KAN, KIRMIZI OLMAK ZORUNDA MI?Bilim
Kısa cevap Değil. Hemen her
renk olabilir.
İnsanlarda ve çoğu omurgalılarda
kanın kırmızı renkte olması yüksek
miktarda demir içeren hemoglobin
adlı proteinden kaynaklanır. Oksijen,
alyuvarlarda bulunan hemoglobine yapışır ve buradan tüm dokulara dağılır.
Yanma işlemi sonucunda ortaya çıkan
karbondioksiti de aynı yolla solunum
organına taşır.
Fakat hayvanlar âlemine baktığı-
mızda mavi, sarı, yeşil ve mor renkte
kana sahip hayvanlar da görüyoruz.
Bunun nedeni, dolaşım sistemlerinin
farklı olması ve plazma proteinleri
denen özel proteinler. Bazı hayvanlarda kanın vücut içindeyken şeffaf
olduğunu ve ancak oksijenle birleşince
bu renklerin ortaya çıktığını, akciğer
değil de trake solunumu yapan çoğu
hayvanın kanının hiç solunum pigmenti
içermeyip şeffaf olduğunu hatırlamakta fayda var.
Sarı: Kanında hemoglobin değil
de vanadyum içeren vanabin proteini
bulunan hayvanların kanı sarı renkte.
Neredeyse tüm böcekler bu gruba
giriyor. Vanabin oksijen taşıma işini
üstlenmiyor.
Yeşil: Oksijenlendiğinde yeşile
dönüşen klorokruorin maddesine
genelde kara ve deniz solucanlarında
ve sülüklerde rastlanıyor.
Mavi: Örümcekler, deniz kabuklukarı, ahtapotlar, ve mürekkepbalıkları,
kan proteinlerinde bolca bakır bulunduruyor. Bakır da oksijen varlığında
mavi renk alıyor. Mavi kanlı hayvanların
belki de en ünlüsü olan at nalı yengecinin kanı, bakteri varlığını gösteren
testler üretmek için ilaç sektöründe
sürekli kullanılıyor.
Mor: Birçok omurgasız deniz hayvanında (genelde solucanlar) oksijenin varlığında pembe-mor renk alan
hemoeritrin bulunuyor.
·
2 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.