Lise yıllarımda ve sonraki yaşantımda satrançla ilgilenmiş biri olarak Stefan Zweıg'ın "Satranç " adli kitabini merak edip okumak istiyordum.
"Satranç", yazarın ölmeden(intihar etmeden) önce tamamladigi metinlerden biri.Bu yonuyle de okunmaya değer bir eser.Ama yazarin bu uzun öyküsünde satranç konusundan çok Dr.B. adlı kahramanimizin psikolojisinin işlendiğini de belirtmek gerekiyor.
Değerli cevirmenimiz ve deneme yazarimiz Ahmet Cemal'in cevirisinden okudugum eser,New York'tan Buenos Aires'e gitmekte olan bir yolcu gemisinde gecen bir olayi anlatiyor.Bu gemide tesadüfen karşılaşan yeni dunya satranç sampiyonu Mirko Czentovic,siradan bir satranç oyuncusu olan anlatici ve bir zamanlar çok usta bir satranc oyuncusu olan ama hayli zamandir satranctan uzak kalmis bulunan Dr. B. öykümüzün kahramanlaridirlar.
Asıl meslegi avukatlik olan Dr. B.buyuk manastirlarin ve eski Avusturya hanedanı uyelerinin mal varliklarini yonetmektedir.Bu isini Nazilerin Avusturya'nin Naziler tarafindan isgalinden sonra da sürdüren Dr. B.,mal varliklarina el koymak isteyen Gestapo tarafindan tutuklanir.Ancak Gestapo,avukati konusturmak icin son derece siradisi bir yontem kullanir.Dr. B.,zindana atilip iskenceden gecirilecek yerde normal bir otel odasina yerlestirilir fakat bu odada dis dunyadan tam anlamiyla tecrit edilir.Herhangi biriyle konusmasi,haberlesmesi,odasinda herhangi bir yayin bulundirmasi,kagit ve kalem kullanmasi kesinlikle yasaktir.Yasamindaki tek değişiklik,arada sirada sorguya götürülmesidir.Bu sorgular dişinda Dr. B.,bir hiçliğin içerisinde,zaman ve mekan dışı bir yaşam sürer. Bu tecrit durumundan ötürü artık ruhsal dengesini yitirmenin eşiğine geldigi sırada götürüldüğü bir sorguda sirasini beklerken,birinin asılı duran pardösüsünün cebindeki kitabi çalar. Odasina geri götürüldüğünde,kitabin, icinde yüz elli adet değişik satranç partisinin bulundugu bir tür satranc kitabi olduğunu anlar.Artik Dr. B. için o korkunç tecrit durumu son bulmuştur.Her gun bu satranç partilerinden birkaçini tekrar eder.Hepsini ezberledikten sonra yenilerini kendisi kurgulamaya başlar. Ancak bunu yapabilmek için,siyah ve beyaz taşlara göre,doğal olarak birbirinin hasmı olan iki farkli kişilik gelistirmek zorunda kalacaktir.Bu iki farkli kişilik Dr. B.'yi ne gibi olaylarin içine sürükleyecektir?Merak edenler Stefan Zweıg'ın "Satranç " adlı eserini okuyabilirler.