İşte insanoğlu bir kere daha irade denilen kaleyi, nefsi emmarenin ordularına yenik düşürecekti; çünkü insan denilen varlığın içi, iman ve küfrün amansız mücadele verdiği en korkunç harp meydanıydı. En korkunç olandı, çünkü insanlar kendi aralarında istedikleri olmayınca birbirlerinin kanlarına girerlerdi.
Lâkin zaman denilen mefhum yine zamanla, en büyük kederlerin ve hatta en büyük sevinçlerin ciddiyetini azaltıp en kısa vakitlerde acı tatlı her şeyin üzerine mazi denilen çizgisini çekerdi.