1938 yılında Lockport, New York'ta doğdu ve ailesinin şehir dışındaki çiftliğinde büyüdü. 14 yaşındayken büyükannesinden duyduğu öyküleri yazmaya başladı. İlk romanı With Shuddering Fall'ı 28 yaşındayken yayımladı. Them adlı romanıyla, 1970'te National Book Award'ı aldı. Oates ayrıca, "Rosamond Smith" ve "Lauren Kelly" takma adlarıyla, çoğunluğu polisiye olan birkaç kitap yazdı. 1978'de Princeton'a geçmeden önce, Kanada'daki Windsor Üniversitesi'nde on yıl öğretim görevliliği yaptı. 1996'da, PEN/Malamud'dan "yaşam boyu başarı ödülü" aldı. Çoğunlukla, çağdaş Amerikan yaşamı üzerine yazan Oates, özellikle şiddet ile sevgi arasındaki bağlantıyla ilgilidir. Karakterleri genellikle sıradan ama başlarına korkunç olaylar gelen insanlardır. Bazı romanları gotik olarak nitelendirilse de, kitaplarındaki şiddet ne gizemli ne de mutlaka acıklı bir şiddettir; günlük yaşamın içinde yer alan olaylardan yola çıkar. Olağanüstü bir üretkenliğe sahip olan Oates, aralarında çocuk kitapları da olmak üzere pek çok kitap yayımlamıştır.