi. Elbette ki Hayır. Rusya , kaynayan ülke durulmamıştı. Öyküde değinildiği gibi . Başaramamışlardı. Tüm iyi niyetlere rağmen.
Hikayeler, sanki müthiş güzelden, daha az güzele sıralanmış gibi geldi bana. Çünkü vasat terimini hele hele kötü terimlerini Dostoyevski için kullanmak benim için hadsizlik olurdu.
" iğrenç bir olay", " Uysal kız" , " Tuhaf bir adamın rüyası" ," Bobok " ve "Timsah " özellikle okunmasını şiddetle önereceğim başyapıtlar.
Fyodor'un Romanlarına odaklanıp, onun hikayelerini pas geçmiş biri olarak,- bu zamana kadar - şunu diyorum : - siz böyle yapmayın.
İyi okumalar.
İçinde Dostoyevski'nin hikayelerinin bulunduğu bir kitap. Romanları kadar kaliteli olmasada okumaya değer diye düşünüyorum. Çok büyük beklentiye girmemek iyi olur.Herkese iyi okumalar.
Timsah Öyküsü·Edebiyat
10/10
Beğendi
Bir öyküde bunca toplumsal mesele nasıl ustalıkla ele alınabilir, onu görmek için bile okunabilir. İnsandaki şöhret tutkusu, beğenilme takıntısı, rekabet, ekonomik çıkar, batı hayranlığı, canlıya verilen değer kavramının yanlış anlaşılması, basın organlarının duruşu, kapitalizm, işçi güvenliği, insanın insana karşı hisleri, duyarlılığı ve duyarsızlığı nasıl ironik ve mizahı bir dille yazılmış mutlaka okunmalı diye düşünüyorum. Bir insan içinde bulunduğu durumu ne kadar yanlış yorumlayabilir, ilginçti gerçekten.
Dostoyevski'nin on dört öyküsünün toplandığı bir derleme kitap öykülerde;
İğrenç Bir Olay
Uysal Bir Kız
Tuhaf Bir Adamın Rüyası
Noel Ağacı ve Bir Evlenme
Bobok
Bir Yufka Yürek
Timsah
Başkasının Karısı ve Karyola Altında Bir Koca
Küçük Kahraman
İki İntihar
Bay Proharçin
Dokuz Mektupta Bir Roman
Polzunkov (Soytarı)
yer alıyor.
Yazar Hakkında
Fyodor DostoyevskiYazar · 137 kitap
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (Rusça: Фёдор Миха́йлович Достое́вский) (d: 11 Kasım 1821, Moskova - ö: 9 Şubat 1881, Sankt Petersburg), Rus roman yazarı.
Dostoyevski, Mikhail ve Maria Dostoyevski'nin oğlu olarak 11 Kasım 1821 tarihinde Moskova'da doğdu. Altı çocuklu ailenin ikinci çocuğuydu. Babası Mikhail, askeri cerrahlıktan emekli olduktan sonra Mariinsky Hastanesi'nde yoksullara hizmet etmeye başladı. Hastane, Moskova'nın en kötü yerlerinden birinde bulunuyordu. Dostoyevski de bu hastane de doğdu. Mikhail, alkole bağımlıydı ve evini sıkı disiplin ile yönetiyordu. Çok kolay sinirlenebiliyordu. Dostoyevski'nin annesi Maria ise bir tüccar kızıydı.
Dostoyevski, çocukluğunu çoğu zaman sarhoş bir baba ve hasta bir anne arasında geçirdi. Babasının çalıştığı hastaneden bulunan hastalar ile vakit geçirmeyi ve onların hikâyelerini dinlemeyi çok seven Dostoyevski, ilköğrenimini Moskova'da yaptı. Annesi tüberküloz hastalığı yüzünden öldüğü zaman, sert disipliniyle tanınan Petersburg Mühendis Okulu'na gönderildi. Arkadaşlarının, sinirli ve aşırı duyarlı bir yapıya sahip olduğu için "Ateş Fedya" lakabını verdikleri Dostoyevski, Petersburg'ta zamanını kitap okuyarak, düşüncelere dalarak ya da kardeşi Mihail ile söyleşerek geçirdi. Babasının 1839'daki ani ölümünü burada öğrendi.
Okulu başarıyla bitirdikten sonra İstihkâm Müdürlüğü'ne girdi. Bir yıl sonra istifa ederek buradan ayrıldı. Ordudan ayrıldıktan sonra edebiyata yönelen Dostoyevski'nin ilk kitabı İnsancıklar, 1846 yılında yayımlandı. Bu eserinin ardından yazdığı kitaplarla beklediği başarıya ulaşamayan Dostoyevski'nin umudu kırıldı ve politikayla ilgilenmeye başladı.
