"PSİKOLOJİDE TİPLER"
"Fikirlerinin peşinden giderken genellikle inatçıdır, bildiğini okur ve etkiye kapalıdır. Kişisel etkiye açıklığı buna tuhaf bir şekilde zıttır. Hiç arzu edilmeyen öğelere kendini maruz bırakması için, kişinin görünüşte masum olduğuna ikna olmalıdır. Bu öğeler onu bilinçdışından yakalar. Fikirlerinin peşinden gitmesi için huzur içinde bırakılabilirse ancak kendisine çok aşağılayıcı şekilde merhametsizce davranılmasına, sömürülmesine fırsat verir. Arkası dönükken ne zaman yağmalandığını ve pratikte yanıldığını anlamaz."
Psikoloji tarihi, insanları anlama çabasının tarihidir. Bu çabanın en eski ve en temel sorularından biri ise:
İnsanları birbirinden farklı kılan şey nedir? Bazı insanlar neden daha mantıklıyken, bazıları duygularıyla hareket edip,
kararlarını sezgilerine göre verir?
Kimi insanlar kalabalıkların içinde enerji bulurken kimi insanlar yalnız kaldıklarında kendilerini daha güçlü hisseder?
Bu soruların peşine düşen Carl Gustav Jung, yirmi yılı aşkın klinik çalışmasının sonunda önemli bir keşif yapar. Her insan benzersiz olsa da, benzer mizaçlar belli sınıflarda toplanabiliyordu.
Jung, her insanın kendine özgü ve benzersiz bir kişiliğe sahip olduğunu kabul etmekle birlikte, uzun yıllar süren gözlem ve araştırmalar sonucunda bazı ortak eğilimlerin bulunduğunu ortaya koyuyor. Ona göre insan ruhunun temelinde iki ana yönelim bulunuyor: içedönüklük ve dışadönüklük. Bu ayrımı fark eden ilk kişi Jung değildi; Freud ve önceki bilim insanları da bu farklılaşmayı gözlemlemişti. Ancak Jung, nevroz ve psikoz gibi ruhsal rahatsızlıkların da bu iki kutbun insana nasıl hükmettiğiyle ilgili olduğunu vurguladı.
Dört Fonksiyon, Sekiz Tip
İçedönük ve dışadönük iki temel tutumun altında, her iki sınıf için ortak olan dört ana işlev bulunur:
Jung'un modelinde içedönük ve dışadönük yönelimlerin altında dört temel psikolojik işlev yer alıyor: düşünme, duygu, duyum ve sezgi. Bu işlevlerin farklı kombinasyonları sonucunda sekiz temel kişilik tipi ortaya çıkıyor. Dışadönük düşünen, içedönük düşünen, dışadönük duygu tipi, içedönük duygu tipi, dışadönük duyusal, içedönük duyusal, dışadönük sezgisel ve içedönük sezgisel tipler kitabın temel yapı taşlarını oluşturuyor. Bu tiplerin her biri, eserde bol örnekle desteklenmekte. Hangi tipin nasıl davrandığı, hangi ruhsal yapıya sahip olduğu, hangi durumlarda zorlandığı titizlikle incelenmiş.
İnsan ruhunu anlamaya yönelik kapsamlı bir çalışma olan kitap, kişilik farklılıklarının kökenlerini açıklamaya ve insan davranışlarını belirli karakter yapılarına göre sınıflandırmaya çalışıyor.
Geçmiş tipoloji kuramları, mitsel ve inanç temelli incelemeler, edebiyattan ilhamlar, klinik konular iç içe geçmiştir.
Jung, tipoloji kuramını anlatırken yalnızca psikolojiyle sınırlı kalmıyor; mitolojiye, dine, felsefeye, edebiyata ve klinik gözlemlerine de geniş yer veriyor. Bu yönüyle Psikolojik Tipler, kolay tüketilebilecek bir popüler psikoloji kitabı değil. Aksine, dikkat ve sabır isteyen, üzerinde düşünülerek okunması gereken bir eser. Bu nedenle Jung'un teorilerine biraz hakim olduktan sonra okunması daha doğru olur. Deyim yerindeyse, "ha diyince oturup okunacak" bir eser kesinlikle değildir. Ağır, anlayarak ve zamana yayarak okunması, hatta derinlemesine incelenmesi çok daha faydalı olacaktır.
Jung'un tipolojisi, bize şunu söyler: Farklı düşünmemizin, farklı hissetmemizin, hatta kavga etmemizin altında yatan şey çoğu zaman "karşı tarafın kötü niyeti" değil, farklı psikolojik tipler olmamızdır. Kendi tipimizi bilmek, özgürlüğün ilk adımıdır. Karşımızdakinin tipini anlamak ise barışın anahtarı.
Kitapla Kalın.
·
37 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.