"YOLUN OĞLU-AFRİKALI LEO"Roman
Amin Maalouf’un o büyüleyici dünyasına yaptığım bu yolculuk, sadece bir kitabı okumak değil, kendi ruhumun katmanları arasında dolaşmak gibiydi.
Lübnan doğumlu olup Fransa’da yaşayan Maalouf, kendi çok kültürlü kimliğini bu ilk romanına öylesine bir ustalıkla nakşetmiş ki; Asya ve Akdeniz’in o kadim kokusunu her sayfada duyabiliyorsunuz. Hasan’ın (Afrikalı Leo) 40 yıllık serüveni, aslında insanlığın sınırlarla, inançlarla ve kendi kaderiyle olan bitmek bilmeyen kavgasının bir panoramasını sunuyor.
İşte bu duygu yüklü yolculuktan ruhumda kalan o derin izler:
"Yolların oğluyum ben, ülkem kervan, yaşamımsa yolculukların en beklenmedik olanı."
Kitap, Hasan’ın kendisini tanıttığı bu muazzam cümlelerle başlıyor: "Ben Hasan, bir berberin sünnet ettiği, bir papazın vaftiz ettiği ben..."Maalouf bize daha ilk sayfada, tek bir kimliğe sığamayan, "dünya vatandaşı" olmaya doğmuş bir ruhun portresini çiziyor. Hasan, gittiği her yere adapte olan ama hiçbir yere tam anlamıyla ait olmayan bir "köprü" karakter.. Onun hikayesi, aslında Maalouf’un kendi hayatındaki o "doğu-batı" sentezinin bir izdüşümü gibi.
"Bu kent, onu yağma etmek isteyenlerce korunmakta, kendisine düşman olanlarca yönetilmekte."
Granada’nın düşüşüyle başlayan hikayede, bir medeniyetin can çekişine tanıklık ediyoruz. Maalouf, o dönemin sadece tarihini değil, psikolojisini de anlatıyor. Dışarıdan gelen tehditler karşısında toplumların nasıl içe kapandığını, "gelenekleri bir kale yapıp kendilerini oraya kilitlediklerini" kitapta net bir şekilde görüyorsunuz. İnsanların dindarlıklarını bir zırh gibi kuşanıp, sadece "yanlış anlaşılmamak için" gülümsemeyi unuttukları o hüzünlü ve samimiyetsiz atmosfer, insanın kalbini sızlatıyor...
"Yitik bir ülke, çok yakın bir akrabanın ölüsü gibidir. Onu saygıyla göm ve sonsuz yaşama inan."
Sürgün ve kayıp teması kitabın kemiklerinde hissediliyor. Granada’dan Fas’a kaçış, sadece coğrafi bir yer değiştirme değil; bir kimliğin, bir huzurun yitimi...Ancak Leo, bu acıların içinde yoğrulurken bile "yola çıkmaktan" korkmuyor. Kitapta bahsedilen o "kadercilik" (fatalizm), aslında Leo için bir zayıflık değil, hayatta kalma mekanizmasına dönüşüyor.Kontrol edemediği fırtınalarda savrulurken, kadere boyun eğmenin getirdiği o tuhaf huzurla tanışıyoruz
.
"Öyle yalanlar var ki onlardan ağızdan çok kulaklar sorumludur."
Bu cümle beni en çok düşündürenlerden biri oldu. Bir gezginin, kendisini dinleyen hayran kitlesinin kölesi haline gelmesi... Artık "bilmiyorum" veya "görmedim" diyememenin o ağır yükü.Bilginin insanı bazen özgürleştirmek yerine, en basit tabirle "ellerine prangalar vurması", insanı eylemden alıkoyan o derin şüphe hali...
Maalouf, bilgelik ve eylem arasındaki o ince çizgiyi Leo üzerinden sorgulatıyor.
"Fakat dünya öyledir ki çoğu zaman kusur, erdemin bir koludur. En iyi eylemler, en kötü nedenler uğruna ve en kötü eylemler de en iyi nedenler uğruna gerçekleştirilir."
Hayatın ne kadar "gri" olduğunu anlatan bu tespit, kitabın tüm ruhuna hakim.Leo’nun hayatı boyunca karşılaştığı olaylar, ahlakın ve doğruluğun ne kadar göreceli olabileceğini gösteriyor. Kitapta da belirtildiği gibi, bazen hayatta kaldığınız pozisyonlar sizin iradenizle değil, başkalarının itelemesiyle oluşur. Leo, bu savruluşlar içinde erdemini korumaya çalışırken, aslında bize kusurlarımızın da insanlığımızın bir parçası olduğunu fısıldıyor.
"Erdem, eğer bazı kabahatlerle yumuşatılmazsa sağlıksız, inanç kimi kuşkularla gölgelenmezse acımasız olur."
Kesinliğin o korkunç acımasızlığına karşı Maalouf’un sunduğu bu "şüphe" ve "yumuşaklık" daveti, kitabın kalbidir. İnancın içine sızan bir damla kuşkunun, insanı nasıl daha vicdanlı ve ulaşılabilir kıldığını Leo’nun Roma seyahatinde, o kültürler arası geçişlerinde net bir şekilde görüyoruz
.
Kitabı bitirip kapağını kapattığımda, zihnimde Leo’nun babasının o efsanevi vedası yankılanıyordu:
"İnsanların görüşünü dar bulduğun zaman kendi kendine Tanrı'nın ülkesinin çok geniş olduğunu söyle... Uzaklara gitmek, denizler, sınırlar, ülkeler, inançlar aşmak fırsatı çıktığı zaman hiç duraksama."
.
Eğer siz de tarihin tozlu yollarında bir "yolun oğlu" olmak, masal ile gerçeğin, doğu ile batının tam kesiştiği o çizgide yürümek isterseniz, bu kitabı mutlaka okumalısınız. Afrikalı Leo, size sadece geçmişi değil, bugünkü kendinizi ve dünyadaki yerinizi de sorgulatacak bir başyapıt.
Afrikalı 
Afrikalı Leo
Amin 
Amin Maalouf
Afrikalı Leo
Amin Amin Maalouf·
34 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.