ANTROPOSANTRİZM
Soru: İnsanlar zevk için hayvan öldürürken herhangi bir aslanın bir insanı yemesi vahşet olarak adlandırması nasıl bir paradoks?
Harika bir mantık yakaladınız. Bahsettiğiniz durum, insanlığın dünyayı ve doğayı yorumlarken düştüğü en büyük çelişkilerden biridir ve buna felsefede "insanmerkezcilik" (antroposantrizm) denir. Yani insan, kendini evrenin merkezine koyar; her şeyi kendi çıkarına, ahlakına ve diline göre yargılar.
Bu paradoksun temelinde birkaç trajikomik çarpıtma yatıyor:
1. Rollerin Çarpıtılması: Hayatta Kalma vs. Zevk
Aslanın Yaptığı: Bir aslan bir insanı (ya da başka bir canlıyı) avladığında bunu zevk için, nefret ettiği için ya da spor olsun diye yapmaz. Biyolojik olarak hayatta kalmak zorundadır, doğası ve içgüdüsü budur. Aslan için o eylem sadece "beslenmektir".
İnsanın Yaptığı: İnsanların kürk, fildişi, avcılık sporu veya sadece eğlence için hayvan öldürmesi tamamen keyfidir. Hayatta kalmakla hiçbir ilgisi yoktur.
Buna rağmen, aslanın hayatta kalma mücadelesine "vahşet" derken, insanın zevk için öldürmesini "hobi" veya "gelenek" olarak yumuşatmak tam bir ikiyüzlülüktür.
2. "Vahşet" Kavramını Sadece Kendimize Göre Tanımlamak
Biz "vahşet" veya "canilik" kelimelerini kime zarar verildiğine göre seçiyoruz.
Eğer kurban bir insansa, fail kim olursa olsun (bir hayvan bile olsa) buna "vahşet" diyoruz.
Eğer kurban bir hayvansa ve bunu yapan bir insansa, buna "sanayi", "spor" veya "zararlı canlılarla mücadele" kılıfı uyduruyoruz.
3. Doğaya İnsan Ahlakı Dayatmak
Doğada bizim anladığımız manada bir "ahlak", "hukuk" veya "suç" yoktur; sadece denge ve hayatta kalma vardır. Aslan bir insanı yediğinde katil olmaz, sadece aslan gibi davranmış olur. Bir canlıyı "canavar" veya "vahşi" olarak ilan etmek, insanın kendi üstünlük kompleksinin ve doğadan kopuşunun
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Hüseyin Korkankorkmaz & Kime NeMüzik
youtu.be/eLk2li35rrY?si=...
İkrâr verdim bir gülyüzlü canâna
Canân benim, o can benim kime ne
Yollarımı uğratmadım gümâna
İkrâr benim, imân benim kime ne?
İkrârımla müptelâyım, deliyim
O bende, Hak bende, ben de onun kuluyum
Deryaya akarım âskın seliyim
Deryâ benim, ummân benim kime ne ?
Tut beni Allah'ım! Kayıyorum, tökezliyorum, düşüyorum... Yolumu kaybediyorum dünya çıkmazında. Ey yerlerin ve göklerin, ve ikisi arasındakilerin Rabbi! Ben'im Rabb'im... Ellerimi Senden başka uzatacak kimsem yok. Kime uzatsam, açıkta kalıyor bir parçam. Atarsan beni, tutacak yok; bırakırsan düşerim... Allah'ım! Yaratan, rızık veren, yol gösteren... Rahmetini kimseden esirgemeyen Rabbim... Düşe kalka kanamışken, yitmişken, bitmişken... Senin sözlerin yetişiyor imdadıma: “Bana dua edin, icabet edeyim.” Sana güvenerek geliyorum Allah'ım... "Beni bırakma uçurumlara...” “Tut ki, edemem Sensiz." Yer Senin, gök Senin, ben Senin, yollar Senin... Sen istemezsen, kime giderim? Düşsem, kim tutar elimden? Kim sarar yaralarımı? Sırtımda hata kamburum, alnımda gaflet çizgileri... Yüzüme bakılası değil... Ama Senden başka kimim var benim? Kime giderim? Tut beni Allah'ım. Tut ki, edemem Sensiz.
Bismillah ❤️
Güzel bir sabah vaktiydi. Büyük ağaçlarla süslü, henüz kalabalıkların uyanmadığı bir parkta, tahta bir bankta oturmuş yazı yazıyordum. Rüzgâr dalları usulca sallıyor, yaprakların gölgesi satırlarıma düşüyordu. İçimdeki cümleler serindi, berraktı; sanki Irmak'ın tebessümü gibi... O park, o sabah, o kâğıt... Hepsi şahitti.
"Kız Ben Seni Özledim" şarkısı kulaklarımda çalarken başımı kaldırdım. Karşımda genç bir kız, gözlerimin içine bakarak tebessüm ediyordu. Selam verdim, selamımı aldı. Hâlâ yüzü gülüyordu. Adı Irmak'tı.
Sonra cebimdeki o satırları çıkardım. Daha önce kalbimden dökülenleri yazmıştım. Ben okudum, o dinledi. Kelimeler havada asılı kaldı; ikimizin de yüzünde aynı huzur vardı. O an anladım ki bazı duygular, paylaşıldıkça çoğalıyor.
Her bakışta Sen varsın,
Her gülüşte Sen varsın,
Her duruşta, her susuşta Sen varsın...
Ben Sana âşığım, Allah'ım!
Ve bu gönül, kime âşık olduğunu çok iyi biliyor.
O gün Irmak'ın tebessümünde de Sen vardın. Şarkıda da, selamda da, o satırlarda da...
Hamdolsun.
O anki mutluluk hâlâ yüreğimde. Aşkla doğan tebessüm, bir güneş gibi içimin en kuytu köşelerini bile aydınlatıyor. Aradan ne kadar zaman geçerse geçsin, hakiki sevginin bıraktığı sıcaklık kalpten silinmiyor.
Zaman eskitse de hatıraları, gerçek sevdanın ışığı kalpte hiç solmuyor. Çünkü yüreğimdeki ilâhî aşk, her an sonsuzluğu solukluyor.
Hikâye, sabahın sessizliğiyle başlıyor; genç bir kızın selamıyla canlanıyor, ilâhî aşkla yükseliyor ve sonsuzluğun nefesiyle mühürleniyor.
Artık bu, sadece benimle Irmak arasında kalmış bir an değil; okuyan herkesin kalbinde bir yerlere dokunacak bir şahitlik.
Kaleme "Yaz" diyen O Ebedî Sevgili'ye hamdolsun. Kelimeleri lütfeden Rabbime sonsuz şükürler olsun. Bu satırlar kâğıtta kalmayacak belli ki; gönülden gönüle
Beklemekse,
Beklenmekse,
Beklediyse,
Bekledimse,
Kime ne!!
Beklemeyi sevdim belki de.
Birgün gelir diye,
Yüzümü güldüren..