1849 yılında devlet aleyhindeki bir komploya karıştığı iddiası ile tutuklandı. On ay hapishanede kalan Dostoyevski, kurşuna dizilmek üzereyken diğer sekiz tutuklu arkadaşı ile affedildi. Cezası dört yıl kürek, dört yıl da adî hapse dönüştürüldü. Cezasını çekmesi için Sibirya'da bulunan Omsk Cezaevi'ne gönderildi. Burada geçirdiği dört yılın ardından er rütbesi ile hizmete verildi. Subaylığa kadar yükseldi. 1857 yılında Maria Dmitrievna Isayeva ile evlendi. Beş yıl boyunca görev yapan Dostoyevski, 1859 yılında özgür bırakıldı ve Petersburg'a yerleşti.
Petersburg'a döndükten sonra Ezilenler (1861) ve Ölüler Evinden Anılar (1862) adlı eserleri yazdı. Kardeşiyle birlikte iki dergi çıkardı. 1862'de arzuladığı Avrupa seyahatini gerçekleştirdi. Sara nöbetleri ve kumar bağımlılığı yüzünden maddi açıdan darlığa düştü. Bu dönemde Yeraltından Notlar (1864), Suç ve Ceza (1866), Kumarbaz (1866), Budala (1868), Ebedi Koca (1870) ve Ecinniler (1872) gibi eserleri yazdı. Eşinin ölümünden sonra sekreteriyle evlendi. Yeniden borçlandı ve kumarhanelerde gezmeye başladı. Kızının ölümünün ardından büyük bir sarsıntı geçirdi. Delikanlı (1875), Bir Yazarın Günlüğü (1876) ve Karamazov Kardeşler (1879) adlı eserlerinde yazarlık hayatı boyunca konu edindiği temaları yeniden ele aldı. Karamazov Kardeşler adlı yapıtını üç yılda bitiren Dostoyevski, bir ciğer kanamasıyla yatağa düştü ve 9 Şubat 1881 tarihinde öldü. Dünya edebiyatını en çok etkileyen ve en çok okunan yazarlardan biri olan Dostoyevski'nin eserleri birçok 20. yüzyıl düşünürünün fikirlerini derinden etkiledi.
İlk yazarlık dönemi
Ordudan ayrıldıktan sonra kurgusal roman yazmaya başladı. Dostoyevski'nin ilk kitabı olan İnsancıklar (Bednye Lyudi) ilk olarak 1846 yılında yayımlandı. Dostoyevski, toplumunu acımasız kurallarında yaşlı bir adamın öksüz bir kıza duyduğu sevdayı iç dünyasındaki derin çatışmalarla işledi. Halkın sıcak ilgisiyle karşılanan bu kitap, eleştirmenlerden de övgüler aldı. Ünlü eleştirmen Belinski, romanı okuduktan sonra Dostoyevski'ye gelecekte büyük bir yazar olacağına dair övgü dolu sözler söyledi. Şair Nikolay Neksarov, Dostoyevski hakkında "Yeni bir Gogol doğdu" diye konuştu. Yazarlıkta ün sağladıktan sonra 1846 yılında Gogol esintileri bulunan kitabı Öteki (Dvoynik) yayımlandı. Yazar bu romanda, kendini ortadan kaldırmaya çalışan benzeriyle sürekli çatışma halinde bulunan bir memurun hikâyesini anlattı. Bu romanda ele aldığı çift kişilik temasını daha sonra bazı romanlarında kullansa da roman, Belinsky dahil hiçbir eleştirmence beğenilmedi. Eleştirmenler romanı sıkıcı buldu ve alay etti.
1847 yılında ise Ev Sahibesi (Hozyayka) isimli romanı yayımlandı. Dostoyevski bu eseri ile de beklediği övgülerin aksine olumsuz eleştiriler aldı. Dostoyevski, ruhsal çöküntüye düştü ve üzüntüden hasta oldu. Ancak yazarlığı bırakmayan Dostoyevski, 1848 senesinde Beyaz Geceler (Belıye Noçi) ve Bir Yufka Yürekli (Slaboye Serdtse) adlı kitapları yayımlattı. Bir Yufka Yürekli, yazara itibarını yeniden kazandırsa da beklediği başarıyı elde edemeyen Dostoyevski'nin umudunu kırdı. Yazarlıkta umudunu kırılan Dostoyevski, politikayla ilgilenmeye başladı ve genç liberallerin (Tetrashevski) grubuna girdi.
