Çıkış Yolu
Onur ÖymenYazar:
Onur Öymen
Tahmini Okuma Süresi:
14 sa. 3 dk.
Sayfa Sayısı:
496
Basım Tarihi:
Haziran 2008
Yayınevi:
Remzi Kitabevi
ISBN:
9789751412904
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Bugüne kadar "yeterince çok" diyebileceğim sayıda uluslararası ilişkiler kitabı okudum ve lafı uzatmadan yazayım; en yüksek verim aldığım kitap bu oldu. Hele de benim gibi 20. yüzyıl meraklısı okurlar için biçilmiş kaftan. Osmanlı özelinde anlatılan 19. yüzyıl bölümü hariç kitap, ABD'nin, SSCB'nin, büyük Batı ülkelerinin, bazı küçük ülkelerin, din gruplarının, ekonomik baskı gruplarının başka devletler üzerindeki hakimiyet kurma çabalarını ve gerçekleştirdikleri harekatları incelerken Türkiye tarihi üzerinde dışa bağımlılık ve tam bağımsızlık meselelerini de derince işliyor. Onur Öymen hem bir hariciyeci hem de bir yazar olarak işinin ehli olduğunu bu ay okuduğum iki kitabıyla gösterdi. Çıkış Yolu, Stephen Kinzer'in Darbe kitabından bile daha iyi demek kitabın kalitesini yeterince anlatır kanımca.
Bağımsızlık ve Egemenlik…Bağımsızlık
Siyasi, askeri ve ekonomik yöntemler ile büyük devletler doğrudan veya dolaylı olarak (uluslararası kuruluşlar vasıtasıyla) diğer bazı yönlerden geri kalmış ve muhtaç olan devletleri kendi çıkarları doğrultusunda etkilemekte, yönlendirmektedirler.
Uluslararası kuruluşlanın yasalanında ise özellikle devletlerin birbirlerinin içişlerine karışmaması ilkesi belirtilip, egemenlik, bağımsızlık, toprak bütünlüğünden söz edilse de maalesef konu devletlerin çıkarları olunca tüm bu özellikler unutulmakta, büyük devletler çıkarları doğrultusunda hareket etmektedirler. Bu devletlerin yöntemlerinde sadece baskıdan ziyade, askeri operasyonlarda bir çare olduğu örnekleriyle tarihte mevcuttur.
Yakın zamanda özellikle Irak ve Suriye' deki istisnai durumları bir yana bırakırsak, büyük ülkeler kendi çıkarlarına yakın gördükleri liderleri desteklemekte, o liderin başa gelmesi için türlü yöntemler ve gizli müdahaleler uygulamaktadırlar. Çıkarlarına ters düşen liderleri ise, (iran'daki Musaddık' ın devrilmesi gibi bir dizi halk ayaklanması düzenleyerek) devirerek, istekleri doğrultusundaki lideri başa getirdikleri görülmektedir.
Sömürgecilikten bu yana büyük devletler bir yandan ülkelerin doğal kaynaklarını paylaşmaya kalkışmış, bir yandan da doğrudan egemenlik altına alamadıkları ülkeleri kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmeye çalışmışlardır. Askeri ve siyasi olaylar ile birlikte, yandaşlarını iktidara getirmeye çalışmış, eğer bu da olmazsa ekonomik kuruluşlar vasıtasıyla arzu edilen politikalar uygulanmasını istemişlerdir. Büyük ülkelerin askeri güçleri, ekonomi bağlantı ve olanakları, teknolojik güçleri ile birlikte ülkeleri boyunduruk altına almışlardır.
Bu gibi sıkıntıya düşmemek için ülkeler, büyük devletlerin bu dayatma ve müdahalelerine karşı birlikte hareket ederek bazen
Reklam
Yazar Hakkında
Onur ÖymenYazar · 13 kitap
Onur Başaran Öymen (d. 18 Ekim 1940, Kadıköy, İstanbul), Türk diplomat ve siyasetçidir. Diplomat olarak uzun bir süre dış ülkelerde Türkiye Cumhuriyeti'ni temsil eden Onur Öymen, daha sonra siyasete girmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi 22. dönem İstanbul ve 23. dönem Bursa milletvekili olan Öymen, aynı zamanda 5 Kasım 2003'ten 23 Mayıs 2010 tarihine kadar Cumhuriyet Halk Partisi genel başkan yardımcısıydı.
