Sulakalanların kıyısında, köşesinde yaşamı seçen;
oralarda uygarlıklar inşa eden de biziz. Sıtma kaynağı
olduğu gerekçesiyle sulakalanları kurutmaya girişen
de biz.
6
Sadece Türkiye’de ve sadece Akarçay, Burdur Göller
ve Konya Kapalı havzalarında sularını tamamen yitiren
göl sayısı 12.
6
Başka yolu yok. Küresel ısınmadaki yükselişin ve
insan kaynaklı kirliliğin ve tahribatın önüne geç-
mediğimiz sürece gelecek nesilleri güzel bir dünya
beklemiyor olacak.
6
Sinek Hücrelerinde Ev Temizliği
Sirkesineklerinde, gelişmekte olan
embriyolar kendi proteinlerini
sentezlemeye başlarken miras aldıkları proteinleri yok eden bir enzim
saptandı. Araştırmacılar bu enzime,
insanlara kendilerine artık neşe vermeyen eşyaları elden çıkarma konusunda
yardımcı olan Japon düzen gurusu
Marie Kondo’nun adını verdi.
14
Selam,
salyangoz:
Yeni bir tür
keşfedildi
Biliminsanları Hawaii’de (ABD) 60
yıldır ilk kez yerli
bir kara salyangozu keşfetti. Dünyada en büyük yok
olma tehlikesi altındaki hayvanlardan
kara salyangozları
ile sümüklüböcekler, 1500’lerden bu
yana soyu tükendiği
bilinen hayvanların
yüzde 40’ını oluş-
turuyor. Hawaii’deki
kayıpların nedeni
istilacı yırtıcılar ve
küçülen habitatlar.
Oahu çizgili ağaç
salyangozu Auriculella gagneorum,
onları korumaya çalışan çevreciler için
umut ışığı oldu
14
1969’da Detroit’in
kollarından biri olan
Rouge Nehri öyle kirlenmişti ki, nehir alev aldı. Bu olay ABD’de
çevreci hareketlerin
başlamasını tetikledi.
45
Eber Gölü, ülkemizin en önemli sulakalanları arasında yer
alıyor. Uluslararası ölçütlere göre Önemli Bitki Alanı (ÖBA),
Önemli Kuş Alanı
(ÖKA) ve uluslararası öneme sahip sulakalan özelliği taşıyan
göl, günümüzde küçülme ve kirlilik nedeniyle can çekişiyor
54
Türkiye’nin tuz üretiminin yüzde 60’ından fazlasının karşılandığı
Tuz Gölü kuruduğunda, tuz üretiminin
zarara uğramasının
yanı sıra, büyük flamingonun (Phoenicopterus ruber)
yeryüzündeki en bü-
yük üreme kolonisini
de yitirmiş olacağız.
57
Ülkemizin en büyük
tatlı su gölü olan ve
1918 yılından bu yana
Konya–Çumra Ovası’
na suyuyla can katan
Beyşehir Gölü de, aşırı
su kullanımı, kirlilik ve
istilacı balık türlerinin
tehdidi altında.
61
Türkiye’nin ikinci büyük
tatlı su gölü olan Eğirdir, Isparta ilinin içme suyunun yüzde 60’ını
karşılıyor. Ancak, aşırı
su kullanımı, su kirliliği ve yabancı balık türlerinin tehdidi altında.
Yabancı türler atıldıktan sonra, göldeki yerli balık türleri tükenirken,
avlanan balık miktarı
700–800 tonlardan 45–50 tonlara kadar düştü.
63
NASREDDİN HOCA’NIN “YA TUTARSA” DEYİP SUYUNA YOĞURT MAYASI
ÇALDIĞI AKŞEHİR GÖLÜ ARTIK YOK.
70
Yatıştıran
Şarkılar
Dünyanın dört bir yanındaki kültürlerde
çocukları uyutmak için söylenen ninniler,
ebeveynlerin umutları, korkuları ve gelecek
hayallerine açılan birer pencere niteliğindeler.
74
Moğolistan çocuklarının yarısından fazlası,
zatürrenin beş yaş altı çocuk ölümlerindeki başlıca neden olduğu Ulanbatur’da yaşıyor (UNICEF
kentteki hava kirliliğinin bir çocuk sağlığı krizi
hâline geldiğini duyurdu).
97
2017 yılında
Dünya Sağlık Örgütü
yılan sokmasını, ihmal
edilen tropikal hastalıklar listesine ekledi
ve araştırma ve tedavi için yeterli fon bulabilmek üzere bu sağlık
krizine dikkat çekti.
110