İkinci yazarlık dönemi
1859'da ordudan terhis edilerek Moskova dışında küçük bir yerde kalmaya zorlanan Dostoyevski, özgürlüğüne kavuştuktan sonra Petersburg'a döndü. Kardeşi Mihail ve arkadaşı N.N. Strahov ile birlikte Vremya (Zaman) ve sonra da Epoha (Dönem) adlı dergileri hazırladı. Bu dergilerde Slavcı düşünceyi savunduğunu belirten yazılar yazdı. Ezilenler (Unijenniye i Oskorblyonniye) ve Ölü Evinden Anılar (Zapiski iz Mertvogo Doma) ile kendinden söz ettirdi. 1863 yılında arzuladığı Avrupa seyahatini gerçekleştirdi. Sara nöbetleri ve kumar borçları yüzünden sıkıntıya düşen ve yayımcılardan yazmadığı romanların avanslarını alarak yaşayan Dostoyevski, Yeraltından Notlar adlı yapıtı 1864 yılında yayımlandı. Romanda bir zihnin derinliklerine indi. Suç ve Ceza (Prestuplenie i Nakazanie) ve Kumarbaz(İgrok) adlı yapıtları 1866 yılında yayımlandı. Dostoyevski, Suç ve Ceza'yı 1858 yılında Semipalatinsk'te bulunduğu zaman Roussky Slovo dergisi için uzun bir hikâye olarak tasarlamıştı. Bunun nedeni, Sibirya'dan ayrılana dek roman yazmama kararı almasıydı. Dostoyevski, kardeşi Mihail'e gönderdiği bir mektupta kitap hakkında:
“ ...Konusu gerçekten çok güzel. Kahramana gelince, bugüne kadar hiç denenmemiş bir kişi. Ama bugünün Rusyasına bakacak olursak, böyle bir kişi karşımıza sık sık çıkmaktadır. Bu sonuca halkın kafasını yeni fikirleri anlayarak vardım. Öyle hissediyorum ki, yeni fikirler ve görüşlerle döndüğüm zaman, romanımı genişletmekte başarılı olacağım. Kişi aceleye gelmemelidir dostum. Ve insan iyi olanın dışında hiçbir şey yapmamalıdır... ”
diye yazdı.
Dostoyevski, bu eserinde bir Rus aydını olan Raskolnikov'un kendi doğrusu adına işlediği cinayetleri ve vicdanıyla hesaplaşmasını konu edindi. Yazar, küçük bir otel odasında ve kötü bir ekonomik durumla yazdığı Suç ve Ceza'yı 1866 yılında tamamlamıştı. Dostoyevski'nin yazdığı Budala (Idiot) eseri 1866, Ebedi Koca (Veçnıy Muj) 1870, Ecinniler (Besı) 1872 yılında yayımlandı. Bütün bu başyapıtlar birbirinin izledi. Karısı öldükten sonra sekreteri Anna Grigoriyevna Snitkina ile evlendi. Yeniden borçlanan ve kumaranelerde dolaşmaya başlayan Dostoyevski, bir kız çocuk sahibi oldu. Ancak kızı fazla yaşayamadı ve doğduktan kısa süre sonra öldü. Dostoyevski de bu yüzden büyük bir sarsıntı geçirdi. 1875'te Delikanlı (Podrostok), 1876'da Bir Yazarın Günlüğü (Dnevnik Pisatelya)[ ve 1879'da Karamazov Kardeşler (Bratya Karamazovi) adlı romanları yayımlandı. Hayatı boyunca eserlerinde işlediği temaları yeniden ele aldığı, insan duygularının derinliğine inen eserler yazan Dostoyevski, Karamazov Kardeşler'de Ivan ve Alyosha Karamazov adlı karakterler için filozof Vladimir Sergeyevich Solovyov'dan ilham aldı. Zosima ve Alyosha'nın öne çıkacağı Bir Büyük Günahkarın Yaşamı adlı eseri tamamlayamadı. 1881 yılının Ocak ayında bir ciğer kanaması geçirerek yatağa düştü ve 9 Şubat 1881 tarihinde öldü. Dostoyevski için yapılan cenaze töreninde yaklaşık otuz bin kişi tabutunun arkasında yürüdü.
