Yazar:
Mario Giordano
Çevirmen:
Regaip Minareci
Yorumlar ve İncelemeler
Şuan hangisi olduğunu hatırlamadığım bir kitapta duymuştum yapılan deneyi sonra filmini izledim ardından da bu kitabını okudum. Olaylar gerçekten yaşanmış. Deneye katılanlar mahkumlar ve gardiyanlar olarak iki gruba ayrılmış e bir süre sonra gardiyanların mahkumlara gerçek boyutta fiziki işkence yapmaları sonucu deney sonlandırılmış. Güç fetişizmimizi çok güzel anlatan bir kitap olmuş.
İktidar her yerdedir. Deney’de, hapishanede!Herkesin içindeki kötüyle yüzleşmesi için okuması gereken bir kitap. Deneyin araştırdığı hususta, belirlenenin sınırlarını aşmış olduğunu yaşayacaksınız. İktidar gücünün kişiliği ters yüz ettiğine, aslında kişiyi yok ettiğine şahitlik edeceksiniz. Toplum baskısının üzerimizdeki etkilerini, emre itaat yönelimimizi hissedeceksiniz. Çarpıcı bir deney, irdelenmesi gereken bir kitap olduğunu biliyordum, ancak fazlasını buldum. Ufak bir yer değiştirmeye dair deneye müdahalenin izini de sürerek, bilimsel bir araştırma raporunun nasıl bir aksiyon romana dönüştüğünü her sayfasını heyecanla çevirmemle kanıtladı bu kitap. Deneyin bilimsel incelemelerini okuyaral başlamadığıma memnunum.Zira, o kadarını zaten yaşanmışlığıyla, gerçekliğiyle default veriyor zaten kitap. Ancak bilin ki fazlası da var! İnsanın, şiddetin doğası üzerine okumaya bu konuda başyapıt olsuğu tartışmasız olan Kitle ve İktidar – Elias Canetti ile devam edilebilir düşüncesindeyim.
Denetlenmeyen yetkinin getireceği felaketler
Deney bile olsa insanların kendilerine biçilen rolleri kolayca benimseyip buna göre tavır ve psikoloji geliştirebilecekleri görülüyor.
Roman, insanların hapishane ortamındaki psikolojilerini gözlemek amacıyla 1972'de Stanford Üniversitesi'nden başlatılan deneyden yola çıkarak yazıldı. Sıradan insanlardan tesadüf yöntemi ile gardiyan ya da mahkum olarak belirlenen deneklerin yapay hapishanede yaşadıkları rol dağıtımı ve psikolojik değişim inceleniyor.
Ellerine yetki verilen insanların, bu yetkileri denetlenmediğinde ortaya çıkabilecek felaketlerin küçük bir 'deneyi.' Okurunu, kötülük psikolojisinin sınırları üzerinde düşünmeye zorlayan Deney, sadece zulüm yapanların değil, görenlerin de üzerine eğiliyor. Zulüm görenlerin bazıları çeşitli onursuzluklarla zulümden kaçmaya çalışırken bazı mahkumlar birlik olarak direnmeye çalışıyor.
İnsanın vahşi tarafının gerekli şartlar olgunlaştığında nasıl da hemen ortaya çıkabildiği insanların bulunduğu konuma göre değişen doğası ustaca anlatılıyor.
Reklam
Yazar Hakkında
Mario GiordanoYazar · 1 kitap
30 Mayıs 1963'te Münih'te doğdu. Düsseldorf Üniversite’sinde psikoloji ve felsefe eğitimi aldı. Köln’de yaşayan Giordano roman, öykü, çocuk ve gençlik romanları, senaryolar ve radyo oyunları yazmaktadır.
Giordano'nun "Deney" adıyla sinemaya aktarılan "Black Box" romanı başka ödüllerin yanı sıra Bavyera Sinema Ödülleri En İyi Senaryo Ödülüne layık görülmüştür. "Der aus den Docks" adlı gençlik romanıyla 1998 Hans im Glück Ödülünü’nün de sahibi olmuştur.
