Huzur(suzluk)
Saatleri Ayarlama Enstitüsü ’nden sonra okuduğum ikinci 
Ahmet Hamdi Tanpınar kitabıdır. Yoğun anlatımı, yazarın oluşturduğu zihinsel atmosfer, her paragrafın neredeyse deneme formunda olduğu; kendinizi vererek, sabırla ve sindirerek okunması gereken bir Ahmet Hamdi Tanpınar eseridir. Dilin zengin kullanımı ve unutulmaya yüz tutmuş kelimeler ile edebiyatın “ben buradayım” dediği bir roman. Kitabı yedi günde tamamladım ama bitirdikten sonra üzerine düşününce biraz daha yavaş okumam gerektiği kanısına vardım. Bunun nedeni de; doyurucu bir okuyuş gerektiği, üst metinde bir aşk hikâyesi gibi görünse de alt metinde farklı konuların bulunması. Ayrıca Tanpınar’ın zaman algısı da kitaba farklı bir boyut kazandırmış.
Kitap dört bölümden oluşuyor; İhsan, Nuran, Suad ve Mümtaz. Genel olarak; Mümtaz: geçmiş ile gelecek arasında kalan, çok düşünen, hayatı yaşamaktan çok izleyen, karar veremeyen, kırılgan - Nuran: Mümtaz’ın çok büyük anlamlar yüklediği, toplumsal baskılar hisseden, dengeli, gerçekçi, geçmiş ile geleceğin arasındaki uyum - İhsan: aydın kişilik, geçmiş ve gelecek arasında denge kurabilen, kültürlü ve düşünsel olgunluğu olan - Suad: insan ilişkilerini sahte bulan, nihilist, değerleri boş bulan karakterler olarak çıkarlar.
Ancak alt metinde karakterlerin bambaşka alegorik anlamları çıkar. Asıl romanın doyurucu ve edebi yönden zengin olması bundandır. Örneğin hikâyenin ana karakterinin Mümtaz gibi görünse de benim alt metinlerden çıkardığım ise Suad’ın daha merkezde olduğu. Suad’ın Huzur’u bir yanılsama olarak görmesi, geçmiş ile geleceğin çarpışmasında parçalanmışlığı, bireysel bir çöküşü, Doğu ile Batı’nın uyumsuzluğunu vb. durumları çok belirgin lanse etmesi ve Suad’ın enerjisinin açık şekilde okuyucuya geçmesi. Ve sonunda huzursuzluğun temsili gibi görülen Suad’ın ölmesi… Tam bir denge figürü, geçmişle gelecek arasındaki uyumu sağlayacak olan, kültürlü, bilinçli, çevresinde aura sahibi olan, toplumu bütünleştirecek karakter İhsan’ın hasta olması…
Bahsettiğim gibi herkesin alt metinlerden çok farklı anlamlar çıkarabileceği dolu dolu bir edebi eser. Dönemin İstanbul’unu, müzik zevklerini, Mümtaz’ın benzettiği resim eserleri de Tanpınar’ın sanat ile olan alakadarlığını göz önüne sermiş. Hatta kitabı okurken merak ettiğim için internetten müzik makamlarına, resim tablolarına ve semtlerin haritadaki yerlerine baktım. Bu nedenle kitabın yeni basımlarında bu tür içeriklere ulaşılabilecek kare kod bağlantılarının bulunmasının güzel olacağını düşündüm.
Kitabı okuyacaklara önerim; romanın yavaş ilerleyeceğini bilerek başlamaları ve mümkün olduğunca odaklanarak okumaları olur.
****
Saatleri Ayarlama Enstitüsü ’nden sonra okuduğum ikinci Ahmet Hamdi Tanpınar kitabıdır. Yoğun anlatımı, yazarın oluşturduğu zihinsel atmosfer, her paragrafın neredeyse deneme formunda olduğu; kendinizi vererek, sabırla ve sindirerek okunması gereken bir Ahmet Hamdi Tanpınar eseridir. Dilin zengin kullanımı ve unutulmaya yüz tutmuş kelimeler ile edebiyatın “ben buradayım” dediği bir roman. Kitabı yedi günde tamamladım ama bitirdikten sonra üzerine düşününce biraz daha yavaş okumam gerektiği kanısına vardım. Bunun nedeni de; doyurucu bir okuyuş gerektiği, üst metinde bir aşk hikâyesi gibi görünse de alt metinde farklı konuların bulunması. Ayrıca Tanpınar’ın zaman algısı da kitaba farklı bir boyut kazandırmış.
Kitap dört bölümden oluşuyor; İhsan, Nuran, Suad ve Mümtaz. Genel olarak; Mümtaz: geçmiş ile gelecek arasında kalan, çok düşünen, hayatı yaşamaktan çok izleyen, karar veremeyen, kırılgan - Nuran: Mümtaz’ın çok büyük anlamlar yüklediği, toplumsal baskılar hisseden, dengeli, gerçekçi, geçmiş ile geleceğin arasındaki uyum - İhsan: aydın kişilik, geçmiş ve gelecek arasında denge kurabilen, kültürlü ve düşünsel olgunluğu olan - Suad: insan ilişkilerini sahte bulan, nihilist, değerleri boş bulan karakterler olarak çıkarlar.
Ancak alt metinde karakterlerin bambaşka alegorik anlamları çıkar. Asıl romanın doyurucu ve edebi yönden zengin olması bundandır. Örneğin hikâyenin ana karakterinin Mümtaz gibi görünse de benim alt metinlerden çıkardığım ise Suad’ın daha merkezde olduğu. Suad’ın Huzur’u bir yanılsama olarak görmesi, geçmiş ile geleceğin çarpışmasında parçalanmışlığı, bireysel bir çöküşü, Doğu ile Batı’nın uyumsuzluğunu vb. durumları çok belirgin lanse etmesi ve Suad’ın enerjisinin açık şekilde okuyucuya geçmesi. Ve sonunda huzursuzluğun temsili gibi görülen Suad’ın ölmesi… Tam bir denge figürü, geçmişle gelecek arasındaki uyumu sağlayacak olan, kültürlü, bilinçli, çevresinde aura sahibi olan, toplumu bütünleştirecek karakter İhsan’ın hasta olması…
Bahsettiğim gibi herkesin alt metinlerden çok farklı anlamlar çıkarabileceği dolu dolu bir edebi eser. Dönemin İstanbul’unu, müzik zevklerini, Mümtaz’ın benzettiği resim eserleri de Tanpınar’ın sanat ile olan alakadarlığını göz önüne sermiş. Hatta kitabı okurken merak ettiğim için internetten müzik makamlarına, resim tablolarına ve semtlerin haritadaki yerlerine baktım. Bu nedenle kitabın yeni basımlarında bu tür içeriklere ulaşılabilecek kare kod bağlantılarının bulunmasının güzel olacağını düşündüm.
Kitabı okuyacaklara önerim; romanın yavaş ilerleyeceğini bilerek başlamaları ve mümkün olduğunca odaklanarak okumaları olur.
****·
24 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.