Handan Saatçıoğlu Gürses
@hikayehan
2 okur puanı
Mayıs 2025 tarihinde katıldı
“BU İNANILMAZ BİR HİKAYE AMA ONUN HİKAYESİ DEĞİL!”
YA DA YAZARI KİM ÖLDÜRDÜ?
(Bu metin spoiler içermez. Romanın arka kapağından daha fazlası yazmamaktadır.)
R. F. Kuang, türler arasında ustaca gezinen üretken bir yazar. İthaki yayınlarının çevirdiği son romanını Penguen kitabevinin önünde babil kulesi gibi üstüste sıralanmış sıralanmış halde görünce başarısına şapka çıkardım. Romanını daha yeni bastırmayı başarmış bir yazar olarak kendisini biraz da kıskanmış olabilirim. Romanın June ve Athena adında iki kadın yazar arasındaki rekabeti mercek altına alan konusu da beni cezbedince hemen aldım ve okudum.
Romana diyecek yok, su gibi okunan, eğlenceli ve çok katmanlı bir hiciv. Romanın baş kahramanı yazar June (pardon Juniper) ebedi rakibi Atnena’yı kıskanmakta haklıdır. Çünkü ona göre Athena “best seller” payesine yazdıkları sayesinde değil sıradışı Amerikalı-Çinli kimliğinin hayrına erişmiştir. Yazar June ise okurun ilgisini çekemeyecek sıradan bir kökene sahiptir. Ona göre başarısızlığının asıl sebebi budur. Ammavelakin zaman içinde rakibinin Amerikalı-Çinli kimliğinin de sandığı kadar su katılmamış olmadığını anlar. Athena’nın ilk bakışta üzerine cuk oturan Amerikalı-Çinli kimliği, editörlerden yayınevlerine devasa bir insan kalabalığının olağanüstü katkılarıyla mükemmelleştirilerek bir daha çıkmayacak şekilde derisine zerk edilmiştir. Havalı yazar Athena da en az June kadar iyi bilir ki, ne yazdığından çok neyi temsil ettiği önemlidir. İşte bu “temsil” çok fena bir şeydir. Yazarın boğazına kelimeleri doldurup onu boğacak kadar katı ve tehlikelidir.
Peki editörlerden yayınevlerine dönüp duran o devasa çark, yazar Athena’nın ölümünü (mecazi anlamda diyelim) neden göze almıştır? Elbette okurları için! Okur yazarın ne olduğunu bilsin ki, çıkan her kitabı hemen satılsın değil mi? Çünkü yayınevlerinin gözünde dikkati
Handan Saatçıoğlu Gürses
Tabii bu romanda olaylar Amerika’da geçiyor. Yani sözümüz meclisten dışarı… Peki Türkiye’de neler oluyor? Bana kalırsa Türkiye hâlâ daha masum. Belki de sadece milyonları döndürecek bir okur endüstrisi yaratamadığı içindir. Bence Türk yayın dünyasının en büyük sorunu tam da bu, ekonominin ve hesapların küçük olması. Hele enflasyonun başa bela olduğu şu son birkaç yıla bakarsak… Bir yayınevi kitabı basıyor diyelim. Üzerine bir etiket fiyatı koyuyor. Ama o fiyat baskıdan altı ay sonra aynı değerde olmayacak. Kitaplar bir yıldan fazla stokta kalırsa tümden zarar. O zaman ne yapmalı? Azar azar basmalı toptan toptan satmalı. Son yıllarda ortalığı kişisel gelişim kitaplarının sarmış olmasının asıl nedeni bence okurdan çok yayınevlerinin “toplu satış” ihtiyacıdır. Alanında uzman takipçisi bol bir yazar bul, ki satsın. Hatta bizzat bu işe odaklansın, stokları hızla eritsin. Yayınevi çok mu suçlu? Bence çaresizler. Ama olan öyküye, romana, yazarına oluyor.
Benim romanın basılma süreci de epey maceralı geçti. Bu süreçte beni en çok şaşırtan şey; özellikle son on yılda ortaya çıkan çok sayıda iyi yazarın varlığından hiç haberdar olmayışımdı. Hak ettikleri okur sayısına erişememişlerdi çünkü yayınevinden kitabevlerine kadar engelli koşuya benzeyen bu garip süreçle uğraşmaya ya mecalleri kalmamıştı ya da hiç hevesleri yoktu.
Yine de ümitsiz değilim çünkü yaşam bizi değiştiriyor. Üzerimize boca edilen kişisel gelişim kitapları artık kimseye eski tadı vermiyor. Hızla üretilme kaygısı hepsini birbirine benzetiyor. Ne seninle ne sensiz dedirten yapay zeka algoritmaları tepelerinde Demoklesin Kılıcı gibi sallanıyor. Hal böyleyken ben derim ki; bildiğimiz dünya ayaklarımızın altından kayıp giderken edebiyatın kapı açtığı başka dünyalarda kendimizi bulmak iyidir. Bence bu arayışta yalnız değilim. Son zamanlarda fark ediyorum da, Kırmızı Buğday gibi Türk edebiyatına yeni soluk katan romanlar, öyküler ışıklı panolarda kendilerini göstermeye, satış listelerinde yükselmeye başladı. Ortalık öykü yarışmalarından geçilmiyor. İnsan mükemmelliğinin değil de özgünlüğünün ifadesi olarak edebiyat altın olmasa da yeni bir gümüş çağa giriyordur belki de… Sarı Yüz’ün de bu anlamda bu kadar satmış olması iyiye işaret.
Darısı kenarda köşede biten ayrık otlarının başına…