Kürk Mantolu Madonna
Kürk Mantolu Madonna’yı yaklaşık 10 yıl önce okuduğumda bu kadar derinden etkilenmemiştim. Bugün, bambaşka bir bakış açısıyla yeniden okuyunca hem Raif Efendi’yi hem de Maria Puder’i çok daha iyi anladım, sindirdim. Sabahattin Ali’nin aşkı bu kadar nahif, bu kadar kırılgan ve incelikli bir şekilde anlatabilmesi gerçekten hayranlık uyandırıyor.
Bu ikinci okuyuşumda özellikle Maria Puder üzerinde durdum. İlk okuduğumda neredeyse tamamen Raif Efendi’ye odaklanmışım. Oysa şimdi Maria’nın iç dünyası, duruşu ve kırılganlığı çok daha görünür oldu benim için. Babasız büyümesi, annesine sürekli akıl vermesi, erkeklere kendini beğendirme çabası içinde olmaması… Hepsi onu çok güçlü ama bir o kadar da yaralı bir karakter yapıyor. Onun “İnanma kabiliyetimi kaybettim” itirafı, kitabın en çarpıcı yerlerinden biri. Çünkü bu cümle sadece ona değil, birçok kadının ortak duygusuna da dokunuyor.
Bu noktada fark ettim ki bir kitabı okuduğun yaş ve içinde bulunduğun ruh hali gerçekten çok belirleyici. 17-18 yaşında okuduğum metinle bugün okuduğum metin sanki aynı kitap değil. Şimdi çok daha derin, çok daha katmanlı. Hatta ilk okuduğumda altını çizmediğim sayfalar için bile hayıflandım. Çünkü bu kitap, neredeyse her sayfasında durup düşünmek isteyeceğin cümlelerle dolu.
Raif Efendi ise ilk bakışta silik, içine kapanmış, hayatla bağını koparmış bir karakter gibi görünse de aslında içinde çok yoğun bir duygu dünyası taşıyor. Onun yaşadığı aşk, süresiyle değil derinliğiyle ölçülmesi gereken bir aşk. Bu kitabı ikinci okuyuşumda, Tutunamayanlar’ı da okumuş biri olarak Raif Efendi’ye daha farklı baktım. Onu hayata bağlayan, ona adeta can suyu olan bir kadın var. Ve bu ilişki sadece birkaç ay sürmesine rağmen, etkisi bir ömre yayılıyor. Bazen bazı duygular gerçekten zamanla değil, yoğunluğuyla anlam kazanıyor.
Eser, Raif Efendi’nin gençlik yıllarından başlayarak aşkı buluşunu, ardından da yavaş yavaş hayattan kopuşunu anlatıyor. Bir insanın nasıl çöktüğünü, nasıl yabancılaştığını, nasıl kendi içine kapandığını çok sade ama etkili bir dille gözler önüne seriyor. Okurken sürekli “Keşke böyle olmasaydı” diyorsun. Keşkeler hiç bitmiyor.
Kitabın sonunda ise insan düşünmeden edemiyor: Keşke Maria yaşasaydı… Acaba kavuşurlar mıydı? Kavuşsalardı ne olurdu? Ama belki de bu hikâyeyi unutulmaz yapan şey tam olarak bu yarım kalmışlık. Çünkü bazı hikâyeler tamamlandığında değil, eksik kaldığında iz bırakıyor.
Yıllar geçtikçe değeri daha da artan, neredeyse her evin kütüphanesinde kendine yer bulan bu eser, boşuna “kült” olarak anılmıyor. Her okuyuşta başka bir kapı açan, okuruyla birlikte büyüyen nadir kitaplardan biri. Benim için de ikinci okuyuşunda çok daha derin, çok daha özel bir yere yerleşti.
·
47 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.