Her çokluğun birliği birliğin çokluğu etkilemesinde daha az etkilemediği; her bireyin iklim, çevre, gelenekler, tesadüf ve kaderin onun önüne çıkardığı şeyler tarafından şekillendirilmiş bir ürün olduğu; her bireyin kendini tekrar yeni bir atmosfere yaymak için kendi özünü başka bir atmosferden emdiği; iç ve dış dünyaya bağlı olmanın bu evrensel biçimi Balzac için tartışılmaz bir gerçekti.
Toplum içindeki bu savaşın muharebe alanlarındakinden daha az acı olmadığını ilk defa göstermiş olmak Balzac'ın gururudur: "Benim burjuva romanlarım sizin tragedyalarınızdan daha trajiktir!" diye seslenir romantiklere.
Olgunlaşmamış insanın özelliği, bir dava uğruna soylu bir biçimde ölmek istemesidir, olgun insanın özelliği ise bir dava uğruna gösterişsiz bir biçimde yaşamak istemesidir.