red john: "Bütün Alıntılar": Bütün Alıntılar Parkinson Hastalığı Bir Değil İki Hastalık Brain dergisinde yayımlanan çalışmaya göre -her ne kadar ismi aksini ima etse de- Parkinson“hastalığı” beyinde veya bağırsaklarda başlayan bir değil iki hastalık aslında. Bu, Parkinson hastalarının neden büyük ölçüde farklı semptomlara sahip olduğunu da açıklıyor. 12 Eğer burun tıkanıklığınız/akıntınız varsa veya hapşırıyorsanız, muhtemelen COVID-19 değilsiniz 39 Yemek Bozuldu mu? Saklama kapları gıdaların uzun süre dayanmasına yardımcı olsa da bir müddet sonra gıdalar bozuluyor. BlackBear firması tarafından geliştirilen ve Bal Kutusu adı verilen akıllı saklama kabı, içindeki gıdanın ne zaman bozulacağını söylüyor. Bizler gıdalar bozulurken ortaya çıkan amonyağı koklayarak o yiyeceğin bozulup bozulmadığını anlıyoruz. Ancak biz bunu fark ettiğimizde yiyecek zaten bozulmuş durumda oluyor. Akıllı saklama kabında bulunan sensörler ise insan burnundan yüz kat daha hassas. Bu sayede, ortaya çıkan amonyak miktarından içindeki gıdanın ne zaman yenilemez hâle geleceğini tahmin edebiliyor. Firma aynı zamanda paketli ürünlerde de kullanılabilecek bir etiket sistemi üzerinde de çalışıyor. Böylece marketten aldığınız ürünlerin de bozuk çıkmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Bu tür ürünler gıda israfını azaltmaya yardımcı olabilir. Ne zaman bozulacağını bildiğiniz bir gıdayı bozulmadan önce tüketmeye özen gösterirsiniz, değil mi? Saklama kaplarının fiyatı şimdilik açıklanmasa da önümüzdeki yıllarda bu tür ürünler kullanılmaya başlanacak gibi görünüyor 45 ...

