Osmanlı Devleti merkezli olmakla birlikte Birinci Dünya Savaşı'na müdahil / taraf olan diğer ülkeleri de kapsamına dahil eden farklı ülke, coğrafya ve cephelerdeki politik ve askeri gelişmelerle birlikte karşılaştırmalı ve eşzamanlı bağlamda savaşı inceleyen altı yıllık bir emeğin ürünü olan "Cihan Harbi'nde Osmanlı Devleti" isimli 613 sayfalık bu eser gerek kitabın sayfalarında, gerekse de kaynakça bölümünde görüleceği üzere zengin bir dipnot (1.750 adet) ve konuyla ilgili yerli-yabancı kaynak taramasını (594) içermektedir.
Eserde döneme ilişkin gelişmeler, harbin birbiriyle yakından ilişkili üç kademesi/seviyesi olan taktik, operatif ve politik (stratejik) bağlamda ele alınmıştır. Eserde savaş dönemine ilişkin aktörler, olaylar ve olgular harbin yukarıda sözü edilen birbiriyle irtibatlı üç seviyesi bağlamında kapsamlı ve titiz bir şekilde ele alınmıştır. Kısa birkaç örnek vermek gerekirse... Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesi niye kaçınılmazdı? Savaşa Almanya safında girilmiş olması bir tercih miydi, yoksa bir zorunluluk muydu? Osmanlı Devleti'nin savaşa giriş sürecinde devlet ricalinin genel söylemde ifade edilen "irrasyonel hareket ettiği" iddiası ne derece gerçeği yansıtmaktadır? Kafkas, Irak, İran, Çanakkale Sina, Filistin, Hicaz ve Trablusgarp Cepheleri ile asker gönderdiğimiz (Galiçya, Romanya ve Makedonya) ve göndermediğimiz Avrupa'daki cephelerde meydana gelen gelişmelere ilişkin politik ve askeri bağlamda mukakeyeseli anlatılar... Savaş dönemindeki politik gelişmelerin cephelere yansımaları ve askeri sonuçları ile cephelerdeki gelişmelerin politik sonuçları... Bahse konu soru ve hususların tamamı ve fazlasına ilişkin mukayeseli ve analitik bilgiler ilgiyle okuyacağınız bu kitapta yer almaktadır. Faydalı olması dileğiyle...
İrfan Paksoy
