İnsanlığın ortak mirası olarak tarihTarih
"Aynı koşullar içinde bulunsaydım ben de aynı konumda bulunabilir, benzeri şeyleri, düşünebilir, benzeri şeyleri yapabilirdim." demeyen, ne kendini ne başkalarını anlamıştır ne de insanlık tarihini anlayabilir. İlk sayfada yazılan bu alıntı aslında kitabın özeti sayılabilir. Amacı öyle olmasa bile neden sonuç ilişkilerini, coğrafyanın kaderini apaçık hale getirerek ırk kavramının aslında ne kadar boş ve anlamsiz bir şey olduğunu gözler önüne seriyor yazar.
Kitap cansız maddeden canlı maddeye geçiş ile başlayıp organik evrim, ilkel topluluklar, uygar ve barbar topluluklar, uygarlıklar (mısır Roma çin vb), Amerika kıtası uygarlıkları ve endüstri uygarlığına geçişi ele alıyor. İlk kısım olan insan oluşumu, elimizdeki az sayıda bilgi kırıntısı ve bolca kişisel yorum ile geçiyor. Yazarın ve alıntıladığı yazarların tahminlerini okuyoruz. İlkel toplum ve uygar toplumlar bölümüne geldiğimizde ise artan bilimsel kanıtlar ile çoğalan ve çeşitlenen teoriler sayesinde kitaptan aldığım haz artmaya başladı. Yaklaşık 400 sayfa olan bu bölümü okuması gazlı zor olsada kitabın en çok bilgi veren kısmı bana kalırsa. Çünkü eldeki bilgi ve teoriler çok az değil ama genel fikri alabilecek kadar ayrıntılı işlenmiş. Sonraki bölümler çok güzel bilgiler vermekle birlikte çok yüzeysel kalmış. Mesela Mezopotamyadaki ilk medeniyetler ile ilgili köy yaşamına, din adamlarının ekonomik yaşamdaki etkileri bile işlenmişken çin uygarlığı için 50 sayfa ayrılmış. Bunu kitabı eleştirmek için söylemiyorum. Karşınıza ne çıkacağını bilmeniz için yazdım. Şu hâli bile 1100 sayfa hiç resimsiz büyük boyutlara sahip iken her şeye eğilmesi için 10 binlerce sayfa yazması gerekir ki mümkün değil bu tarz bir eser için.
Her bölümün sonunda notlar kısmı var. Kaynakça ve ayrıntılı anlatım için kullanılmış. Çok güzel açıklamalar ve anektodlar var. Genelde bir çok farklı görüş birden alıntılanmış ve aralarında seçme hakkını okuyucuya bırakmış (hepsinin de doğru ve yanlış tarafları olabilecegi anlatılmış). Genel bir fikir sağlaması için güzel bir eser açıkçası.
Yazar çok açık bir şekilde ateist. Bende öyleyim fakat yazar kitap boyunca her şeyde gösterdiği yargılamama tavrını dini bir konuya gelince bir tarafa bırakıyor. Bazen alay bazen taraf tutma şeklinde hoş olmayan bir üsluba geçiyor. Açıkçası kitap tarih kitabı değil felsefe veya sosyoloji kitabı olsa yazılanlar başımın üstüne. Ancak tarih konusunda ben yazarların yorum katma işini kişisel, siyasi etkilerden arındırılmış saf bilimsel şekilde olması gerektiğine inanıyorum.
Kitapta hiç bir resim harita vb yok. Bazen eksikliği hissediliyor ama 2019 yılında cep telefonu sağolsun istediğin resim ve harita anında tam boy karşımızda.
Bir diğer eksiklik ise bana göre yazar iki üç yabancı yazardan çok çok fazla yararlanmış. biraz daha çeşitli kaynak kullanabilirdi.
Genel anlamda çok beğendim bir kitap. Tarih için genel bir bakış açısı kazanmak ve bir yerden başlamak için güzel bir kitap. Zaten eğitimli yada tarih öncesi hakkında çok okumuş birisi değilseniz özellikle ilk 400 sayfa çok bilgilendirici olacak sizin için.
··
358 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.