Parkinson Hastalığı Bir Değil İki Hastalık Brain dergisinde yayımlanan çalışmaya göre -her ne kadar ismi aksini ima etse de- Parkinson“hastalığı” beyinde veya bağırsaklarda başlayan bir değil iki hastalık aslında. Bu, Parkinson hastalarının neden büyük ölçüde farklı semptomlara sahip olduğunu da açıklıyor. 12 Eğer burun tıkanıklığınız/akıntınız varsa veya hapşırıyorsanız, muhtemelen COVID-19 değilsiniz 39 Yemek Bozuldu mu? Saklama kapları gıdaların uzun süre dayanmasına yardımcı olsa da bir müddet sonra gıdalar bozuluyor. BlackBear firması tarafından geliştirilen ve Bal Kutusu adı verilen akıllı saklama kabı, içindeki gıdanın ne zaman bozulacağını söylüyor. Bizler gıdalar bozulurken ortaya çıkan amonyağı koklayarak o yiyeceğin bozulup bozulmadığını anlıyoruz. Ancak biz bunu fark ettiğimizde yiyecek zaten bozulmuş durumda oluyor. Akıllı saklama kabında bulunan sensörler ise insan burnundan yüz kat daha hassas. Bu sayede, ortaya çıkan amonyak miktarından içindeki gıdanın ne zaman yenilemez hâle geleceğini tahmin edebiliyor. Firma aynı zamanda paketli ürünlerde de kullanılabilecek bir etiket sistemi üzerinde de çalışıyor. Böylece marketten aldığınız ürünlerin de bozuk çıkmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Bu tür ürünler gıda israfını azaltmaya yardımcı olabilir. Ne zaman bozulacağını bildiğiniz bir gıdayı bozulmadan önce tüketmeye özen gösterirsiniz, değil mi? Saklama kaplarının fiyatı şimdilik açıklanmasa da önümüzdeki yıllarda bu tür ürünler kullanılmaya başlanacak gibi görünüyor 45 Öksürük Sesinden Covid-19 Teşhisi Pandemiyle mücadelede en etkin yöntemlerden biri çok fazla test yapıp pozitif vakaları izole etmek. Ancak test kapasitesinin sınırlı olması işleri zorlaştırıyor. IEEE Journal of Engineering in Medicine and Biology dergisinde yayımlanan bir makaleye göre Massachusetts Institute of Technology’den Jordi Laguarta, Ferran Hueto ve Brian Subirana tarafından geliştirilen yapay zekâ algoritması öksürük sesinden kişinin COVID-19 olup olmadığını anlayabiliyor. Yapılan denemelerde daha önce COVID-19 test sonucu pozitif olanların %98,5’ini sesinden pozitif olarak tespit eden algoritma, öksürük dışında başka hiçbir semptomu olmayanları %100 doğrulukla tespit edebilmiş. COVID-19 olan ve olmayan kişilerin öksürüklerindeki insanların algılayamayacağı kadar küçük farklılıklar bilgisayar tarafından algılanabiliyor. 70.000 ses örneği kullanılarak geliştirilen algoritma özellikle sınıf ve iş yeri gibi ortamlarda hızlı test olarak kullanılabilir. Başka araştırma laboratuvarlarında da benzer çalışmalar yürütülüyor. Cambridge’de yürütülen benzer bir projede de %80 başarı elde edilmiş. Algoritmanın yetkililerce değerlendirilerek onaylanmasının ardından pratik olarak kullanılması hedefleniyor 46 “Matematik herhangi bir konuda doğru düşünme sanatıdır” 51 Aynı Sıcaklıktaki Soğuk Su, Havaya Kıyasla Neden Daha Çok Üşütür? Sıcaklığın 15 C olduğu bir günde açık havada yürüdüğünüzü düşünün. Bir de aynı sıcaklıktaki suyla duş aldığınızı… Termodinamik yasaları gereği vücudumuz, kendisinden daha soğuk bir maddeyle karşılaştığında ısı kaybetmek zorunda. Hayal ederken yapılan karşılaştırmada dahi üşüme hissi uyandıran bu büyük farklılığın sebebini anlamak için su ve havanın ısıl özelliklerini birkaç açıdan kıyaslamak gerekiyor. İlk olarak, su ve hava ısıyı iletme hızları bakımından karşılaştırıldığında, aynı sıcaklıktaki suyun havaya göre 24 kat daha iyi bir iletken olduğu görülür. Sonrasında ise, aynı kütleye sahip su ve havanın kütleye bağlı öz ısıları kıyaslandığında, bir kilogram suyun sıcaklığını 1 0 C artırmak için aktarılması gereken ısının havanınkinden dört kat fazla olduğu görülür. Karşılaştırmayı tamamlamak için belirli bir hacimdeki madde miktarları, yani yoğunluk (özkütle) da hesaba katılmalıdır. Aynı sıcaklıkta eş hacimdeki su, havadan yaklaşık 800 kat daha fazla kütleye sahiptir, yani 800 kat daha yoğundur. Öz ısı ve madde yoğunluğu birlikte değerlendirildiğinde suyun havadan yaklaşık 3200 kat fazla ısı sığasına (kapasitesine) sahip olduğunu ve ısı transferini oldukça hızlı gerçekleştirebildiğini görürüz. Deniz ve havuz gibi ortamlarda, cilde temas ederek ısınan su sürekli yer değiştirdiği için vücudumuz sürekli ısı kaybeder. Neopren gibi suni kauçuk malzemeden imal edilen dalış kıyafetleri, dokularında hapsettikleri suyun yavaşça ısıtıldıktan sonra yer değiştirmesini engellediği için su altında vücut ısımızı korumamıza yardımcı olur. 60 Kanımız Kırmızı Olduğu Halde Neden Damarlarımız Mavi Görünür? Derimizin hemen altındaki damarların mavi görünmesi optik bir illüzyondan ibarettir. Mavi ışık, kısa dalga boyu yü- zünden derimizde derinlere inemez ve saçılır. Kırmızı ışık ise uzun dalga boyu sayesinde daha derinlere kadar ilerleyebilir. Kan dokusuna ulaşabilen kırmızı ışığın kısmi emilimi ile deri dışına çıkması mümkün olmaz. Damarların bulunduğu kısımlarda derimizden saçılan veya yansıyan ışığın çoğunluğunu mavi tonlar oluşturduğu için damarlarımız mavimsi görünür. Bu durum deniz ve okyanus gibi büyük su kütlelerinin mavi görünmesine benzetilebilir. Öte yandan, mürekkep balığı, ahtapot ve at nalı yengeci gibi canlılar gerçek anlamda mavi kana sahiptir. Bu canlıların kanında oksijen hemosiyanin proteini ile taşınır. Hemosiyaninde demir yerine bakır atomları bulunur ve bu yapı oksijene bağlandığında mavi ışığı yansıtır. 61 Hepatit C Virüsünün Keşfi 2020 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, tüm dünyada insanlarda siroza ve karaciğer kanserine yol açan önemli bir küresel sağlık sorunu olan ve kan yoluyla bulaşan hepatit hastalığıyla mücadele konusunda sonuca götüren önemli katkıları nedeniyle üç bilim insanına verildi. Harvey J. Alter, Michael Houghton ve Charles M. Rice, Hepatit C adlı yeni bir virüsün belirlenmesini sağlayan çığır açıcı keşifler yaptılar. Onların çalışmalarından önce Hepatit A ve B virüslerinin keşfi hepatit hastalığıyla mücadele konusunda önemli basamaklar olmuştu ancak kan yoluyla bulaşan hepatit vakalarının çoğu açıklanamıyordu. Hepatit C virüsünün keşfi açıklanamayan kronik hepatit vakalarının sebebini ortaya çıkardı ve milyonlarca insanın hayatını kurtaran kan testleri ve yeni ilaçlar geliştirilmesinin yolunu açtı 62

Kitabı okudu

Bilim

Bilim ve Teknik - Sayı 637 (Aralık 2020)Bilim ve Teknik Dergisi

52 Gösterim

Yorumlar

Lütfen giriş yapınız.

Gönderi

red john