·
Okunma
·
Beğeni
·
260
Gösterim
Adı:
Elveda Proletarya
Baskı tarihi:
1986
Sayfa sayısı:
207
Format:
Karton kapak
Çeviri:
Hülya Tufan
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Afa Yayınları
"Marksizm buhranda, çünkü işçi sınıfı buhranda... Bununla birlikte bu buhran, fiilen mevcut bir işçi sınıfının buhranı olmaktan çok bir mitos'un ve bir ideoloji'nin buhranıdır. Bir yüzyıldan fazla bir süreyle, proletarya düşüncesi gerçek dışılığını gizlemeyi başardı. Bu düşünce günümüzde en azından proletaryanın kendisi kadar zamanını doldurmuştur; çünkü üretken kolektif işçi yerine, bizzat var olan toplumun içinde, sınıfların, tıpkı işin kendisi ve tüm egemenlik biçimleri gibi ortadan kaldırılacağı bir olmayan-toplumu önceden yansıtan olmayan-işçilerin , olmayan sınıfı ortaya çıkmıştır."

Bu kitap, yayınlandığı ülkelerde solcular arasında hayli huzursuzluğa yol açtı. Aralarından birisi proletaryanın kapitalizmi alt edecek yegane sınıf olduğu şeklindeki temel Marksist tezden açıkça uzaklaşmaya cüret ediyordu. Andre Gorz, özellikle kapitalizmin bugünkü iktisadi gelişimi yüzünden proletaryanın etkin karşı güç olma rolünü giderek yitirdiğini ispatlıyor ve temel inisiyatif gruplar ile merkezi siyasi otoritenin işbirliğine dayanan yeni bir sosyalist toplum
modeli ortaya atıyor. (Arka Kapak)
Kitaba henüz inceleme eklenmedi.
Son yirmi yıl boyunca üretici güçlerin gelişmesiyle sınıf çelişkilerinin gelişmesi arasındaki ip koptu. Bunun nedeni kapitalizmin iç çelişkilerinin dev boyutlara ulaşmaması değil, tersine bu çelişkiler hiçbir zaman bu denli çarpıcı olmamıştı. Kapitalizm hiçbir zaman kendi doğurduğu sorunları çözümlemede bu denli yeteneksiz kalmamıştı. Ne var ki, bu yeteneksizlik onun için ölümcül değil. Kapitalizm, bugüne kadar pek incelenememiş ve ancak çok az kavranabilmiş bir gücü, kendi sorunlarının çözümsüzlüğüne hakim olma gücünü ele geçirmiştir. Kapitalizm kötü işlemesine rağmen yaşamını sürdürmesini bilir, hatta bu durumdan kendine yeni bir güç bile çıkarır, çünkü sorunlarının çözümsüzlüğü onun özünde vardır.
Gerçekten de yakından bakılınca hiç zorlanmadan larkedilir:
Marx’ta, ilk (felsefi) kanı, genel olarak proleteryanın ve özel
olarak her proleterin bir beceriler bütününü geliştirme amacıyla
üretici güçlerin bütününe egemen olabilme zorunda olduğudur.
Bu, eğer proleterya özüne ulaşmak istiyorsa, gereklidir. Tarihsel
sürecin çözümlemesi bu ilk kanıya göre yapılacaktır. Marx,
proleterleşmeyi, varlığının bilincinde olan bir proletarya doğurduğunu,
yani, onu (proletaryayı) «varlığını güvence altına alabilmesi*
ve olması gerekene dönüşmesi için zorladığını gösterecek
biçimde tanımlar. Bununla birlikte, tarihsel çözümleme, öylesine
zayıftır ki olguların incelenmesinden, temellendirmesi gereken
savm çıkarılmasına olanak vermez. Marx, çözümlemesi
ilk düşüncesini özündo zenginleştirmeksizin, sonuçta başta ileri
sürdüğü şeye varır.
Bunun nedeni, olgular düzeyinde hiçbir şeyin, bu düşünceyi,
ileri sürdüğü dönemde doğrulamamasıdır. Proletaryanın büyük
çoğunluğu, köylülerden ve aletleriyle meslekleri ellerinden
alınmış, yıkıma uğramış küçük sanatkarlardan oluşuyordu. Manüfaktürlerde,
