"YAĞMUR ÇİSELİYOR"
"Sen de biliyorsun, sadece bugünün meselesi değil karşı karşıya olduğumuz. Binlerce yıldır, nesilden nesile aktarılan, giderek kromozomlarımıza nakşedilmiş bir ceren ürpertisiyle yaşadı bizimkiler bu topraklarda. Hep bir yırtıcının pençesinin ya da avcının tüfeğinin ucundaydılar. Kadınıyla, yaşlısıyla, çocuğuyla bir araya gelmeleri, meseleleri birlikte çözmeye çalışmaları, işte bu ceylan olma hallerinden kaynaklanıyor."
“Tarihsel gerçeklere tam bir bağlılıkla…”
Osman Balcıgil okuyanlar bilir: Biyografi ve dönem romanlarının üstadıdır. Her kitabıyla yeni bilgiler edinir, hafızamızdan hiç çıkmayacak olaylara tanık oluruz. Kimi güzel, kimi üzücü… Ama şu var ki, Balcıgil okumak asla vakit kaybı değildir. Zamanınız dolu dolu geçer, üstelik her sayfada “Acaba gerçekten böyle mi oldu?” diye düşünüp durursunuz.
Bir ülkenin yavaş yavaş karanlığa sürüklenişini hiç bu kadar yakından hissettiniz mi?
1970’lerin sonu… Sokaklar karışık, insanlar tedirgin, kardeş kardeşe düşman. Üniversiteler fokur fokur kaynıyor, fabrikalarda grevler, meydanlarda cenaze namazları… Ve her şeyin üzerine çöken o ağır, o boğucu “bir şeyler olacak” hissi.
Yazar, bu romanında bizi yalnızca bir hikâyeye değil, Türkiye’nin en sancılı dönemlerinden birine götürüyor. Ama bunu bir tarih kitabı gibi değil, bir gerilim romanı solukluğunda yapıyor. Kitabın odağında Çorum var. Alevi-Sünni çatışmalarının kanlı bir şekilde patlak verdiği, yıllardır yan yana yaşayan komşuların bir anda birbirine düşman olduğu o karanlık günler… Yaklaşan darbenin gölgesi, sokaklara yayılan korku ve kaos… Ve tüm bunların ortasında Metin ile Ceren'in hikâyesi bir aşk gibi başlıyor. Ama satır aralarında korku, ihanet, manipülasyon, sistematik kaos ve perde arkası güçlerin oyunu var. Yazar, bu iki gencin gözünden aslında bütün bir kuşağın hikâyesini anlatıyor. Kalem tutan ellerin silah tutmak zorunda kaldığı, hayallerin barikatlarda parçalandığı bir kuşağın hikâyesini.
Herkesin eli tetikte, herkesin gözü korkuyla dolu. Ama asıl korkunç olan şu: Çorum, ABD’nin kıskacı altında. Ajanlar cirit atıyor. Köy köy dolaşıp Alevi-Sünni olaylarını büyütüp iç savaş çıkarmak bütün dertleri. Ve maalesef başarıyorlar da.
Ajan Trevor ve Peck – isimlerini unutmayın – geliyorlar, kışkırtıyorlar, yangını körüklüyorlar, sonra da defolup gidiyorlar. Geride yıllardır yan yana can cana oturan komşuları birbirine düşman etmiş, hatta öldürtmüş bir şekilde. Kurşun atmak yetmiyor, işkence yapıyorlar ellerine geçene. Kim mi yapan? Kontrgerilla.
Türkiye’nin yakın tarihi, öylesine girift ve acı dolu ki… Bugün “solcu” veya “sağcı”, “Alevi” veya “Sünni” diye ayrıştığımız onca konunun kökeninde, kardeşi kardeşe kırdırma planları yatıyor olabilir mi?
Yağmur Çiseliyor, bu soruyu yüzünüze bir tokat gibi çarpıyor. Ama aynı zamanda, tüm bu karanlığın içinde insan olmanın, sevmenin ve hayatta kalmanın da bir yolunu gösteriyor.
