Modern dönem düşüncesi kendisini tanımlarken bir “öte” ki tanımlamasına ihtiyaç duymaktadır. O olmadan ben ve biz olmayacağız. Ona yüklediğimiz anlam ile kendimizi tanımlamaya girişiyoruz. Fakat islam medeniyeti böyle değildi. Mümin kendisini Allah ile tanımlar ve ötekisine ihtiyaç duymaz. Osmanlının son dönemlerindeki bu tanımlama ve kendini arayış olayı bu iki minval üzerine devam etmekteydi. Kendimizi hep batıyla tanımlamaya giriştik. Onlara bir anlam yükledik ve kendimizi ona göre yeniden programladık.