Gerçekten ciddi tek bir felsefe sorunu vardır: İntihar.Edebiyat
Sisifos Söyleni ile tanıştığım an, bu cümle zihnime bir çivi gibi çakıldı. Albert Camus, kitabın daha ilk satırlarında okuru konfor alanından çıkarıp hayatın en sert, en çıplak sorusuyla yüzleştiriyor: Yaşamaya değer mi?
Bu kitap bir roman değil. Bir hikâye de değil. Bu, insanın varoluşuna tutulmuş sert bir projektör. Camus, “absürd” kavramı üzerinden insanın anlam arayışıyla dünyanın anlamsızlığı arasındaki çatışmayı anlatıyor. Ve işin en çarpıcı yanı şu: Bu çatışmanın bir çözümü yok. Ama bir cevabı var.
Camus’ye göre insan, anlam arayan bir varlıktır. Ancak evren bu arayışa sessiz kalır. İşte bu noktada “absürd” doğar. Ne tamamen umutsuzluk ne de bir kaçış… Daha çok farkındalık. Daha çok yüzleşme.
Kitap boyunca Sisifos miti üzerinden bu düşünceyi derinleştiriyor. Tanrılar tarafından sonsuza kadar bir kayayı dağın tepesine yuvarlamaya mahkûm edilen Sisifos… Kaya her seferinde geri düşer. Ve Sisifos tekrar başlar.
İşte tam burada Camus’nün o meşhur cümlesi geliyor:
“İnsanın Sisifos’u mutlu olarak tasavvur etmesi gerekir.”
Bu cümle ilk bakışta bir çelişki gibi görünüyor. Ama aslında kitabın özeti burada saklı. Sisifos’un trajedisi, onun bilincidir. Ama aynı bilinç, onun özgürlüğüdür de. Çünkü o artık kaderinin farkındadır. Ve buna rağmen devam eder.
Camus’nün sunduğu çözüm ne intihardır ne de kör bir umut. O, “başkaldırı”yı önerir. Yani insanın, hayatın anlamsızlığına rağmen yaşamaya devam etmesi… Hem de tüm bilinciyle.
“Absürd insan, yaşamı çoğaltır, umudu değil.”
Bu kitap bana şunu düşündürdü: Belki de hayatın anlamı, bir anlamı olmamasında saklıdır. Belki de mesele, o kayayı zirveye ulaştırmak değil; o yolu yürümeye devam etmektir.
Camus’nün dili yer yer yoğun, yer yer sert ama kesinlikle sarsıcı. Özellikle Søren Kierkegaard, Friedrich Nietzsche ve Franz Kafka gibi isimler üzerinden yaptığı göndermeler, metni sadece bir deneme olmaktan çıkarıp felsefi bir yolculuğa dönüştürüyor.
Bu kitabı okurken altını çizdiğim o kadar çok cümle oldu ki… Ama en çok hissettiğim şey şu: Camus beni cevaplarla değil, sorularla baş başa bıraktı. Ve belki de en değerlisi buydu.
Eğer hayatın anlamını sorguladığın bir dönemden geçiyorsan, bu kitap sana “cevap” vermeyecek. Ama seni, kendinle yüzleştirecek.
Ve bazen en büyük aydınlanma, tam da burada başlar.
Albert Camus
Sisifos Söyleni
Albert Camus
Sisifos Söyleni·
67 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.