İlticagâh
@ilticagaah
"Gürültülü dünyadan, kitapların asude inzivasına iltica ettim."
156 okur puanı
Nisan 2024 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Puan vermedi·168 syf.··
Beğendi
·2026 12. kitabı
·10 günde okudu
·Okunma: 07 Haziran 2026 18:54
İnsan, hayatın o amansız gürültüsüne ve kendi tekdüzeliğine kapıldığında en çok görmeyi unutup sadece bakmaya başlıyor. Nefes alıyoruz, koşturuyoruz, tüketiyoruz ama ne kadar az durup düşünüyoruz... Oysa zihni ve kalbi o otomatik akıştan çekip çıkarmak, her şeyi yeni baştan anlamlandırmaya çalışmak, yani tefekkür edebilmek ne büyük, ne zahmetli bir nimet.
Evet, zahmetli. Çünkü tefekkür, insanın kendi kendine kalmasını, zihnini o hazır sunulan kalıplardan kurtarmak için kendini zorlamasını gerektirir. İradeyi zorlamadan, o zihni konfor alanından çıkmadan hiçbir hakikate ulaşılamıyor. Büyük İslam alimi İmam Gazali’nin satırlarında kaybolurken insan daha net görüyor bu hakikati: Dünyayı ve nefsi kendi haline bırakırsan, gafletin o koyu gölgesinde kaybolup gidiyorsun. Kendini zorlayıp o tefekkür kapısını araladığında ise bakış açın kökten değişiyor.
Bu bir çağrıdır; hem kendime hem bu satırlara misafir olan her yüreğe... Fark etmeden, derinleşmeden, alelade yaşayıp geçmek bu hayata haksızlık değil mi? Okuduğumuz bir cümlenin, baktığımız bir gökyüzünün, aldığımız bir nefesin ardındaki o derin manayı aramak zorundayız. Kendimizi düşünmeye, hayatı hakiki manasıyla anlamlandırmaya zorlayalım. Çünkü tefekkür, ruhun uyanışıdır ve bu uyanış, zahmetine değecek en asil gayrettir.
Reklam
Sahabe İklimi 2’yi bitirdikten sonra içimde garip bir sessizlik kaldı. Sanki okuduklarım bir kitap değildi de bana tutulmuş bir aynaydı. Sahabeleri okurken hep şunu düşündüm: Onlar da insandı, onlar da hata yapıyordu, düşüyorlardı… ama onları farklı kılan şey, her düştüklerinde Allah’a ve Resûlüne daha sıkı sarılmalarıydı. Teslimiyetleri sözde değil, hayattaydı. Bu yüzden bir ömürleri, bizim belki yıllarca ulaşamayacağımız bir değere dönüştü.
Okudukça kendime şu soruyu sormadan edemedim: Aynı hakikati bilen biz, neden aynı şekilde yaşayamıyoruz? Neyi eksik bırakıyoruz? Belki de mesele çok şey bilmek değil, bildiğini hayatına alabilmek… belki de mesele, kalpteki imanı davranışlara taşıyabilmek.
Bu çağda yaşamak zor, kalbi korumak zor, istikamette kalmak zor… ama sahabeler bize şunu hatırlatıyor: Zor olan imkânsız değildir. Onlar da bizim gibi birer insandı ama Allah’a olan bağlılıkları, onları şehitlik mertebesine, cennete ulaştırdı.
Kitabı bitirdim ama içimde tek bir duygu kaldı: Daha güzel bir Müslüman olmak mümkün… yeter ki gerçekten isteyelim ve adım atalım.
Bu kitabı okurken bir büyüğün dizinin dibinde oturup nasihat dinliyormuş gibi hissettim. Üslubu sert değil; yumuşak ama insanın içine işleyen türden. İmam Gazali, özellikle bilgiyle amel arasındaki kopukluğa dikkat çekiyor ve bildiklerimizin hayatımıza yansımadıkça bir anlamı olmadığını çok güzel hatırlatıyor.
Gençliğin zaaflarını çok iyi tanıyor: erteleme, dünya hırsı, gösteriş, tembellik… Hepsine kısa ama derin cümlelerle değiniyor. Kitap zaten çok kısa ama etkisi uzun sürüyor.
Bence özellikle genç yaşta okunması gereken, ara ara dönüp tekrar bakılacak bir kitap. Kalbi diri tutmak isteyen herkese tavsiye ederim.
Hay bin Yakzan, okurken beni yavaşlatan ama kapattıktan sonra uzun süre düşündüren bir kitap oldu. İbn Sina, insanın tek başına kalsa bile hakikate ulaşabileceğini anlatıyor ama bunu öğretir gibi değil, yaşatır gibi yapıyor. Bazı bölümlerde durup “Ben olsam ne yapardım?” diye sordum kendime. Kitap çok akıcı değil ama zaten hızlı okunacak bir kitap da değil. Sessizlikle, sabırla okunması gerekiyor. Okudukça insanın kendi iç dünyasına dönmesine sebep oluyor. Bitirdiğimde şunu düşündüm. Bazen hakikati bulmak için kalabalığa değil, biraz yalnızlığa ihtiyaç var.
İmam Gazâlî’nin dil belası dediği mesele, aslında hepimizin günlük hayatta sık sık düştüğü bir durum. İnsan çoğu zaman susmanın daha doğru olacağını bildiği hâlde konuşuyor ve bedelini de yine sözleriyle ödüyor. Bir cümle kırabiliyor, bir cümle geri dönülmez izler bırakabiliyor. Gazâlî bu konuyu anlatırken dili sadece bir konuşma aracı olarak değil, insanı ya yükselten ya da zor duruma düşüren bir sınav gibi ele alıyor. Kitabı okurken insan farkında olmadan kendi sözlerini, niyetlerini ve susmayı ne kadar becerebildiğini düşünmeye başlıyor. Diliyle imtihan olduğunu hisseden herkes için düşündürücü bir kitap.
Reklam