Toplumda sınıflar arasındaki çelişkiler öne çıktığında
dini anlayışların kaynakları alabildiğine artar, çünkü
bu durumda dini anlayışlar egemen sınıfın, sömürülen ve
ezilen sınıfı itaate ve boyun eğmeye zorlamakta kullandığı
bir araca dönüşür. Ama bu da yetmez. Toplumsal işbölümünün
ardından sınıfkarşıtlıkları ortaya çıkar çıkmaz, din
işleriyle özel olarak ilgilenen özel bir sınıf veya kast, nam-ı
25
diğer rahipler doğmuştur. Doğrudan üretici emekten az çok
muaf olan ve diğerlerinin artı-ürününden beslenen bir sınıflı
bu. Rahipler kastı için dini anlayışlar kendi öncelikli
konumlarını gerekçelendirip ayakta tutmak için bir araç
haline geldi. Ancak, bu konuya sanki hepsi dolandırıcıymış
gibi bakmamak lazım. Hayır, bu sınıf veya kast, tıpkı fikirleri
gibi, toplumsal ve doğal koşullardan doğar. Bu yüzden
de halk kitlesi taraf ın dan geniş kabul görmüşlerdir. Bu kişiler
ilkel ilişkilere ve düşünme araçlarına uygun bir dünya
görüşü oluşturmuşlardır. Diyalektik materyalist olarak
bu rahiplerin belli bir süre için ilerici bir rol oynadıklarını
kabul etmeliyiz. İnsanların en gerekli gıda ürünlerini üretmek
için olağanüstü bir çaba harcamak zorunda oldukları
bir zamanda rahipler, doğrudan emeğe katılınayıp toplumsal
açıdan önemli bir dizi işle uğraşan ve tam da bu yüzden
doğrudan üretici emekten muaf tutulmaları gereken bir
zümreyi temsil ediyorlardı. Dolayısıyla, bilimin temellerini
ilk atanlar rahiplerdir. Astronominin doğuşu Mısırlı ve
Babilli rahiplere kadar uzanır; geometrinin ilk kurallarını
bulanlar, toprağı ölçmek, tapınak inşaa tl arı için taslaklar
hazırlamak, Nil Nehri'nin yükselmesi veya düşmesini öngörmek
zorunda olan rahiplerdi. Rahipler kastı, tüm rahiplerin