madenlerde, atölyelerde iş, çoğunluğu çocuk
ve kadınlardan oluşan kişilerce yapılıyordu. Adam Smith, pek
çok fabrika sahibinin «yan budala» işçiler çalıştırmayı tercih
ettiğini kaydeder ve Marx’in kendisi de Kapital'de, gerek manifaktürlerde
gerekse otomatik denilen fabrikalarda işçi emeğini,
işçilerin entelektüel ve bedensel kabiliyetlerinin, sakatlanması
biçiminde tanımlar. Fabrika «hilkat garibeleri», «bağımsız bir
şey yapamayan» kişiler, «tıfıllaşmış», «yoksullaşmış», «tümüyle
askeri bir disiplin»e koşulmuş insanlar, yani kısacası, «üretim
araçları bütününü» kendine bağımlı kılan ve «artık hiçbir sınır
tanımayan bir etkinlik» çerçevesinde kusursuz kişisel tamamlanmasını
gerçekleştiren ideal proleterin tem tersini üretir.
Ancak on yıl kadar sonra, ileride anarko-sendikalizmin
başını çekecek olan, çok yönlü ve meslekten işçilerin oluşturduğu
bir sınıfın mevcudiyeti karşısında, Marx, Grundrisse lerde,
proleterlerin kendiliğinden-özgürleşme yeteneğiyle özyönetimci
eğilimlerinin maddesel temelini keşfedebildiğim düşünür; üretici
güçlerin gelişmesinin, askeri biçimde yönetilen niteliksiz kol iş24
Elveda Proletarya
çilerinin yerine, aynı zamanda hem kol hem de düşünce yeteneğine
sahip, ileride üretim sürecine egemen olacak, karmaşık
teknik bütünler üzerinde denetim kuracak, kolayca bir işten
öbürüne, bir tür üretimden öbürüne geçebilecek çokteknikli işçilerden
oluşan bir sınıfı getireceğini öngörür. Fabrika despotluğu,
üretim subayları ve assubayları ortadan kalkacak, hatta
bizzat patronlar gereksiz asalaklar olarak görülecek ve «birleşmiş
üreticiler» özyönetimsel iktidarlarını fabrikalarda ve toplumda
kullanacaklardır.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Elveda Proletarya
Baskı tarihi:
1986
Sayfa sayısı:
207
Format:
Karton kapak
Çeviri:
Hülya Tufan
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Afa Yayınları
"Marksizm buhranda, çünkü işçi sınıfı buhranda... Bununla birlikte bu buhran, fiilen mevcut bir işçi sınıfının buhranı olmaktan çok bir mitos'un ve bir ideoloji'nin buhranıdır. Bir yüzyıldan fazla bir süreyle, proletarya düşüncesi gerçek dışılığını gizlemeyi başardı. Bu düşünce günümüzde en azından proletaryanın kendisi kadar zamanını doldurmuştur; çünkü üretken kolektif işçi yerine, bizzat var olan toplumun içinde, sınıfların, tıpkı işin kendisi ve tüm egemenlik biçimleri gibi ortadan kaldırılacağı bir olmayan-toplumu önceden yansıtan olmayan-işçilerin , olmayan sınıfı ortaya çıkmıştır."

Bu kitap, yayınlandığı ülkelerde solcular arasında hayli huzursuzluğa yol açtı. Aralarından birisi proletaryanın kapitalizmi alt edecek yegane sınıf olduğu şeklindeki temel Marksist tezden açıkça uzaklaşmaya cüret ediyordu. Andre Gorz, özellikle kapitalizmin bugünkü iktisadi gelişimi yüzünden proletaryanın etkin karşı güç olma rolünü giderek yitirdiğini ispatlıyor ve temel inisiyatif gruplar ile merkezi siyasi otoritenin işbirliğine dayanan yeni bir sosyalist toplum
modeli ortaya atıyor. (Arka Kapak)

Kitabı okuyanlar 2 okur

  • hkoktash
  • Hüseyin HAKAN

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%100 (1)
9
%0
8
%0
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0