İnsanın hayatını değiştiren şey bazen büyük felaketler ya da büyük mutluluklar olmuyor. Bazen yalnızca içine yerleşen küçük bir huzursuzluk yetiyor. Her şey yolundaymış gibi görünürken bir sabah uyanıp yaşadığı hayatın gerçekten kendisine ait olup olmadığını düşünmeye başlaması gibi…
Anton Çehov ’un son öykülerinden biri olan 
Nişanlı , ilk bakışta bir genç kızın evlilik sürecini anlatıyormuş gibi görünse de aslında bundan çok daha fazlası. Çehov burada alışkanlıklarla örülmüş bir hayatı, kuşaklar arasındaki bakış farkını ve insanın kendi yolunu seçme cesaretini anlatıyor. Nadya, Nina İvanovna ve Saşa karakterleri de bu düşüncelerin farklı yüzleri gibi duruyor karşımızda.
Daha ilk sayfalarda hissedilen o belirsiz sıkıntı beni yakaladı:
”Ve bir de ağlamak istiyordu nedense.”
Çünkü bazen insanın mutsuzluğunun belirgin bir sebebi olmaz. Her şey olması gerektiği yerde duruyordur ama yine de bir şeyler eksiktir.
Saşa’nın sözleri ise öykünün düşünsel omurgasını oluşturuyor:
“— Keşke okumaya gitseniz! -diyordu.- Sadece aydınlanmış ve kutsal insanlar ilginçtir, lazım olan onlardır sadece. Bu gibi insanların sayısı ne kadar artarsa, Tanrı’nın krallığı yeryüzüne o kadar çabuk gelecek…”
Bu satırları okurken Çehov’un yalnızca karakterlerini konuşturmadığını düşündüm. Eğitimin, öğrenmenin ve insanın kendini geliştirmesinin neden önemli olduğunu da anlatıyor.
Öykü boyunca en çok hoşuma giden şey, karakterlerin tek boyutlu olmamasıydı. Özellikle Nina İvanovna’nın bazı bölümlerdeki çıkışları beni şaşırttı:
“Yaşamak istiyorum ben! Yaşamak! -diye tekrarladı ve üst üste göğsünü yumrukladı.- Beni serbest bırakın artık! Gencim daha, yaşamak istiyorum, sizse beni kocakarıya çevirdiniz!..”
Bu cümle bana insanın içinde bazı arzuların yaşla birlikte kaybolmadığını düşündürdü. Yıllar geçse de insan bazen hâlâ başka bir hayatın mümkün olup olmadığını merak ediyor.
Kitabın merkezinde duran düşünceyi ise şu sözlerin çok iyi anlattığını düşünüyorum:
“Hayatınızı baş aşağı çevirince her şey değişecek. En önemlisi, hayatı baş aşağı çevirmek, gerisi önemsiz.”
Çehov’un kalemini sevme sebeplerimden biri de bu. Büyük olaylara ihtiyaç duymadan insanı kendi hayatı üzerine düşündürebiliyor. Üstelik bunu yargılamadan, bağırmadan yapıyor.
Nişanlı kısa bir öykü olabilir ama içinde özgürlük, eğitim, değişim, alışkanlıklar ve cesaret üzerine uzun uzun düşünülecek çok şey var. Sayfaları çevirdikçe bir karakterin hayatından çok, insanın kendi hayatına dair sorularla baş başa kalıyor.
Anton Çehov ’un son öykülerinden biri olan Nişanlı , ilk bakışta bir genç kızın evlilik sürecini anlatıyormuş gibi görünse de aslında bundan çok daha fazlası. Çehov burada alışkanlıklarla örülmüş bir hayatı, kuşaklar arasındaki bakış farkını ve insanın kendi yolunu seçme cesaretini anlatıyor. Nadya, Nina İvanovna ve Saşa karakterleri de bu düşüncelerin farklı yüzleri gibi duruyor karşımızda.
Daha ilk sayfalarda hissedilen o belirsiz sıkıntı beni yakaladı:
”Ve bir de ağlamak istiyordu nedense.”
Çünkü bazen insanın mutsuzluğunun belirgin bir sebebi olmaz. Her şey olması gerektiği yerde duruyordur ama yine de bir şeyler eksiktir.
Saşa’nın sözleri ise öykünün düşünsel omurgasını oluşturuyor:
“— Keşke okumaya gitseniz! -diyordu.- Sadece aydınlanmış ve kutsal insanlar ilginçtir, lazım olan onlardır sadece. Bu gibi insanların sayısı ne kadar artarsa, Tanrı’nın krallığı yeryüzüne o kadar çabuk gelecek…”
Bu satırları okurken Çehov’un yalnızca karakterlerini konuşturmadığını düşündüm. Eğitimin, öğrenmenin ve insanın kendini geliştirmesinin neden önemli olduğunu da anlatıyor.
Öykü boyunca en çok hoşuma giden şey, karakterlerin tek boyutlu olmamasıydı. Özellikle Nina İvanovna’nın bazı bölümlerdeki çıkışları beni şaşırttı:
“Yaşamak istiyorum ben! Yaşamak! -diye tekrarladı ve üst üste göğsünü yumrukladı.- Beni serbest bırakın artık! Gencim daha, yaşamak istiyorum, sizse beni kocakarıya çevirdiniz!..”
Bu cümle bana insanın içinde bazı arzuların yaşla birlikte kaybolmadığını düşündürdü. Yıllar geçse de insan bazen hâlâ başka bir hayatın mümkün olup olmadığını merak ediyor.
Kitabın merkezinde duran düşünceyi ise şu sözlerin çok iyi anlattığını düşünüyorum:
“Hayatınızı baş aşağı çevirince her şey değişecek. En önemlisi, hayatı baş aşağı çevirmek, gerisi önemsiz.”
Çehov’un kalemini sevme sebeplerimden biri de bu. Büyük olaylara ihtiyaç duymadan insanı kendi hayatı üzerine düşündürebiliyor. Üstelik bunu yargılamadan, bağırmadan yapıyor.
Nişanlı kısa bir öykü olabilir ama içinde özgürlük, eğitim, değişim, alışkanlıklar ve cesaret üzerine uzun uzun düşünülecek çok şey var. Sayfaları çevirdikçe bir karakterin hayatından çok, insanın kendi hayatına dair sorularla baş başa kalıyor.
·
28 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.