"Sol ya da sağ, Alevi ya da Sünni, devrimci ya da ülkücü… Hepsi bu ülkenin vatandaşıydı.”
Kitap boyunca çarpan şey, tam olarak bu: Kutup olmaya zorlanan insanların aslında aynı toprağın çocukları olduğu gerçeği.
Çünkü Balcıgil’in anlattığı şey sadece “geçmiş” değil. O kutuplaşma dili, o “öteki” yaratma stratejisi, o “ya bizesin ya karşı” dayatması… Bugün de sosyal medyada, televizyonlarda, sokaklarda aynen devam ediyor. Okurken içiniz cız ediyor, çünkü fark ediyorsunuz: Hiçbir şey bitmemiş.
Bu kitap sadece anlatmıyor, sarsıyor. Sadece düşündürmüyor, şüphe ettiriyor. Ve en tehlikelisi, unuttuklarını hatırlatıyor.
Eser, adını Nâzım Hikmet’in 1930 yılında yazdığı aynı adlı şiirinden alır: Yağmur Çiseliyor. Balcıgil, daha önce hem Nâzım’ın annesinin hem de kendisinin biyografik anlatısına romanlarında yer vermişti. Bu kez şairin bir şiirine atıfla isimlendirilmiş bir roman var karşımızda.
“Yağmur” metaforu son derece yerinde seçilmiş. Türkiye’nin yakın geçmişinde üzerine çisilleyen baskılar, müdahaleler ve kan… Tıpkı ince ama ıslatan bir yağmur gibi. Farkında olmadan ıslanıyorsunuz, ama bir bakmışsınız sırılsıklam olmuşsunuz. Tıpkı bu ülkenin 70’li yılların sonunda içine düştüğü durum gibi. Kitabı kapattığımızda, aklımızda sadece kurgusal karakterler kalmayacak; aynı zamanda Türkiye’nin o kırılma anlarına dair bildiklerimiz sorgulanacak. “O tarihten itibaren, Türkiye’de hiçbir şey eskisi gibi olmadı” yargısını, belki de ilk kez bu kadar derinden hissedeceğiz.
Romanın en çarpıcı mesajlarından biri şu: Yaşananlar bir iç savaş değildi, bir kurguydu. Siyasi çekişmeler yetmezdi; mezhep çatışmaları da devreye sokulmalıydı. Türkiye’nin tarihindeki derin yaralar, dışarıdan ve içeriden özenle planlanmış bir oyunun parçası olarak kanamaya bırakıldı.
Yazar, bu oyunu diplomasi koridorlarından kırsalın en ücra noktasına kadar takip ediyor. Ne CIA ajanlarının fısıldaştığı odalar ne de kontrgerillanın kurduğu tuzaklar yazarın ilgi alanının dışında kalıyor. Her şey belgelerle, dipnotlarla, gerçek kaynaklarla destekleniyor. Bu bir roman ama sanki bir tez okur gibi gerçekliğin ağırlığını omzunuzda hissediyoruz.
Kitabı okurken en çok etkileyen nokta, yaşanan acıların sıradan insanların hayatlarını nasıl altüst ettiğini görmek oldu. Dün birlikte çay içen, aynı mahallede yaşayan insanların kısa süre içinde birbirlerine düşman hâline getirilmeleri, nefretin ve provokasyonun ne kadar yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Romanın en sarsıcı yanı da burada yatıyor aslında; yaşananların kurgu olmaktan çok, yakın tarihimizin gerçek bir parçası olması.
Yağmur Çiseliyor, bir dönemi anlatan kitap olmanın çok ötesinde. İnsanın insana yaptıklarının, insanın insana nasıl düşman edildiğinin, ve tüm bunların ortasında masumların nasıl ezildiğinin çarpıcı bir hikâyesi. İdeolojik tartışmaların ötesine geçip insan olmanın kırılganlığına ayna tutan bu roman, her okurun vicdanına bir not bırakıyor. Okumak, sadece bilgi edinmek değildir. Okumak, bir başkasının acısını hissedebilmektir.
Kitapla Kalın.
·
40 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.