Tanpınar'ın en önemli denemelerinden biri olan bu kitapta beş şehir anlatılmaktadır: Ankara, Erzurum, Konya, Bursa ve İstanbul `dur. ERZURUM; Tarih boyunca kadim yerini korumakla birlikte Cihan Harbi’nde yaşadığı kayıplarla yazarı derinden etkilemiştir. Nüfusunun altmış binden sekiz bine düşerek, açlık ve sefaletin baş gösterdiği şehirde yazar, sosyal kimliklerden çok insanların hayatta kalma mücadelelerinden bahsetmektedir. Ankara; Ankara’nın yazara sürekli olarak muharip ve dasitani geldiğinden bahsedilir. Ankara’nın tarihi kimliği, kalesi ve coğrafyasıyla bütünleşmiştir. Binlerce yıldır, birçok medeniyete ev sahipliği yapan belki de yakılıp, yıkılarak da bugünlere gelen Ankara, gizemini böylece korumaktadır. Konya ; Anadolu’nun merkezi ve hatta kalbi olduğunu söyler.