Gemide Yer Yok susuzluğun ve kıtlığın hüküm sürdüğü, insanların hayatta kalabilmek için silahlandığı belirsiz bir gelecekte geçen etkileyici bir distopya. Ancak kitabın asıl gücü kurduğu dünyadan çok, bu dünyayı bize anlatma biçiminde yatıyor.
Roman, evinde yalnız olan bir adamın bir gün yaşlı bir kadını evine almasıyla başlıyor. Başlangıçta masum görünen bu yardım, zamanla adamın hayatını tamamen değiştiren bir sürece dönüşüyor. Yaşlı kadının kızı, torunları, sonrada damadı eve gelmeye başlıyor. Bir süre sonra evin sahibi olan adam, kendi evinde yabancılaşmış, hatta sığınmacı hâline gelmiş gibi hissediyor. Evin kontrolü yavaş yavaş elinden kayarken adamın hissettiklerinin dönüşümüne tanıklık ediyoruz.
Kitabı benim için özel kılan şey anlatım tarzıydı. Roman boyunca neredeyse hiç diyalog yok. Diğer karakterlerin ne söylediğini, ne düşündüğünü bilmiyoruz. Olayları yalnızca anlatıcının zihninden takip ediyoruz. Bu yüzden anlatılanların ne kadarının gerçek, ne kadarının anlatıcının yorumları ve varsayımları olduğunu hiçbir zaman tam olarak kestiremiyoruz. Bu belirsizlik romana ayrı bir gerilim katıyor.
Yazarın kurduğu distopik atmosfer oldukça başarılı. Dünyanın hangi zamanında ve nerede geçtiğini bilmiyoruz. Ancak kıtlık, güvensizlik ve insanların birbirlerine karşı duyduğu korku her satırda hissediliyor. Bu yönüyle kitap yalnızca bir felaket sonrası hikâyesi değil; insan doğasına, mülkiyet kavramına ve hayatta kalma içgüdüsüne dair bir sorgulama da sunuyor.
Kitap boyunca yapılan Nuh'un Gemisi göndermeleri de dikkat çekici. Nuh'un Gemisi normalde kurtuluşun simgesiyken burada "Gemide yer olmaması" fikri öne çıkıyor. Anlatıcı kendi yaşadıklarını değerlendirirken zaman zaman bu metafora başvuruyor. Bir yandan evine aldığı insanları kurtarmaya çalışırken, diğer yandan kendi yaşam alanında giderek daha az yer buluyor. Bu nedenle "Gemide yer yok" sözü yalnızca fiziksel bir kalabalığı değil, insanın kendi hayatında bile dışarıda kalabilme ihtimalini simgeliyor.
Ömer F. Oyal'ı ilk kez okumama rağmen dili beni etkiledi. Diyalogsuz ilerleyen bir romanın bu kadar akıcı olabilmesi kolay değil. Sürekli anlatıcının zihninde dolaşmamıza rağmen kitap temposunu kaybetmiyor. Özellikle gerçek ile anlatıcının algısı arasındaki sınırın bulanık bırakılması, romanı uzun süre zihnimde kalmasını sağlayacak.
Farklı anlatım tekniklerini seven, klasik distopyaların dışına çıkan eserlerden hoşlanan okurlara rahatlıkla tavsiye edebileceğim bir kitap.
·
102 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.