Yaşamı
18 Ekim 1940 tarihinde İstanbul, Kadıköy'de doğdu. Babası felsefe öğretmeni Mahmud Münir Bey, annesi coğrafya öğretmeni Nebahat Hanım'dır. İlk, orta ve lise öğrenimini Galatasaray Lisesi'nde yaptıktan sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi (1963), aynı fakültede doktora yaptı. 'Teknolojik Gelişme ve Savunma Politikası' başlıklı bir doktora tezi hazırladı. Bu tez Bilgi Yayınları tarafından yayımlandı.
1964 yılında Dışişleri Bakanlığında göreve başladı. Askerlik hizmetinin (1964 - 1966) ardından 1966 - 1968 yılları arasında NATO Dairesinde İkinci kâtip olarak görev yaptı. 1968'de Avrupa KonseyiDaimi Temsilciliği'nde İkinci kâtip daha sonra da başkatip olarak görevlendirildi.
Ankara'da Siyaset Planlama ve Avrupa Konseyi, daha sonra da Kıbrıs Dairelerinde Şube Müdürlüğü yaptıktan sonra 1974 yılında Lefkoşa Büyükelçiliği Müsteşarı oldu. 1978 yılında Dışişleri Bakanı'nın özel danışmanı olarak görevlendirildi. Bir yıl sonra Ekonomik İşler Daire Başkanı oldu. 80'li yılların başında Prag Büyükelçiliği Müsteşarlığı (1980), Madrid Büyükelçiliği Müsteşarlığı (1982) görevleriyle yurtdışında bulundu. 1984 yılında Siyasi İnceleme ve Değerlendirme Daire Başkanı olarak Ankara'ya döndü. 1985'te Siyaset Planlama Dairesi Başkanı oldu.
Kopenhag Büyükelçisi (1988), Bonn Büyükelçisi(1990) görevlerinin ardından 1995 yılında Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı olarak atandı. 1997'de NATO Daimi Temsilcisi oldu. 2002 yılının Ağustos ayında Dışişleri Bakanlığındaki görevinden emekli oldu.
Kasım 2002'den CHP İstanbul Milletvekili olarak meclise girdi. 5 Kasım 2003'ten 23 Mayıs 2010'a değin CHP Genel Başkan Yardımcısı olmuştur. Temmuz 2007'de CHP Bursa Milletvekili olarak mecliste yer almıştır. Londra'daki Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nün üyesidir.
İngilizce, Fransızca, Almanca ve İspanyolca dillerini bilen Onur Öymen, Nedret Öymen ile evlidir; işadamı Burak Öymen ve mimar Başak Öymen'in babasıdır.
Hakkındaki tartışmalar
Onur Öymen 10 Kasım 2009 günü TBMM'de yaptığı konuşmada hükûmetin izlediği siyaseti eleştirerek, Atatürk'ün terörle nasıl mücadele ettiği konusunda Şeyh Said İsyanı, Dersim İsyanı gibi olayların bastırılmasını örnek gösterdi. Bu açıklama bazı kesimlerde tepkilere neden oldu. Onur Öymen 13 Kasım 2009 günü yaptığı açıklamada "İnsanlarımız eğer bizim hiç kastetmediğimiz nedenlerle üzüldülerse, incindilerse, onlardan gerçekten özür dileriz" diye konuştu.
Ödülleri
1995 Yılın Bürokratı Ödülü, Nokta dergisi
1995, 1996, 1997 Yılın Hariciyecisi Ödülü, Türkiye Sanayiciler ve İşadamları Vakfı
1997 Abdi İpekçi Barış Ödülü , Milliyet Gazetesi
2005 Yılın Politikacısı Ödülü, Nokta Dergisi
Yapıtları
Türkiye'nin Gücü (1998)
Geleceği Yakalamak: Küreselleşme ve Devlet Reformu (2000)
Silahsız Savaş: Bir Mücadele Sanatı Olarak Diplomasi (2002)
Ulusal Çıkarlar: Küreselleşme Çağında Ulus Devleti Korumak (2005)
Çıkış Yolu (2008)
