Bu inceleme İTF Omnia Kulüp üyelerinin 5 Kasım 2019 okul çıkışı biraz muhabbet biraz çay eşliğinde yaptıkları kitap tahlilinin kısa bir özetidir .
1.Kısım : Alex ana karakteri
Alex 15 yaşında ,mutluluğu zevklerde,başkalarına acı çektirmekte,zarar vermekte arayan 'sadist' olarak tanımlanabilecek bir karakter tahmin edilebileceği gibi azılı bir suçlu.Yaş itibariyle duyguları ve zevkleri yoğun yaşama eğiliminde ancak bunun dışında şiddetle yaşama ,şiddeti yaşama eğilimi de hat safhada.Suçlu deyip geçmeden biraz daha derine inip sebepleri ele alırsak ;toplumdaki bireylerin 'bireysel yargılara dayalı' bakış açıları ,anne babasının iş ev arasındaki sıkışmışlığı dolayısıyla oluşmayan aile yaşamı,daha genel tabiriyle hayatları bir 'çark' düzeniyle yöneten sistem sonucu ile Alex 'in bu duruma geldiğini görüyoruz.
2.Kısım :Ludovico tekniği ile 'Tedavi'
Kitabın asıl imgesi olan Ludovico yöntemi insan iradesini yok ederek istenilen 'sağlıklı' birey oluşturulmasında kullanılıyor.Suçların yanında gelen acının artık fizyolojik hale getirilmesiyle irade ortadan kaldırılmaya çalışıyor.İncelemeye bu noktada artık sorularla devam ediyoruz.
Niyet aslında toplumu ,masum insanları tehdit eden suçların ortadan kaldırılması şeklinde,bu insan iradesinin yok edilmesi için yeterli bir sebep midir ?
3.Kısım : Kitabın düşündürttüğü fikirler üzerine
''Tüm hayvanların en zekisi, iyiliğin ne demek olduğunu bilen insanoğluna sistematik bir baskı uygulayarak onu otomatik işleyen bir makine haline getirenlere kılıç kadar keskin olan kalemimle saldırmaktan başka hiçbir şey yapamıyorum...''
Bu cümlenin üzerinde duruyoruz.
Otomotik işleyen bir makine halini ;iradesiz insanlar ya da daha önceden seçilmiş bir iradenin insanları olarak yorumluyoruz.Kitapta geçen bir kitapta geçtiği söylenen cümlenin, aslında kitabın minik bir özeti olduğu sonucundayız.
Ancak bir soru daha ortaya çıkıyor burada ;
bahsi geçen' otomotik işleyen 'dediğimiz makineler Ludovico yöntemi uygulanmış insanlar mı ? Yoksa ta en başında karşımıza çıkan 'iradesiz' bırakan tedavinin meşru kılındığı toplum ,toplumdaki her bir insan mı ?
En sonunda anafikir olarak yöneltildiğini düşündüğümüz sorular :
İnsan iradesinin varlığı söz konusu mudur ?
İnsan iradesinin varlığını kabul ediyor isek iradesiz insanın varlığından söz edebilir miyiz,irade insanın varlığının temeli midir ?
İradeyi seçebilme yeteneği olarak tanımlarsak iyi ve kötünün varlığı meselesine geliyoruz ;
İyi ve kötü nedir ? İradenin kalktığı durumda mutlak olan o şeyi nasıl tanımlarız, iyilik kötülük kavramı ortadan kalkmış olmaz mı ?
*yazılanlar belirtildiği gibi konuşulanların kısa bir özetidir ,İlginçtir ki tahlilin sonunda bir süre sessizlik oldu , yorgunluktan mıydı ,kitabın cevapsız bıraktığı sorulardan mı bilinmez...
Fatma Zehra YAŞAR
Otomatik PortakalAnthony Burgess