Dostoyevski, beğeniyle karşılanan ilk romanı İnsancıklar'dan sonra yazdığı Öteki ve Ev Sahibesi ile olumsuz yorumlar aldı ve depresyona girdi. Ancak yazar, kendisini ruhsal çöküntüye götüren düşüncelerden uzaklaşmayı bildi. Dış dünyadan kopan zihninin parçalanışını kendi çözen yazarın eserlerindeki ruhbilimsel açıdan en zengin tema da çift kişilik temasıdır. Kendini ortadan kaldırmaya çalışan benzeriyle sürekli çatışma hali içerisinde bulunan bir memuru anlattığı Öteki adlı yapıtında daha sonra da işleyeceği bir tema olan çift kişilik temasını işlemişti.
Ellili yaşlarında içine bazen bir karamsarlık ve ağırlık çöken Dostoyevski, bu durumu ikinci eşi Anna Grigoriyevna Snitkina’ya "Sanki bir suç işlemişim gibi bir çeşit sebepsiz hüzün ve keder içindeyim" diye açıklamıştı. Ecinniler'de Stavrogin'i bir çocuğa tecavüz ettirmiş olması yüzünden de kendini hep suçlamıştı.
Dostoyevski kendi çocukluğunda, annesine acı çektirmesinden, sürekli sarhoş olmasından ve hizmetkârlara kötü davranmasından dolayı babasından nefret ediyordu. Eserlerinde kullandığı, kaderine boyun eğen ve uysal kadın örneğini kendi evinde; annesinde gördü. Kadının alttan alması, erkeği daha da kızdırmaktan başka bir işe yaramayacağını görmüştü. Çok duyarlı biri olan Dostoyevski, bu yüzden babasına kin besliyordu. Babasının ölümünü haber aldığında, "Babamın ölümünde benim hiçbir suçum yok, ama bu öldürmenin kefaretini ödemeye hazırım, çünkü içimden onu öldürmek geçiyordu" diyerek Karamazov Kardeşler adlı romanında yer alan Dimitri Karamazov'un tepkisinin benzerini gösterdi. Dostoyevski, babasının ölümünü istediğini düşünerek depresyona girdi. Bazı yazarlara göre de ilk sara nöbetlerine de bu düşünce sebep oldu. Sigmund Freud ve birçok psikanalizci, babaya duyulan bu nefrete ve bunu izleyen suçluluk düşüncesine dayanarak Dostoyevski'nin hastalığının sinirsel kökenli olduğunun ortaya çıkardı.
Andre Gide, Ezilenler adlı romanın, aşağılanışın insanı cehennemlik ettiği, alçakgönüllüğünse kutsallaştırdığı fikriyle dolu olduğunu söylemişti. George Steiner ise Charles Dickensvari bir havanın olduğunu söylediği Ezilenler'de bulunan temanın Ebedî Koca'da, Ecinniler'de ve Karamozov Kardeşler'da da yer aldığını söyledi. Nicholas Berdyaev, Dostoyevski'nin bütün yaratıcı gücünü insana ve insanın kaderi temasına adadığını, bunun da onu ölümsüz kılmaya yettiğini belirtti.
Devlet aleyhinde bir komploya katıldığı iddiası ile tutuklandıktan sonra sekiz ay hapisanede kalan Dostoyevski, suç ve ceza kavramlarıyla en yoğun şekilde burada karşılaştı. İdam edilmek üzereyken affedildi. Cezası dört yıl kürek ve altı yıl adî hapse dönüştürüldü. Dört yılın sonunda er rütbesi ile kışlaya verildi ve 1859 yılında terhis edildi. Suç ve Ceza adlı eserini 1858 yılında oluşturmaya başladı. Bu eserinde ahlak kavramını ve siyaseti harmanladı. Dostoyevski, bu romanda sadece Rus halkını değil, tüm insanlığı tehdit eden bir kısır döngüden kurtulmanın gerçekleşebileceğini vurguladı. Yazar, John Stuart Mill'in ekonomik refah için bireysel bencilleşmeyi öneren kuramını Semyon Zaharoviç Marmeladov'un ağzından eleştirdi.
Dostoyevski, düşünce ve sanat deneyimini sürekli olarak arttırdı. Tanrı'dan, ateizmden, kötülükten, özgürlükten söz eden roman karakterleri, gerçekte aynı bilincin farklı anları gibidir. Bu karakterler aracılığıyla Dostoyevski, cinleri ruhundan uzaklaştırır. Bakış açısı değişmekle beraber eserleri, gerçeğin hep aynı çoşkulu ve acı veren arayışı içerisindedir.
