Jülide
@julideile
Bilimin yolunda ve ışığında ilerleyen bir cumhuriyet kadını.
zaqa.net/julideile
29 okur puanı
Mart 2026 tarihinde katıldı
Modern (Evrimsel, Filogenetik) tür tanımına göre, bir türün diğerlerinden ayırt edilebilmesi için, türün evrimsel (filogenetik) geçmişiyle birlikte biyolojik, ekolojik, morfolojik, anatomik, fizyolojik ve genetik geçmişine bakmak gereklidir. Yani modern bilimde, sadece iki canlının birbiriyle çiftleşip çiftleşememesine bakılarak tür tanımı yapılamaz!
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Canlılardaki evrimsel değişimlerin hammaddesi, genetik malzemedeki sürekli ve durdurulamaz değişimdir. Evrim’in Çeşitlilik Mekanizmaları, Evrim’in Seçilim Mekanizmalarının çalışabileceği bir alan, bir çeşitlilik yaratır. Çeşitlilik olmaksızın seçilim düşünülemez.
E. coli bakterisindeki beta galaktosit geninde meydana gelen bir faydalı mutasyondur. Normalde E. coli bakterisi, laktozu sindiremeyen bir bakteridir ve glikoz ile beslenmek zorundadır. Ancak Boston Üniversitesi’nden Prof. Dr. John Cairns ve ekip arkadaşlarının yaptıkları araştırma sonucu, bahsettiğim bu gende meydana gelen bir mutasyon, bakterinin laktozu sindirebilmesini sağlamıştır. Bu sayede mutant E. coli bireyleri, süt şekeri olarak bilinen laktozu sindirerek daha kolay enerji kaynağı bulabilirler ve bunu yapamayan türdeşlerine göre avantajlı bir konuma geçmiş olurlar.
Mutasyonların büyük bir kısmı ne yararlıdır ne de zararlıdır; mutasyonların çok büyük bir kısmı etkisizdir (nötrdür).
Kimura’nın yaptığı analizler ve bundan yola çıkarak yapılan güncel çalışmalar bizlere göstermiştir ki, canlılarda meydana gelen mutasyonların çok büyük bir kısmı (%70-90’ı) etkisiz mutasyonlardır. Yani mutasyonun meydana geldiği dönem ve bu dönemden sonra, belirli bir ortam değişimi olana kadar geçen dönemde herhangi bir fayda ya da zarar sağlamazlar. Nötr mutasyonlardan geriye kalan mutasyonların (%10-30’luk dilim) büyük bir kısmı zararlıdır ve popülasyondan derhal elenir (bu mutasyona sahip canlılar kısa sürede ölür). Ancak geriye kalan bu dilimin küçük bir kısmı da (genelde %1-10 olarak ifade edilir) doğrudan faydalı etkilere sebep olabilir. Yani mutasyonların fayda-zarar dağılımında en büyük pay, etkisiz mutasyonlarındır.
Her bir insanın vücudundaki, her bir hücrede, günde ortalama 10.000 adet mutasyon meydana gelir. Bu sayı, vücudumuzdaki tüm hücrelerle (yaklaşık 100 trilyon hücre ile) çarpılınca akıl almaz sayılara ulaşmaktadır. Ancak yine, düzeltici mekanizmalar sayesinde bu mutasyonların büyük bir kısmı düzeltilebilmektedir. Düzeltilemeyenler, eğer kötü bir etki yaratacak olursa, savunma hücreleri tarafından bu değişmiş hücreler yok edilebilmektedir. Eğer ki mutasyonlar, hücrenin üreme döngüsünü bozarsa ve savunma sistemi, bu hücreyi yok etmek konusunda başarısız kalırsa, kanser dediğimiz ölümcül hastalık oluşmaktadır. Yani mutasyonlar, çok önemli bir dizi etkiyi beraberinde getirir.