"Talât Paşa'yı ilk defa görüyordum. Sâdeliği, mizâhî görüşü, muamelerindeki samimiyet bende büyük bir tesîr yaptı. Talât Paşa çarçabuk kudrete erişen siyasîlerimiz arasında herhalde nâdir görülen bir örnekti. Onda kudret mudillesinden doğan şahsî gurur katiyen yoktu. Her bayram muntazaman ve bayramlar arasında da zaman zaman beni görmeye geliyordu. İşin dikkate değer tarafı, partisini ve hattâ siyasetini çok acı bir şekilde tenkit ettiğim zamanlarda da bu devlet adamı dost tavrını hiç değiştirmedi. Talât Paşa'nın hemen herkesin sevgisini çekmesinin sebebi, sâde ve mütevazı bir hayat yaşaması ve hakikî demokrat rûhu taşımasıdır. İnsan onu ne kadar tenkit ederse etsin, vatanseverliğin güzide bir örneği diye kabul etmeye mecburdur. Yanlış olanları dahi hiçbir hareketi şahsî bir kazanç veyahut kudret insiyakına dayanmamıştır. Fakir bir insan olarak yaşadı ve fakir bir insan olarak öldü. Vatanı için elzem telâkki ettiği herhangi meselede en büyük eziyet ve fedakârlığa katlanırdı."
"Ey dipdiri meyyit, "İki el bir baş içindir."
Davransana... Eller de senin, baş da senindir!
His yok, hareket yok, acı yok... Leş mi kesildin?
Hayret veriyorsun bana... Sen böyle değildin.
Kurtulmaya azmin neye bilmem ki süreksiz?
Kendin mi senin, yoksa ümîdin mi yüreksiz?
Âtiyi karanlık görüvermekle apıştın?
Esbâbı elinden atarak ye'se yapıştın!
Karşında ziyâ yoksa, sağından, ya solundan
Tek bir ışık olsun buluver... Kalma yolundan.
Âlemde ziyâ kalmasa, halk etmelisin, halk!
Ey elleri böğründe yatan, şaşkın adam, kalk!
Herkes gibi dünyâda henüz hakk-i hayâtın
Varken, hani herkes gibi azminde sebâtın?
Ye's öyle bataktır ki; düşersen boğulursun.
Ümîde sarıl sımsıkı, seyret ne olursun!
Azmiyle, ümidiyle yaşar hep yaşayanlar;
Me'yûs olanın rûhunu, vicdânını bağlar
Lânetleme bir ukde-i hâtır ki: çözülmez...
En korkulu câni gibi ye'sin yüzü gülmez!
Mâdâm ki alçaklığı bir, ye's ile şirkin;
Mâdâm ki ondan daha mel'un daha çirkin
Bir seyyie yoktur sana; ey unsur- îman,
Nevmid olarak rahmet-i mev'ûd-u Hudâ'dan,
Hüsrâna rıza verme... Çalış... Azmi bırakma;
Kendin yanacaksan bile, evlâdını yakma!"
Mehmet Âkif Ersoy