Portrenize BakınEdebiyat
“Her birimiz Cennet’i de Cehennem’i de içimizde taşıyoruz, Basil,”
Evet, dünya üzerindeki insanların çoğunluğunun hayatında büyük yer sahibi olan iki kavram 'cennet' ve 'cehennem'... Bu ikisi için her şeyi yapacak yani birisinden sakınmak diğerine kavuşmak için her şeyi yapacak tonla insan mevcuttur. Ancak aynaya bakarsak sakindigimiz ve de kavuşmak için türlü dolaplar cevirdigimiz kavramları görebiliriz. Bazen Dorian Gray'de olduğu gibi bir portreye bakarken de görebiliriz bunu.
Kitabın konusu kısaca, ressam Basil'in kitap boyu güzelliği vurgulanan ve Basil'in de oldukça etkilendiği, sanatında onu zirveye çıkaran eşsiz güzelliği ile dikkat çeken Dorian Gray adındaki kişinin portresini yapmasının ardından gelişen olaylardir. Bu olayların merkezinde Dorian Gray olsa da onun arkasında oldukça etkileyici sözleriyle ve hayata baktığı farklı pencere ile Dorian'ın serüveninde başrolü oynayan Lord Henry bulunmaktadır.
Adını anmışken ona bir parantez açmak istiyorum: Lord Henry, soylu bir çevreden hayatı bir açıdan ciddiye almayan bir açıdan ise çok ciddiye alan bir kişilik. Ciddiye almadığı hayat, sıradan herkesin günlük kendisine biçilen veya kendilerinin kendilerine biçtiği hayattır. Ciddiye aldığı ise hayatın yalın, saf haliyle kendisidir. Haliyle Lord Henry, gerek romandaki insanlara gerekse (tahmin ediyorum ki) okurlara enteresan gelecek bir karakterdir. Ancak ben Lord Henry'nin herkesten daha samimi olduğunu düşünüyorum. Herkes her zaman ve çoğu zaman düşündüklerini ve yaşadıklarını dürüstçe söylemez. İfade etmesini kenara koyarsak bunu eyleme de dökmez. Hele ikisini birden hiç yapmaz. Toplum denilen kalıba uyar veya uymaya çalışır. Lord Henry ise bunların tam tersi bir kişiliktir.
Bu Lord Henry'nin gençlik tutkusu ve hedonist fikirleri Dorian Gray'i ve romanı derinden etkileyerek okurlara eşsiz bir edebiyat zevki sunar. Yazar bunu yaparken özgün bir fikri de romanının merkezine yerleştirerek oldukça başarılı bir iş çıkarmış.
***
Kitabın başında ve sonunda temaları aynı olan ve cok beğendiğim iki söz üzerine biraz konuşmak istiyorum:
"Ahlaka uygun olan ya da uygun olmayan kitap diye bir şey yoktur.
Kitap denen şey ya iyi yazılmış ya da kötü yazılmıştır. Hepsi bu."
ve
"Toplumun ahlaka aykırı saydığı kitaplar topluma kendi ayıbını gösteren kitaplardır. O kadar."
Edebiyat ve ahlak..
Ya da
Sanat ve ahlak..
Bir yazar kitabını ahlak denilen ve çoğu zaman toplumun insanları bir kalıba sokmak için kullandığı bir silahın etkisinde kalması gerektiğini savunanlar da mevcuttur. Peki kafanıza biri silahı dayasa ve size bir konu verip bu konu çerçevesinde bir roman yazmanızi istese, yazdığınız roman ne kadar sizin hayal gücünüz,fikriniz ve özgünlüğünüz çerçevesinde şekillenmis bir eser olur? Peki bu eser bir sanat eseri olabilir mi? Ve bu roman gerçekten bir eser olabilir mi?
Bence katiyen olamaz. Eminim çoğunluk da olamaz diyecektir. Bu sözlerin geçtiği alıntılari eminim çokça insan beğenecek ve tekrar paylaşacaktir. Peki gerçekten bu sözlerin ifade ettiği fikri özümsüyor muyuz? Elbette özümseyen var. Ancak toplumumuzun geneline bakacak olursak, ne yazık ki hayır!
Bunları beğeniriz ancak özellikle ikinci alıntı çok hoşumuza gider, ne kadar doğru deriz. Ancak toplumumuzdaki bir sorunu ele alan bir eser görünce ve bu eser özellikle çarpıcı bir dille bunu anlatıyorsa hemen 'silah'ı yazara ve bu eserleri okuyanların üzerine çekinmeden doğrulturuz. O zaman aklıma Dorian Gray'in Portresi'nden bir başka güzel söz gelir aklıma:
"Aziz dostum, unutma ki bizler ikiyüzlülüğün anavatanı olan bir ülkede yaşıyoruz."
***
Keyifli okumalar.
··
13 Gösterim
2 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Eline sağlık beğendim. Bilim ve sanat her zaman ahlakı yontar, bir incelememde bahsetmiştim. Sanatta aykırı olmak gerekir diye... Aykırı olmaz isen o sanat boş bir iş yapmakla kalır. Aykırılık ise zaten ahlaktan yoksundur.
bir işi el ile yaparsan iş, bilgi ile yaparsan zanaat, kalp ile yaparsan sanat olur derler, inanma :) Keyifli okumalar.
