Puan
8.210 üzerinden
Bu Bir Aşk Hikâyesi Mi, Yoksa…
Çingene, yüzeyde bir aşk hikâyesi gibi görünse de asıl derdini klasik bir yasak aşk ya da zengin–fakir çatışmasından ziyade, toplumun “öteki” olarak gördüğü bir kimlik üzerinden kuruyor. Hikâye, Kağıthane tasvirleriyle açılıyor; hatta bu giriş biraz uzun tutulmuş, bir noktada “ne zaman asıl meseleye girecek?” diye bekliyorsunuz. Sayfa sayısı kısa olmasına rağmen bu yavaş giriş, romanın başında ritmi düşürüyor. Ardından Şems Hikmet Bey ile Çingene Ziba arasındaki ilişki devreye giriyor ve roman, aşkı bireysel bir mesele olmaktan çıkarıp toplumsal bir tartışma alanına taşıyor.
Ahmet Mithat’ın en ilginç taraflarından biri, anlatı sırasında sık sık okurla konuşması. Bunu okurken aklıma ister istemez Deadpool’un dönüp seyirciye göz kırptığı anlar geldi; yer yer de Funny Games’te olduğu gibi, okuru hikâyenin pasif izleyicisi olmaktan çıkarıp rahatsız etmeyi amaçlayan bilinçli bir anlatıcı tavrını hatırlattı. Bu tercih yer yer dikkat çekici ve taze hissettiriyor; ancak bazı okurlar için hikâyenin içine tam olarak girmeyi zorlaştırabilir. Zaten roman boyunca karakterlerin çoğu derinleşmekten çok, bir fikri taşımak için var gibiler. Özellikle Ziba, bir karakterden çok bir fikrin taşıyıcısı gibi duruyor. Yazarın asıl önemsediği şey karakterlerin iç dünyası değil, savunduğu düşüncenin kendisi.
Şems Hikmet Bey’in Ziba’ya duyduğu aşk bana oldukça doğal geldi. Aşk zaten her zaman tehlikelidir; din, dil, ırk ayırt etmez. Onun verdiği mücadele de bu yüzden kıymetli. Ancak çevresindekilerin onu vazgeçirmeye çalışması bütünüyle kötü niyetli değil. O dönemin şartlarında, farklı bir kültürden gelen biriyle evlilik fikrinin yaratacağı uyumsuzluk endişesi anlaşılır. Buradaki asıl soru şu: Uyarı ile baskı arasındaki çizgi nerede başlıyor? Hikmet Bey’in her şeyin eğitimle ve iyi niyetle
Çingene
Bu kitap sadece ama sadece 96 sayfa olmasına rağmen o kadar uzun sürdü ki benim için. Kitabın giriş bölümlerinde eski Kağıthane'nin güzelliği betimleniyor. Sayfalarca...
Bu kısımları okumak benim için zordu odaklanmak açısından. Kendimi 300 sayfalık bir roman okumuş gibi hissediyorum.
Konak Beylerinden birisi bir gün eğlencede Çingene kızını görür. Onu sever, evine hanım yapmak ister. Ancak halk inanışları, sınıf farklılıkları gibi nedenler bu ikilinin yakasını bırakmaz. Beyefendi, bu hanımı daha münasip yapmak için, aldırmadığı ders kalmaz. Musiki, adabımuaşeret, daha bir sürü şey. Hikayenin sonu çarpıcı bitiyor.
Yine de bu kitapta beni cezbeden şey, bu adamın sevdiği istediği hanım için bunca emek, zaman ayırması. Maddi manevi tüm güçlerini bu uğurda seferber etmesi. Takdire şayandı gerçekten... Demek ki bir şey sahiden istenince uğruna aşılmayacak dağ yokmuş.
Reklam
Türk Edebiyatı klasiklerine hep bayılmışımdır. Her ay bir tane okumaya çalışacağım inşallah.
Gelelim bu kısacık ve bir o kadar tatlı , güzel kitabımıza. 1887 yılında yazılan bu kitap beni mest etti. O zamanlara gitmeyi çok istedim. Kitap bize, sınıf ayrımcılığını reddeden, Şems Hikmet Bey’in küçük,
çingene bir kızı görüp çok beğenmesini, onu yanına alarak bir hanımefendi olarak yetiştirmesini, bir yandan da bu duruma sert tepkili olanlara karşı, yaptığının doğru olduğunu savunarak vermiş olduğu mücadelesini , akıcı bir dille anlatmış.
Kitabın sonu biraz şaşırttı, fakat genel olarak vermiş olduğu mesajlar ve ikili diyaloglar çok hoşuma gitti.
Çok severim ve de merak ederim; şu zamanda bile yaşanan bazı durum ve olayların çooookk eski zamanlarda bile yaşandığı zaman neler olduğunu. O zamandaki insanların neler düşündüğü, neler yaptığı ve nasıl sonuçlandığı … bir çoğu hala aynı zihniyet. Fakat yazar kitabın bir yerinde şöyle diyor : “Bizim bu romanımız birkaç bin sene sonra okunsa hiç şüphesiz Şems Hikmet’i takdir ederek Rakım Efendi’yi fikir darlığıyla , yanlış düşünmekle suçlarlar. Çünkü o zamanlar insanoğlu tümüyle yeknesak bir medeniyete tabi olacak ve insanlar arasında ne kavmiyetçe ne medeniyetçe hiçbir fark kalmayacak kadar medeniyet yaygınlaşacaktır.” Sizce peki ?
Bir çırpıda okunası bir kitap daha hadi :)
Spoiler
Ahmet Mithat Efendi'nin klasik eserlerinden biri, Çingene. Kitabı kısaca özetlemek gerekirse zengin aile çocuğu olan Şems Hikmet'in arkadaşlarıyla çıktığı bir gezide bir Çingene kızına aşık olmasını ve devamında süregelen olayları anlatmaktadır. Şems, kıza o kadar aşık olmuştur ki onunla birlikte olmak için kendi çevresinin kabul edeceği hâle getirmek ister. Ona konuşma, adabı muaşeret, müzik dersleri verdirir. Çingene kızı Ziba bir hanımefendiye dönüşür. Fakat Şems'in başta ailesi olmak üzere dostları da bu kızın ona uymayacağını, kızdan vazgeçmesini söyler. Şems olanlara dayanamaz ve kendini kuyuya atar, bir süre yaşadıktan sonra ölür. Bu süreç içinde Ziba'da onun yanında olur, ailesi bu kısa karşı haksız oldukları kanısına varırlar fakat iş işten geçmiştir.
Öyle bir tasvirle başlıyor ki, İstanbul, deniz, nehirler, İstanbul'un göbeğinde yemyeşil çimenler ve üzerinde otlayan koyunlar.. diyordum ki hemen altına yazmış Ahmet Mithat Efendi, buna tasvir derseniz ya bana ya Kağıthane'ye zulmetmiş olursunuz. Hadi gel de diyebiliyorsan.
Çoook güzel bir kitaptı. Seçkin, beyefendi, kibar ve zengin sayılabilecek bir beyefendinin, çok güzel bir çingeneye olan aşkını anlatıyor. Aşk ama imkansız aşk. Olur mu hiç yoksa..
Çingene ne de olsa. Kabul görmemeli, dışlanmalı, hele hele aşk asla olunmamalı.
İşte bu imkansız ve saf duyguların çizgiyi aşmadan yaptırabilecekleri anlatılıyor.
Mutlaka okuyun hem klasik hem çok güzel. Sonu da ayrı çarpıcı bilginize.
Okuyacaklara şimdiden keyifli okumalar.
Reklam
Reklam